Τώρα Φοβάμαι τα Τηλέφωνα της Κόρης μου: Μια Μάνα στην Αθήνα Αντιμέτωπη με την Απόσταση και την Αδιαφορία
«Μαμά, χρειάζομαι πάλι λεφτά. Δεν μπορώ να τα βγάλω πέρα εδώ πέρα.»
Η φωνή της Ελένης ακούγεται ψυχρή, σχεδόν ξένη. Κάθε φορά που βλέπω το όνομά της στην οθόνη του κινητού μου, η καρδιά μου χτυπάει δυνατά – όχι από χαρά, όπως παλιά, αλλά από φόβο. Ξέρω τι θα ζητήσει. Ξέρω πως μόλις της δώσουμε ό,τι θέλει, θα εξαφανιστεί πάλι για εβδομάδες. Κι εγώ θα μείνω να κοιτάζω το τηλέφωνο, να αναρωτιέμαι αν είναι καλά, αν μας σκέφτεται καθόλου.
«Ελένη μου, πάλι; Δεν μπορούμε κάθε μήνα να σου στέλνουμε τόσα χρήματα. Ο πατέρας σου έχει κουραστεί. Κι εγώ…»
«Μαμά, μην αρχίζεις πάλι! Δεν καταλαβαίνεις πόσο δύσκολα είναι εδώ; Εσύ κάθεσαι εκεί στο σπίτι σου και νομίζεις ότι όλα είναι εύκολα!»
Η φωνή της ανεβαίνει. Θυμώνει γρήγορα – πάντα θύμωνε εύκολα. Θυμάμαι όταν ήταν μικρή, πώς έκλαιγε για το παραμικρό. Τώρα δεν κλαίει πια. Τώρα φωνάζει.
Ο άντρας μου, ο Γιώργος, κάθεται δίπλα μου στον καναπέ και με κοιτάζει σιωπηλός. Ξέρω τι σκέφτεται: «Πάλι τα ίδια. Πάλι θα της δώσουμε κι αυτή θα μας ξεχάσει.» Δεν το λέει φωναχτά – δεν θέλει να με πληγώσει περισσότερο. Αλλά το βλέπω στα μάτια του.
«Ελένη μου, δεν λέω ότι είναι εύκολα εδώ. Αλλά κι εμείς έχουμε δυσκολίες. Ο μπαμπάς σου δουλεύει ακόμα στα 67 του για να τα βγάλουμε πέρα. Εγώ…»
Με διακόπτει απότομα.
«Δεν με νοιάζει! Εγώ εδώ προσπαθώ να σπουδάσω και να ζήσω μόνη μου στη Θεσσαλονίκη! Όλοι οι φίλοι μου παίρνουν χρήματα από τους γονείς τους! Μόνο εσείς κάνετε έτσι!»
Κλείνει το τηλέφωνο απότομα. Μένω να κοιτάζω την οθόνη που σκοτεινιάζει. Ο Γιώργος σηκώνεται αργά και πάει στην κουζίνα χωρίς να πει λέξη.
Θυμάμαι την πρώτη φορά που έφυγε από το σπίτι. Ήταν 18 χρονών, γεμάτη όνειρα και θυμό μαζί. «Θέλω να ζήσω μόνη μου! Να φύγω από εδώ!» φώναζε τότε. Δεν ήθελε να μείνει στην Αθήνα – ήθελε να φύγει μακριά μας, να βρει τον εαυτό της.
Την πρώτη χρονιά στη Θεσσαλονίκη μιλούσαμε κάθε μέρα. Μου έλεγε για τις φίλες της, για τα μαθήματα στη σχολή, για τη ζωή στη νέα πόλη. Έπειτα άρχισε να απομακρύνεται. Τα τηλεφωνήματα έγιναν πιο σπάνια – μόνο όταν είχε ανάγκη κάτι: λεφτά για το ενοίκιο, για τα βιβλία, για τα ψώνια.
Στην αρχή έδινα χωρίς δεύτερη σκέψη. Ήθελα να μην της λείψει τίποτα. Ο Γιώργος διαφωνούσε.
«Την κακομαθαίνεις,» μου έλεγε ήρεμα αλλά σταθερά. «Πρέπει να μάθει να στηρίζεται στα πόδια της.»
«Είναι παιδί μας,» του απαντούσα εγώ. «Δεν μπορώ να την αφήσω έτσι.»
Τώρα πια δεν είμαι σίγουρη ποιος είχε δίκιο.
Τα χρόνια πέρασαν κι εγώ γέρασα μαζί τους. Η Ελένη μεγάλωσε μακριά μας – όχι μόνο γεωγραφικά αλλά και συναισθηματικά. Όταν έρχεται στην Αθήνα – σπάνια πια – κάθεται λίγες ώρες μαζί μας και μετά βγαίνει με τους φίλους της ή τον νέο της σύντροφο, τον Νίκο. Ούτε καν μας τον έχει γνωρίσει καλά-καλά.
Μια φορά τόλμησα να της πω ότι μου λείπει.
«Μαμά, μην κάνεις έτσι! Όλοι οι γονείς είναι κολλημένοι με τα παιδιά τους; Άσε με λίγο ήσυχη!»
Ένιωσα σαν να με χτύπησε κάποιος στο στήθος. Δεν είπα τίποτα άλλο.
Το σπίτι μας στην Κυψέλη είναι γεμάτο φωτογραφίες της: μικρή με τα κοτσιδάκια της, πρώτη μέρα στο σχολείο, στη γιορτή του χορού, στο πανηγύρι του χωριού μας στη Φθιώτιδα. Κάθε φορά που περνάω μπροστά τους, αναρωτιέμαι πού πήγε εκείνο το κορίτσι που γελούσε και με αγκάλιαζε σφιχτά.
Τα βράδια ο Γιώργος κι εγώ καθόμαστε σιωπηλοί μπροστά στην τηλεόραση. Δεν μιλάμε πολύ – τι να πούμε; Όταν το τηλέφωνο χτυπάει ξαφνικά στις 11 το βράδυ, πετάγομαι τρομαγμένη.
«Μαμά…»
Η φωνή της ακούγεται αλλιώτικη αυτή τη φορά – τρεμάμενη.
«Τι έγινε παιδί μου;»
«Τσακώθηκα με τον Νίκο… Δεν έχω πού να πάω απόψε…»
Η καρδιά μου σπάει στα δύο. Θέλω να τρέξω κοντά της, αλλά είμαστε εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.
«Έλα σπίτι μας, Ελένη μου…» ψιθυρίζω σχεδόν κλαίγοντας.
«Δεν μπορώ… Δεν θέλω να σας ενοχλώ…»
«Δεν μας ενοχλείς ποτέ! Είσαι το παιδί μας!»
Κλείνει το τηλέφωνο χωρίς άλλη κουβέντα.
Την επόμενη μέρα δεν παίρνει τηλέφωνο. Ούτε τη μεθεπόμενη. Στέλνω μήνυμα – καμία απάντηση.
Ο Γιώργος προσπαθεί να με παρηγορήσει:
«Άφησέ την λίγο μόνη της. Θα καταλάβει κάποτε.»
Αλλά εγώ δεν αντέχω άλλο αυτή την απόσταση. Θυμάμαι τη μάνα μου – πώς στεκόταν πάντα δίπλα μου, ακόμα κι όταν εγώ ήμουν σκληρή μαζί της. Τότε δεν το καταλάβαινα – τώρα όμως νιώθω κάθε της πόνο.
Ένα βράδυ αποφασίζω να πάρω εγώ τηλέφωνο.
«Ελένη; Είσαι καλά;»
«Καλά είμαι μαμά… Μην ανησυχείς.»
«Θέλεις να έρθεις σπίτι; Να σε δω λίγο;»
«Δεν μπορώ τώρα… Έχω διάβασμα.»
Η φωνή της ακούγεται κουρασμένη, σχεδόν αδιάφορη.
«Ελένη μου… Μου λείπεις πολύ.»
Σιωπή στην άλλη άκρη της γραμμής.
«Κι εμένα μαμά… Αλλά πρέπει να τελειώσω τη σχολή…»
Κλείνω το τηλέφωνο και νιώθω ένα βάρος στο στήθος μου που δεν λέει να φύγει.
Οι μέρες περνούν αργά. Τα οικονομικά μας χειροτερεύουν – ο Γιώργος αρρώστησε πρόσφατα και δεν μπορεί να δουλεύει όπως παλιά. Τα έξοδα τρέχουν: λογαριασμοί, φάρμακα, ψώνια. Κι όμως βρίσκουμε πάντα έναν τρόπο να στείλουμε στην Ελένη όσα ζητήσει – έστω και λίγα λιγότερα κάθε φορά.
Ένα απόγευμα χτυπάει το κουδούνι απρόσμενα. Ανοίγω την πόρτα και βλέπω την Ελένη μπροστά μου – αδύνατη, χλωμή, με μάτια κόκκινα από το κλάμα.
«Μαμά…» ψιθυρίζει και πέφτει στην αγκαλιά μου.
Κλαίμε μαζί για ώρα χωρίς λόγια.
Ο Γιώργος έρχεται κοντά μας και την αγκαλιάζει κι αυτός – διστακτικά στην αρχή, μετά πιο σφιχτά.
Καθόμαστε όλοι μαζί στο τραπέζι της κουζίνας – όπως παλιά. Η Ελένη μιλάει λίγο-λίγο για όλα όσα την βαραίνουν: τη μοναξιά στη Θεσσαλονίκη, τις δυσκολίες στη σχολή, τον χωρισμό με τον Νίκο.
«Δεν ήθελα να σας ενοχλώ… Νόμιζα ότι αν σας ζητούσα μόνο λεφτά θα ήταν πιο εύκολο… Δεν ήξερα πώς αλλιώς να σας πλησιάσω…»
Τα λόγια της με πληγώνουν αλλά και με λυτρώνουν ταυτόχρονα.
«Εμείς θέλουμε μόνο να είσαι καλά,» της λέω τρέμοντας από συγκίνηση.
Ο Γιώργος σκουπίζει διακριτικά ένα δάκρυ από το μάτι του.
Εκείνο το βράδυ κοιμόμαστε όλοι μαζί στο σπίτι – σαν οικογένεια ξανά μετά από χρόνια.
Ξέρω πως τίποτα δεν θα είναι εύκολο από εδώ και πέρα. Η σχέση μας έχει πληγές βαθιές που δεν κλείνουν εύκολα. Αλλά ίσως τώρα υπάρχει μια ελπίδα πως θα ξαναβρούμε ο ένας τον άλλον.
Αλήθεια… Πόσοι γονείς νιώθουν αυτό το κενό όταν τα παιδιά τους απομακρύνονται; Πόσοι φοβούνται τα τηλεφωνήματα των παιδιών τους αντί να τα περιμένουν με χαρά; Θα καταφέρουμε ποτέ να γεφυρώσουμε αυτή την απόσταση ή θα μείνουμε για πάντα ξένοι μέσα στο ίδιο αίμα;