Δανείστηκα χρήματα από τον πεθερό μου – και τίποτα δεν ήταν πια το ίδιο
«Δημήτρη, πότε θα μου τα επιστρέψεις;»
Η φωνή του πεθερού μου, του κυρίου Στέλιου, αντήχησε βαριά στο μικρό σαλόνι μας. Η γυναίκα μου, η Μαρία, καθόταν δίπλα μου, με τα χέρια σφιγμένα στα γόνατά της. Ένιωθα το βλέμμα της να με τρυπάει, γεμάτο αγωνία και ενοχές. Εγώ κοιτούσα το πάτωμα, προσπαθώντας να βρω τις λέξεις.
«Κύριε Στέλιο… προσπαθώ. Ξέρετε πώς είναι τα πράγματα τώρα…»
Δεν με άφησε να τελειώσω. «Ξέρω πολύ καλά πώς είναι τα πράγματα, Δημήτρη. Αλλά εγώ δεν είμαι τράπεζα. Είμαι ο πατέρας της Μαρίας. Και δεν θέλω να βλέπω την κόρη μου να ζει με το άγχος.»
Η Μαρία γύρισε προς τον πατέρα της. «Μπαμπά, σε παρακαλώ…»
Αυτό ήταν το σημείο που κατάλαβα πως τίποτα δεν θα ήταν πια το ίδιο. Όλα ξεκίνησαν πριν έξι μήνες, όταν η δουλειά μου στο μαγαζί με τα ηλεκτρονικά έπεσε έξω. Η κρίση είχε χτυπήσει για τα καλά τη γειτονιά μας στον Κορυδαλλό. Οι πελάτες λιγόστεψαν, τα έξοδα έτρεχαν, και το ενοίκιο του σπιτιού μας άρχισε να γίνεται βουνό.
Η Μαρία ήταν τότε στον πέμπτο μήνα εγκυμοσύνης. Δεν ήθελα να τη φορτίσω με τα προβλήματα, αλλά εκείνη κατάλαβε αμέσως πως κάτι δεν πήγαινε καλά. Ένα βράδυ, καθώς καθόμασταν στο μπαλκόνι, με ρώτησε:
«Δημήτρη, τι συμβαίνει; Έχεις αλλάξει…»
Της τα είπα όλα. Για τα χρέη, για το φόβο μου ότι θα χάσουμε το σπίτι, για τις νύχτες που δεν μπορούσα να κοιμηθώ από το άγχος. Με αγκάλιασε και μου είπε πως θα βρούμε λύση μαζί.
Την επόμενη μέρα, χωρίς να με ρωτήσει, πήρε τηλέφωνο τον πατέρα της. Ο κύριος Στέλιος πάντα μας βοηθούσε – αλλά πάντα με τον δικό του τρόπο: αυστηρός, μετρημένος, σχεδόν ψυχρός. Ήρθε σπίτι μας με μια σακούλα γεμάτη φρούτα και ένα φάκελο με πέντε χιλιάδες ευρώ.
«Αυτά είναι για να σταθείτε στα πόδια σας», είπε. «Αλλά θέλω να ξέρω πότε θα τα πάρω πίσω.»
Ένιωσα ντροπή και ευγνωμοσύνη μαζί. Υποσχέθηκα ότι θα του τα επιστρέψω μόλις ορθοποδήσω.
Στην αρχή όλα φάνηκαν να πηγαίνουν καλύτερα. Πλήρωσα το ενοίκιο, κάλυψα κάποιους λογαριασμούς, αγόρασα τα πρώτα πράγματα για το μωρό. Η Μαρία χαμογελούσε ξανά. Αλλά μέσα μου κάτι είχε αλλάξει. Κάθε φορά που έβλεπα τον πεθερό μου, ένιωθα μικρός, αδύναμος.
Οι επισκέψεις του έγιναν πιο συχνές. Δεν ερχόταν πια μόνο για να δει την κόρη του – ερχόταν για να ελέγξει τι κάνω, πώς ξοδεύουμε τα χρήματα, αν ψωνίζουμε «ακριβά» ή «φτηνά». Μια μέρα με είδε να κρατάω μια σακούλα από το σούπερ μάρκετ.
«Πάλι πήρες εισαγόμενα; Δεν έχουμε ελληνικά προϊόντα;»
Ένιωσα το αίμα μου να βράζει. Ήθελα να του φωνάξω πως δεν έχει δικαίωμα να ανακατεύεται έτσι στη ζωή μας. Αλλά συγκρατήθηκα – για χάρη της Μαρίας.
Τα βράδια άρχισα να αποφεύγω τις συζητήσεις μαζί της για τον πατέρα της. Εκείνη όμως καταλάβαινε πως κάτι δεν πάει καλά.
«Δημήτρη, γιατί δεν μιλάς;»
«Δεν θέλω να σε στενοχωρήσω άλλο.»
«Με στενοχωρείς περισσότερο όταν κλείνεσαι στον εαυτό σου.»
Η ένταση μεγάλωνε μέρα με τη μέρα. Ο πεθερός μου άρχισε να κάνει υπονοούμενα μπροστά σε συγγενείς: «Άλλοι άντρες στη θέση του Δημήτρη θα είχαν βρει ήδη λύση…» ή «Η Μαρία πάντα είχε καλό γούστο στους άντρες – μέχρι τώρα.»
Ένα βράδυ, μετά από έναν τέτοιο υπαινιγμό στο κυριακάτικο τραπέζι, σηκώθηκα απότομα και έφυγα χωρίς να μιλήσω σε κανέναν. Η Μαρία ήρθε πίσω μου στο δρόμο.
«Δεν αντέχω άλλο αυτή την κατάσταση», της είπα με δάκρυα στα μάτια. «Νιώθω ξένος στο ίδιο μου το σπίτι.»
Εκείνη έκλαψε μαζί μου. Μου είπε πως κι εκείνη νιώθει παγιδευμένη ανάμεσα σε εμένα και τον πατέρα της.
Οι μήνες πέρασαν. Το μωρό γεννήθηκε – ένα κοριτσάκι, η Ελένη μας. Για λίγο όλα ξεχάστηκαν μέσα στη χαρά και την κούραση της νέας ζωής. Αλλά ο πεθερός μου δεν ξέχασε ποτέ το δάνειο.
Κάθε φορά που ερχόταν σπίτι μας, ρωτούσε: «Πώς πάει η δουλειά; Έχεις τίποτα στην άκρη;»
Η Μαρία προσπαθούσε να αλλάξει θέμα, αλλά εκείνος επέμενε. Μια μέρα έφερε μαζί του ένα χαρτί – ένα ιδιωτικό συμφωνητικό που ήθελε να υπογράψω για το χρέος.
«Δεν είναι θέμα εμπιστοσύνης», είπε ψυχρά. «Είναι θέμα τάξης.»
Ένιωσα ταπεινωμένος όσο ποτέ άλλοτε στη ζωή μου. Υπέγραψα μόνο και μόνο για να τελειώσει αυτή η σκηνή.
Από τότε η σχέση μας άλλαξε οριστικά. Η Μαρία έγινε πιο σιωπηλή, πιο απόμακρη. Εγώ βυθίστηκα στη δουλειά – όποια δουλειά έβρισκα: ντελίβερι, μεροκάματα σε οικοδομές, ακόμα και καθαρισμούς σε πολυκατοικίες τα βράδια.
Το χρέος μειωνόταν αργά-αργά, αλλά η απόσταση ανάμεσα σε εμένα και τη Μαρία μεγάλωνε.
Ένα βράδυ, καθώς καθόμουν μόνος στην κουζίνα κοιτώντας τη φωτογραφία της μικρής Ελένης πάνω στο ψυγείο, αναρωτήθηκα:
Πόσο κοστίζει τελικά η αξιοπρέπεια ενός ανθρώπου;
Και αν μπορούσα να γυρίσω πίσω τον χρόνο… θα έπαιρνα ξανά αυτό το δάνειο;
Εσείς τι θα κάνατε στη θέση μου; Θα ζητούσατε βοήθεια από την οικογένεια ή θα παλεύατε μόνοι σας μέχρι τέλους;