«Δεν ταιριάζεις πια στη ζωή του παιδιού σου», μου είπε η πεθερά μου όταν ζήτησα να δω τον γιο μου
«Μη τον μπερδεύεις άλλο. Έχει επιτέλους ηρεμήσει», μου είπε η πεθερά μου στην είσοδο της πολυκατοικίας τους, στην Καλλιθέα, και δεν με άφησε καν να ανέβω.
Είχα πάει να δω τον γιο μου. Ήταν Σάββατο, η μέρα που είχαμε συμφωνήσει με τον πρώην άντρα μου να τον παίρνω για λίγες ώρες. Κρατούσα μια σακούλα από το Jumbo με τις μπογιές που μου είχε ζητήσει και ένα ταπεράκι με κεφτεδάκια, γιατί πάντα έλεγε ότι οι δικοί μου είναι καλύτεροι από της γιαγιάς του.
«Δεν τον μπερδεύω, μάνα του είμαι», της είπα.
«Μάνα δεν είναι μόνο να γεννάς. Είναι να μπορείς να σταθείς», απάντησε. «Με τα χρέη σου, με τα νοίκια σου, με τα ωράριά σου… τι ασφάλεια του δίνεις;»
Εκείνη τη στιγμή βγήκε ο πρώην άντρας μου από το ασανσέρ. Δεν φώναξε, δεν με έδιωξε. Αυτό με πόνεσε πιο πολύ. Μου είπε χαμηλά: «Σήμερα άστο. Έκλαιγε από το πρωί και είπε ότι δεν θέλει να φύγει.»
Τον πίστεψα. Και αυτό ήταν το λάθος μου. Είπα «εντάξει», άφησα τη σακούλα στην πόρτα και έφυγα χωρίς να ζητήσω ούτε να του μιλήσω πέντε λεπτά.
Πριν έναν χρόνο δεν ήμασταν έτσι. Μέναμε σε ένα δυάρι στον Κορυδαλλό, πληρώναμε στεγαστικό, είχα μια σταθερή δουλειά σε κατάστημα με ρούχα στο Περιστέρι και, όσο στριμωχτά κι αν ήμασταν, είχαμε πρόγραμμα. Μετά έκλεισε το κατάστημα. Μπήκα ταμείο ανεργίας, έκανα μεροκάματα σε καθαρισμούς και το άγχος έμπαινε κάθε μέρα στο σπίτι πριν από εμάς.
Ο πρώην άντρας μου δουλεύει σε τεχνική εταιρεία και δεν έμεινε χωρίς μισθό. Δεν ήταν πλούσιος, αλλά είχε τον μισθό του, το πατρικό των γονιών του διαθέσιμο και ανθρώπους γύρω του να βοηθούν. Εγώ είχα τη μητέρα μου σε χωριό έξω από τη Λαμία, με μικρή σύνταξη και προβλήματα στα γόνατα. Δεν μπορούσα να πάω να μείνω εκεί με το παιδί και να περιμένω να βρω δουλειά.
Όταν χωρίσαμε, συμφωνήσαμε να μένει προσωρινά ο γιος μας με τον πατέρα του, μέχρι να σταθώ στα πόδια μου. Εγώ το πρότεινα. Νόμιζα ότι σε δύο-τρεις μήνες θα είχα βρει κάτι καλύτερο και θα γυρνούσαμε σε μια κανονικότητα. Δεν κάναμε αμέσως χαρτιά, ούτε πήγαμε σε δικηγόρο. «Δεν είμαστε εχθροί», λέγαμε. Μεγάλη κουβέντα.
Βρήκα δουλειά σε καφέ στην Νέα Σμύρνη, έξι μέρες τη βδομάδα, με σπαστό ωράριο. Κάποιες μέρες έφευγα στις επτά το πρωί και γύριζα μετά τις δέκα. Έμενα σε ένα δωμάτιο που μου νοίκιαζε μια γνωστή, χωρίς καν κανονικό σαλόνι. Ντρεπόμουν να πω στον γιο μου ότι δεν είχα χώρο ούτε για το γραφείο του.
Άρχισα να ακυρώνω επισκέψεις. Μία γιατί με κράτησαν στη δουλειά, μία γιατί δεν είχα λεφτά για ταξί και είχε απεργία το μετρό, μία γιατί ήμουν τόσο κουρασμένη που φοβήθηκα πως θα κοιμόμουν όρθια. Κάθε φορά έλεγα «την άλλη εβδομάδα θα το αναπληρώσουμε». Ο πρώην άντρας μου στην αρχή έλεγε «εντάξει». Μετά άρχισε να απαντάει ξερά: «Πάλι;»
Η αδερφή του έλεγε μπροστά μου: «Το παιδί χρειάζεται σταθερότητα, όχι υποσχέσεις». Και εγώ θύμωνα, αλλά μέσα μου ήξερα ότι είχε δίκιο σε ένα κομμάτι. Όχι στο ότι δεν το αγαπούσα. Στο ότι είχα αφήσει τη ντροπή μου να με κάνει άφαντη.
Το χειρότερο ήρθε όταν ο γιος μου, σε μια βιντεοκλήση, μου είπε: «Η γιαγιά είπε πως όταν φτιάξεις ζωή, θα με βλέπεις πιο συχνά.»
Του είπα: «Εγώ έχω ζωή, αγόρι μου. Εσύ είσαι η ζωή μου.»
Και μου απάντησε: «Τότε γιατί δεν έρχεσαι;»
Δεν είχα απάντηση που να χωράει σε παιδικά αυτιά. Δεν μπορούσα να του πω ότι μερικές φορές δεν είχα ούτε τα λεφτά για να του πάρω τα βασικά, ότι φοβόμουν τις ερωτήσεις του, ότι κάθε φορά που πήγαινα στο σπίτι των πεθερικών μου ένιωθα σαν επισκέπτρια που έπρεπε να αποδείξει πως αξίζει να περάσει την πόρτα.
Μετά από εκείνο το Σάββατο πήγα σε δικηγόρο μέσω του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, σε συμβουλευτική που μου πρότεινε μια συνάδελφος. Δεν πήγα για να «πάρω το παιδί». Πήγα γιατί κατάλαβα ότι η προφορική συμφωνία μάς έκανε όλους να τραβάμε το σκοινί όπως μας βόλευε.
Όταν το έμαθε ο πρώην άντρας μου, έγινε έξαλλος. «Θες να με τρέχεις στα δικαστήρια ενώ εγώ τον μεγαλώνω;» μου είπε.
«Δεν θέλω να σε τρέχω. Θέλω να μη χρειάζεται να παρακαλάω τη μητέρα σου στην πόρτα για να δω το παιδί μου», του απάντησα.
Τότε μου είπε κάτι που με σταμάτησε: «Νομίζεις ότι δεν φοβάμαι; Κάθε φορά που ακυρώνεις, εγώ είμαι αυτός που πρέπει να του εξηγήσει γιατί η μαμά του δεν ήρθε. Και μετά δεν κοιμάται.»
Για πρώτη φορά δεν τον είδα σαν τον άνθρωπο που μου πήρε τη θέση. Τον είδα σαν έναν πατέρα που είχε κουραστεί να καλύπτει μια κατάσταση που κι εγώ είχα αφήσει να ξεφύγει. Αλλά αυτό δεν σήμαινε ότι είχε δικαίωμα να αποφασίζει μόνος του πότε θα υπάρχω στη ζωή του παιδιού μας.
Τελικά, με διαμεσολάβηση, βάλαμε γραπτό πρόγραμμα. Δύο απογεύματα μέσα στη βδομάδα, κάθε δεύτερο Σαββατοκύριακο και βιντεοκλήση κάθε βράδυ στις οκτώ. Δεν έγινε μαγικά εύκολο. Έχασα ήδη μία Τετάρτη γιατί αρρώστησα με γρίπη, και ο γιος μου ήταν παγωμένος μαζί μου τις πρώτες φορές.
Τώρα νοικιάζω ένα μικρό ισόγειο στο Αιγάλεω. Δεν είναι όπως το φανταζόμουν, έχει υγρασία στο μπάνιο και μετράω τα ψώνια στο σούπερ μάρκετ. Αλλά έβαλα ένα μικρό κρεβάτι για εκείνον και ένα ράφι μόνο για τα πράγματά του. Την πρώτη φορά που κοιμήθηκε εδώ, με ρώτησε: «Αυτό είναι και δικό μου σπίτι;»
Του είπα «ναι», αλλά σχεδόν δεν βγήκε η φωνή μου.
Δεν ξέρω αν θα πάψει ποτέ να με πειράζει που κάποιοι με είδαν σαν αποτυχημένη επειδή έμεινα χωρίς δουλειά και σπίτι. Ξέρω όμως ότι κι εγώ έκανα το λάθος να πιστέψω πως, μέχρι να γίνω “τέλεια”, έπρεπε να κρατάω απόσταση. Και η απόσταση μεγαλώνει πολύ γρήγορα όταν υπάρχει παιδί στη μέση.
Πιστεύετε ότι μπορεί κάποιος να ξανακερδίσει τη θέση του στη ζωή του παιδιού του, όταν την έχει χάσει λίγο-λίγο από λάθη, ντροπή και τις κρίσεις των άλλων;