«Μέχρι την Κυριακή να έχεις φύγει»: όταν η οικογένειά μου μού ζήτησε να αδειάσω το σπίτι της μητέρας μου
«Μέχρι την Κυριακή να έχεις βρει πού θα πας», μου είπε η μητέρα μου στην κουζίνα, χωρίς καν να με κοιτάξει.
Κρατούσε το μπρίκι πάνω από τον νεροχύτη και τα χέρια της έτρεμαν. Εγώ νόμιζα ότι δεν άκουσα καλά.
«Μαμά, πού να πάω; Έχω δώσει βιογραφικά παντού. Στο σούπερ μάρκετ, σε καφέ, ακόμα και σε καθαρισμούς. Δεν έχω λεφτά για εγγύηση και νοίκι.»
«Δεν σου λέω να φύγεις επειδή θέλω», μου απάντησε. «Η γιαγιά σου βγήκε από το νοσοκομείο και δεν μπορεί να μείνει μόνη της. Θα έρθει εδώ. Το σπίτι είναι δυάρι. Πού θα χωρέσουμε;»
Είχα γυρίσει στο παλιό σπίτι της μητέρας μου στα Γιάννενα πριν από τέσσερις μήνες, όταν έκλεισε το μικρό μαγαζί με ρούχα όπου δούλευα. Είχα χωρίσει κιόλας λίγο πριν, και είχα μείνει με μια βαλίτσα και κάτι κούτες. Η μητέρα μου τότε μου είπε: «Κάτσε όσο χρειαστεί». Εγώ κράτησα αυτή τη φράση σαν υπόσχεση.
Η αδερφή μου μένει λίγο έξω από την πόλη, σε δικό της σπίτι με τον άντρα της και τα δύο παιδιά τους. Την πήρα αμέσως τηλέφωνο.
«Να έρθω σε εσάς για λίγο; Μόνο μέχρι να σταθώ στα πόδια μου.»
Σιώπησε. Μετά είπε χαμηλά: «Δεν γίνεται.»
«Δεν γίνεται ή δεν θέλεις;» της πέταξα.
«Μην το κάνεις έτσι. Ο άντρας μου δουλεύει πάλι εκ περιτροπής, χρωστάμε δύο δόσεις στο στεγαστικό και το μικρό παιδί κάνει λογοθεραπεία. Δεν έχω ούτε χώρο ούτε μυαλό.»
Θύμωσα τόσο που της το έκλεισα. Για δυο μέρες δεν απαντούσα σε κανέναν. Ένοιωθα ότι όλοι με έσπρωχναν έξω από τη ζωή τους ακριβώς όταν τους είχα ανάγκη. Δεν ζητούσα πολυτέλειες. Έναν καναπέ ζητούσα.
Μετά ήρθε η αδερφή μου στη μητέρα μου. Μου έφερε έναν φάκελο με χαρτιά.
«Δεν ήθελα να στα πω από το τηλέφωνο», είπε. «Ο άντρας μου έχει κάνει ρύθμιση στον ΕΦΚΑ από την παλιά δουλειά του και δεν βγαίνει. Κι εγώ πήρα καταναλωτικό πέρσι, όταν η μαμά έσπασε το ισχίο της, για εξετάσεις και φυσικοθεραπείες. Δεν στο είπαμε για να μη σε φορτώσουμε.»
Της είπα ότι κι εγώ είχα βάρος. Τότε μου απάντησε κάτι που με πείραξε, αλλά ήταν αλήθεια:
«Έχεις βάρος, αλλά μας άφησες να νομίζουμε ότι είχες στην άκρη χρήματα. Όταν σου έλεγα από τον πρώτο μήνα να πας στον Δήμο για το επίδομα στέγασης και να ψάξεις συγκατοίκηση, έλεγες “θα βρω κάτι καλύτερο”.»
Είχε δίκιο. Είχα λίγα χρήματα από αποζημίωση και δεν τους είχα πει πόσο γρήγορα τελείωσαν. Ντρεπόμουν. Και περίμενα, μέσα μου, ότι η οικογένεια θα με κρατήσει μέχρι να περάσει η μπόρα. Δεν υπολόγισα ότι όλοι είχαν τη δική τους μπόρα.
Η μητέρα μου, από την άλλη, δεν το χειρίστηκε καλά. Μου έδωσε προθεσμία σαν να ήμουν ξένη. Μετά μου είπε κλαίγοντας: «Αν μπορούσα να σε βάλω και τις δυο στο ίδιο κρεβάτι, θα το έκανα. Αλλά η γιαγιά σου δεν σηκώνεται ούτε για την τουαλέτα μόνη της. Και εγώ δεν αντέχω άλλο να κάνω την δυνατή.»
Την Κυριακή δεν έφυγα με θαύμα ούτε βρήκα σπίτι από το πουθενά. Πήγα στην κοινωνική υπηρεσία του Δήμου, έκανα αίτηση για βοήθεια και μίλησα με μια κυρία που μου έδωσε τηλέφωνα για ένα δωμάτιο σε διαμέρισμα με άλλη κοπέλα. Δεν ήταν αυτό που ονειρευόμουν. Ήταν όμως κάτι που μπορούσα να πληρώσω αν έπιανα τις ώρες καθαριότητας που μου πρότειναν σε ένα φροντιστήριο.
Η μητέρα μου με βοήθησε με την εγγύηση, η αδερφή μου μου έδωσε ένα παλιό γραφείο και ένα στρώμα. Δεν λύθηκαν όλα. Ακόμα πονάω όταν σκέφτομαι πόσο εύκολα άκουσα «φύγε». Αλλά καταλαβένω και ότι εγώ είχα κάνει την ανάγκη μου να μοιάζει με υποχρέωση όλων των άλλων, χωρίς να βλέπω τι κουβαλούσαν.
Δεν ξέρω αν η οικογένεια οφείλει πάντα να ανοίγει την πόρτα, ό,τι κι αν συμβαίνει. Ξέρω μόνο ότι εκείνες τις μέρες έχασα την ασφάλειά μου, αλλά αναγκάστηκα να βρω λίγη δύναμη που δεν ήξερα ότι είχα. Εσείς τι λέτε; Πρέπει η στήριξη προς έναν δικό μας άνθρωπο να είναι απόλυτη, ακόμα κι όταν η δική μας ζωή ήδη δεν βγαίνει;