Η μάνα μοιράζει την περιουσία – και εγώ πρέπει να διαλέξω: σιωπή ή μάχη για τον άντρα μου;
«Δηλαδή, αυτό ήταν;» Η φωνή του Νίκου έσπασε τη σιωπή που είχε απλωθεί σαν πέπλο πάνω από το τραπέζι. Η πεθερά μου, η κυρία Ελένη, δεν σήκωσε καν το βλέμμα της από το πιάτο. Ο κουνιάδος μου, ο Γιώργος, χαμογελούσε αμήχανα, παίζοντας με το πιρούνι του. Εγώ ένιωθα το αίμα να ανεβαίνει στο κεφάλι μου, τα χέρια μου να τρέμουν κάτω από το τραπεζομάντηλο.
«Νίκο, μην αρχίζεις πάλι», είπε η κυρία Ελένη με εκείνο το ψυχρό ύφος που πάντα με έκανε να νιώθω ξένη. «Έτσι αποφάσισα. Ο Γιώργος έχει ανάγκη το σπίτι στο Χαλάνδρι, εσύ έχεις τη δουλειά σου.»
«Έχω τη δουλειά μου; Δηλαδή η οικογένεια δεν μετράει;» Ο Νίκος σηκώθηκε απότομα. Τα μάτια του γυάλιζαν. Ήξερα πως πάλευε να μην κλάψει μπροστά στη μάνα του και τον αδερφό του. Εγώ ήθελα να φωνάξω, να τα κάνω όλα άνω-κάτω, αλλά έμεινα βουβή. Πάντα έτσι ήμουν – προσπαθούσα να κρατήσω τις ισορροπίες, να μην πληγώσω κανέναν. Αλλά σήμερα κάτι μέσα μου έσπασε.
«Μαμά, γιατί;» ψιθύρισα τελικά. Όλοι γύρισαν και με κοίταξαν. Η πεθερά μου με κοίταξε σαν να ήμουν διακοσμητικό αντικείμενο που ξαφνικά μίλησε.
«Δεν είναι δική σου δουλειά, Μαρία», είπε κοφτά.
«Είναι δική μου δουλειά όταν βλέπω τον άντρα μου να αδικείται. Όταν βλέπω την οικογένειά μας να διαλύεται για λίγα τετραγωνικά και μερικά ευρώ.»
Ο Γιώργος σηκώθηκε κι αυτός. «Μαμά, αν είναι να γίνει έτσι, δεν θέλω τίποτα. Να τα πάρει όλα ο Νίκος.»
Η κυρία Ελένη τον σταμάτησε με μια κίνηση του χεριού. «Όχι! Εγώ αποφασίζω εδώ μέσα!»
Η ατμόσφαιρα είχε γίνει αποπνικτική. Η μικρή μας κόρη, η Ειρήνη, κοιτούσε απορημένη από το άλλο δωμάτιο. Ήθελα να την προστατέψω από όλο αυτό το δηλητήριο, αλλά πώς;
Γυρίσαμε σπίτι αμίλητοι. Ο Νίκος κάθισε στον καναπέ και κοίταζε το κενό. Πήγα κοντά του και του έπιασα το χέρι.
«Δεν είναι δίκαιο», είπε τελικά. «Πάντα ο Γιώργος ήταν ο αγαπημένος της. Εγώ ήμουν ο δυνατός, ο υπεύθυνος… Και τώρα; Τι είμαι;»
Τον αγκάλιασα σφιχτά. «Είσαι ο άντρας μου. Ο πατέρας της Ειρήνης. Αυτό δεν μπορεί να στο πάρει κανείς.»
Αλλά μέσα μου έβραζα. Δεν μπορούσα να δεχτώ αυτή την αδικία. Όλη μου τη ζωή προσπαθούσα να είμαι σωστή νύφη – να μην προκαλώ, να βοηθάω, να μην παραπονιέμαι. Αλλά τώρα; Τώρα ήθελα να φωνάξω σε όλο τον κόσμο πόσο άδικο ήταν αυτό που έγινε.
Τις επόμενες μέρες ο Νίκος βυθίστηκε στη σιωπή του. Πήγαινε στη δουλειά και γύριζε αργά, σχεδόν δεν μιλούσε ούτε σε μένα ούτε στην κόρη μας. Η Ειρήνη άρχισε να ρωτάει γιατί ο μπαμπάς είναι λυπημένος. Της έλεγα ότι είναι κουρασμένος, αλλά ήξερα πως δεν ήταν μόνο αυτό.
Ένα βράδυ, όταν η Ειρήνη κοιμήθηκε, κάθισα απέναντί του.
«Νίκο, πρέπει να κάνουμε κάτι», του είπα.
«Τι θες να κάνω; Να πάω στα δικαστήρια με τη μάνα μου; Να γίνουμε ρεζίλι στη γειτονιά;»
«Δεν είναι θέμα ρεζιλιού. Είναι θέμα αξιοπρέπειας.»
Με κοίταξε με μάτια γεμάτα πόνο και θυμό μαζί.
«Εσύ τι θα έκανες αν ήσουν στη θέση μου;»
Δεν ήξερα τι να απαντήσω. Από τη μια ήθελα να παλέψω για εκείνον, για εμάς – από την άλλη φοβόμουν ότι θα χάσουμε τα πάντα: τις σχέσεις μας, την οικογένεια, ίσως και τον ίδιο τον Νίκο αν βυθιζόταν κι άλλο στη θλίψη του.
Την επόμενη μέρα πήγα στην πεθερά μου μόνη μου. Χτύπησα την πόρτα της με τρεμάμενα χέρια.
«Τι θες πάλι;» είπε μόλις με είδε.
«Θέλω να μιλήσουμε σαν άνθρωποι», της απάντησα όσο πιο ήρεμα μπορούσα.
Κάθισα απέναντί της και της είπα όλα όσα είχα μέσα μου: πώς ένιωθε ο Νίκος, πώς ένιωθα εγώ, πώς θα ένιωθε η Ειρήνη αν καταλάβαινε τι συμβαίνει.
«Δεν καταλαβαίνεις», είπε τελικά η κυρία Ελένη. «Ο Γιώργος δεν μπορεί μόνος του. Είναι αδύναμος χαρακτήρας. Ο Νίκος πάντα τα κατάφερνε.»
«Και τιμωρείτε τον Νίκο επειδή είναι δυνατός;»
Με κοίταξε αυστηρά. «Δεν είναι τιμωρία.»
«Έτσι το βλέπει εκείνος. Έτσι το βλέπω κι εγώ.»
Σηκώθηκα να φύγω. «Σκεφτείτε το», της είπα πριν κλείσω την πόρτα πίσω μου.
Γύρισα σπίτι εξαντλημένη. Ο Νίκος με ρώτησε τι έγινε.
«Της τα είπα όλα», του απάντησα. «Δεν ξέρω αν θα αλλάξει κάτι.»
Τις επόμενες μέρες η ένταση στο σπίτι μας μεγάλωσε. Ο Νίκος άρχισε να σκέφτεται σοβαρά το ενδεχόμενο να κινηθεί νομικά – κάτι που ποτέ δεν φανταζόμουν ότι θα έκανε.
Ο Γιώργος ήρθε μια μέρα σπίτι μας.
«Σας παρακαλώ», είπε σχεδόν κλαίγοντας, «μην τσακώνεστε άλλο για μένα.»
Ο Νίκος τον κοίταξε ψυχρά.
«Δεν είναι για σένα, Γιώργο. Είναι για τη μάνα μας που ποτέ δεν με είδε πραγματικά.»
Εκείνο το βράδυ ο Νίκος πήρε τη μεγάλη απόφαση: θα διεκδικούσε το δίκιο του δικαστικά.
Η υπόθεση κράτησε μήνες. Η οικογένεια διαλύθηκε – συγγενείς πήραν θέση, φίλοι απομακρύνθηκαν, ακόμα και οι γείτονες κουνούσαν το κεφάλι τους όταν περνούσαμε από μπροστά τους.
Η Ειρήνη άρχισε να έχει εφιάλτες – ξυπνούσε τα βράδια και έκλαιγε πως θα μας αφήσει η γιαγιά της.
Ένιωθα τύψεις: μήπως έκανα λάθος που επέμενα; Μήπως θα έπρεπε να αφήσω τα πράγματα όπως ήταν;
Όταν τελικά βγήκε η απόφαση – ένα μικρό διαμέρισμα στο όνομα του Νίκου και μια χρηματική αποζημίωση – κανείς δεν χάρηκε πραγματικά. Ούτε εμείς ούτε ο Γιώργος ούτε η κυρία Ελένη.
Η οικογένεια είχε ήδη διαλυθεί.
Πέρασαν μήνες μέχρι να ξαναμιλήσουμε όλοι μαζί στο ίδιο τραπέζι – και τότε τίποτα δεν ήταν όπως πριν.
Σήμερα, χρόνια μετά, αναρωτιέμαι: Άξιζε όλη αυτή η μάχη; Ή μήπως η δικαιοσύνη έχει πάντα ένα τίμημα που πληρώνουμε όλοι;
Εσείς τι θα κάνατε στη θέση μου; Θα παλεύατε για το δίκιο ή θα αφήνατε τη σιωπή να σας πνίξει;