«Πού πήγαν οι οικονομίες μας;» Η ερώτηση που διέλυσε την ασφάλεια που νόμιζα ότι είχαμε
«Πού πήγαν οι οικονομίες μας;» τον ρώτησα μόλις είδα την κίνηση στον κοινό λογαριασμό μας.
Δεν σήκωσε καν τα μάτια από το τραπέζι της κουζίνας. Είχα ανοίξει το e-banking για να πληρώσω τη δόση του στεγαστικού και είδα ότι, μέσα σε οχτώ μήνες, είχαν φύγει σχεδόν 11.000 ευρώ. Ήταν τα λεφτά που κρατούσαμε για ώρα ανάγκης. Τα είχαμε μαζέψει με στερήσεις, από τότε που η κόρη μας πέρασε στο πανεπιστήμιο στην Πάτρα και ξέραμε ότι θα έχουμε ενοίκιο, λογαριασμούς, εισιτήρια.
«Θα σου εξηγήσω», είπε.
«Όχι. Πρώτα πες μου πού πήγαν.»
Μένουμε στην Καλλιθέα, σε ένα μικρό διαμέρισμα που ακόμα πληρώνουμε. Ο άντρας μου δουλεύει σε συνεργείο στον Ρέντη και εγώ σε φούρνο, πρωινή βάρδια. Δεν μας περισσεύουν, αλλά μέχρι τώρα τα βγάζαμε πέρα. Ή τουλάχιστον έτσι νόμιζα.
Μου είπε ότι το συνεργείο είχε μείνει πίσω σε εισφορές στον e-ΕΦΚΑ και σε δυο προμηθευτές. Ο εργοδότης του καθυστερούσε μισθούς και εκείνος κάλυπτε τρύπες από το σπίτι, με τη σκέψη ότι «τον επόμενο μήνα θα τα βάλω πίσω». Μετά, ο πατέρας του χρειάστηκε φυσικοθεραπείες που δεν καλύπτονταν όλες και έδωσε κι εκεί χρήματα.
«Γιατί δεν μου μίλησες;» του είπα.
«Γιατί κάθε φορά που ανοίγαμε κουβέντα για λεφτά, γινόταν καβγάς. Και γιατί ήξερα ότι θα πανικοβαλλόσουν.»
Εκεί θύμωσα ακόμα περισσότερο. «Δηλαδή με προστάτεψες λέγοντάς μου ψέματα;»
Δεν είπε ότι είχε δίκιο. Μόνο είπε: «Φοβήθηκα. Αυτό είναι όλο.»
Το χειρότερο ήταν πως δεν μπορούσα να πω ότι δεν υπήρχαν σημάδια. Είχα δει φακέλους από τράπεζες στο συρτάρι του γραφείου. Είχα ακούσει δύο φορές το κινητό του να χτυπάει και να βγαίνει στο μπαλκόνι. Μια μέρα μου είχε πει να μην κλείσουμε ακόμα τα εισιτήρια για να πάμε στην κόρη μας, κι εγώ απάντησα εκνευρισμένη ότι «όλο κάτι βρίσκει». Δεν επέμεινα. Μου ήταν πιο βολικό να πιστεύω ότι όλα είναι εντάξη.
Του ζήτησα να μου δείξει τα πάντα. Όχι μόνο ό,τι ήθελε εκείνος. Καθίσαμε μέχρι αργά με χαρτιά, οφειλές, κινήσεις λογαριασμών και το κομπιουτεράκι του κινητού. Δεν ήταν 11.000. Υπήρχε και μια πιστωτική με υπόλοιπο 3.200 ευρώ, που δεν ήξερα καν ότι είχε κρατήσει ενεργή.
Κάποια στιγμή μου είπε: «Εσύ έχεις ακόμα εκείνα τα χρήματα από τη μητέρα σου;»
Πάγωσα.
Πριν από ενάμιση χρόνο, όταν πουλήθηκε το παλιό σπίτι της μητέρας μου στο Αιγάλεω, μου έδωσε ένα μικρό ποσό. Δεν ήταν πολλά, αλλά τα έβαλα σε δικό μου λογαριασμό. Δεν το είχα πει σε κανέναν, ούτε σε εκείνον. Έλεγα μέσα μου πως ήταν για τη μητέρα μου, αν χρειαστεί βοήθεια, ή για την κόρη μας. Η αλίθεια είναι ότι τα κράτησα και γιατί ήθελα να ξέρω πως, αν κάποτε στριμωχτούμε πολύ, θα έχω κάτι δικό μου.
«Το ήξερες;» τον ρώτησα.
«Το κατάλαβα καταλάθος όταν ήρθε ένα μήνυμα από την τράπεζα στο τάμπλετ. Δεν έψαξα παραπάνω. Αλλά κατάλαβα ότι ούτε εσύ με εμπιστευόσουν όσο έλεγες.»
Εκεί δεν είχα τι να απαντήσω. Του είπα ότι δεν ήταν το ίδιο, γιατί εγώ δεν πήρα χρήματα από τον κοινό λογαριασμό. Μου είπε πως δεν είναι το ίδιο, αλλά πως και οι δύο κάναμε σχέδια χωρίς να λέμε όλη την αλήθεια.
Την επόμενη μέρα πήγα στη δουλειά σαν να μη συνέβαινε τίποτα. Έκοβα ψωμί, έδινα ρέστα, χαμογελούσα στους πελάτες, κι ένιωθα ότι δεν πατάω καλά. Δεν ήξερα αν ήθελα να τον αγκαλιάσω επειδή τον είδα φοβισμένο ή να του φωνάξω επειδή με άφησε τόσους μήνες να ζω σε μια ψεύτικη ασφάλεια.
Δεν φύγαμε, δεν λύθηκε μαγικά τίποτα. Κλείσαμε ραντεβού με λογιστή για να δούμε ακριβώς τι χρωστάμε και τι μπορούμε να ρυθμίσουμε. Εκείνος είπε ότι θα ζητήσει γραπτώς από το συνεργείο ό,τι του οφείλουν και θα ψάξει και αλλού δουλειά. Εγώ δεν άγγιξα ακόμα τα χρήματα της μητέρας μου. Δεν ξέρω αν αυτό είναι άμυνα ή αν είναι το τελευταίο όριο που μου έχει μείνει.
Μου ζήτησε συγνώμη. Του είπα ότι τη δέχομαι σαν λέξη, αλλά δεν ξέρω ακόμα αν μπορώ να τη νιώσω.
Ίσως το πιο δύσκολο δεν είναι τα χρέη. Είναι ότι τώρα, κάθε φορά που λέει «μην ανησυχείς, θα τα βρούμε», δεν μπορώ να τον πιστέψω όπως πριν. Και δεν είμαι σίγουρη αν φταίει μόνο εκείνος γι’ αυτό.
Εσείς τι θα κάνατε; Θα κρατούσατε μια φαινομενικά ήσυχη ζωή για να μη διαλυθεί η οικογένεια ή θα διαλέγατε την δύσκολη αλήθεια, ακόμα κι αν αλλάξει τα πάντα;