«Πάρε τα παιδιά και φύγε τότε»: Η Κυριακή που σηκώθηκα από το τραπέζι της πεθεράς μου και δεν ξαναήμουν ποτέ η ίδια
«Αυτά τα παιδιά ούτε να κάτσουν δέκα λεπτά ήσυχα δεν μπορούν. Και ο μεγάλος… συγγνώμη κιόλας, αλλά δεν τον κόβω και πολύ ξύπνιο.»
Το είπε έτσι. Με το πιρούνι στον αέρα, πάνω από τις πατάτες φούρνου. Σαν να σχολίαζε τον καιρό. Σαν να μη μιλούσε για τον γιο μου.
Ένιωσα το αίμα να μου ανεβαίνει στο κεφάλι. Η μικρή μου, η Δήμητρα, σταμάτησε να μασάει και κοίταξε εμένα. Ο μεγάλος, ο Μανώλης, χαμήλωσε αμέσως τα μάτια στο πιάτο του. Αυτό το βλέμμα του δεν θα το ξεχάσω ποτέ. Δεν ήταν θυμός. Ήταν ντροπή.
Κοίταξα τον άντρα μου, τον Στέλιο. Περίμενα έστω ένα «μη λες τέτοια, μάνα». Ένα βλέμμα. Κάτι.
Τίποτα.
Μόνο ξερόβηξε, ήπιε λίγο νερό και είπε χαμηλόφωνα προς εμένα:
«Άσ’ το τώρα. Για την ηρεμία.»
Για την ηρεμία.
Αυτές οι τρεις λέξεις ήταν όλη η ζωή μου τα τελευταία οκτώ χρόνια γάμου.
Από τότε που παντρευτήκαμε, η πεθερά μου, η κυρία Αλεξάνδρα, είχε άποψη για όλα. Για το πώς σφουγγαρίζω. Γιατί τα παιδιά κοιμούνται στις εννιά και όχι στις οχτώ. Γιατί ο Μανώλης δεν τρώει φακές κάθε εβδομάδα. Γιατί η Δήμητρα ακόμα φοβάται το σκοτάδι. Γιατί δουλεύω part-time στο φαρμακείο «ενώ τα παιδιά θέλουν τη μάνα τους σπίτι». Γιατί παραγγείλαμε σουβλάκια μια Τετάρτη «αντί να μαγειρέψω σαν σωστή νοικοκυρά».
Στην αρχή χαμογελούσα. Έλεγα μέσα μου, μεγάλη γυναίκα είναι, έτσι έμαθε. Μετά άρχισα να απαντάω ήρεμα. Μετά να σφίγγω τα δόντια. Και κάπου στον δρόμο, χωρίς να το καταλάβω, άρχισα να μικραίνω μέσα στο ίδιο μου το σπίτι.
Το χειρότερο δεν ήταν εκείνη.
Το χειρότερο ήταν ο Στέλιος.
Πάντα το ίδιο μοτίβο.
«Μην της δίνεις σημασία.»
«Έτσι μιλάει η μάνα μου, δεν θα αλλάξει τώρα.»
«Κάνε λίγο πίσω, να μην έχουμε δράματα.»
Δηλαδή εγώ να κάνω πίσω. Πάντα εγώ.
Εκείνη την Κυριακή είχα ήδη πάει τσακωμένη. Το πρωί, πριν φύγουμε, του είπα στην κουζίνα:
«Αν ξαναμιλήσει άσχημα στα παιδιά, θα αντιδράσω. Στο λέω από τώρα.»
Ο Στέλιος ούτε καν με κοίταξε καλά καλά. Έδενε τα κορδόνια του Μανώλη.
«Μην ξεκινήσεις πάλι, Ελένη.»
Πάλι εγώ, βέβαια.
Στο τραπέζι ήταν κι η αδερφή του, η Κατερίνα, με τον άντρα της, κι ο πεθερός μου βουβός όπως πάντα. Η πεθερά μου έκανε εκείνο το γλυκό χαμόγελο που με προειδοποιούσε ότι κάτι θα πετάξει.
Πρώτα σχολίασε ότι η Δήμητρα λερώνει το φόρεμά της γιατί «κανείς δεν της έμαθε τρόπους».
Μετά είπε στον Μανώλη να διαβάζει περισσότερο γιατί «σήμερα αν δεν παίρνει το παιδί τα γράμματα, χάνεται».
Και μετά ήρθε εκείνη η φράση. Για την εξυπνάδα του.
Άφησα κάτω το πιρούνι μου.
«Μη ξαναμιλήσετε έτσι για το παιδί μου.»
Η φωνή μου έτρεμε, αλλά βγήκε καθαρή.
Η Αλεξάνδρα ανασήκωσε τους ώμους.
«Καλέ, κουβέντα κάνουμε. Αμέσως να παρεξηγηθείς. Αν δεν αντέχεις την αλήθεια…»
«Ποια αλήθεια; Ότι προσβάλλετε ένα οκτάχρονο παιδί;»
Ο Στέλιος έγειρε προς το μέρος μου.
«Ελένη, σταμάτα.»
Τον κοίταξα και νομίζω εκεί έσπασε κάτι οριστικά.
«Όχι, δεν θα σταματήσω. Το παιδί σου είναι. Άκουσες τι είπε;»
Εκείνος έσφιξε το σαγόνι.
«Δεν χρειάζεται να κάνεις σκηνή μπροστά σε όλους.»
Σκηνή. Μάλιστα.
Η Δήμητρα είχε αρχίσει να κλαίει σιωπηλά. Ο Μανώλης καθόταν παγωμένος, με το πρόσωπο κόκκινο. Η Κατερίνα κοίταζε το τραπεζομάντιλο. Κανείς δεν μιλούσε.
Και η πεθερά μου, αντί να σωπάσει, είπε το χειρότερο:
«Αν είχες μάθει να τα μεγαλώνεις σωστά, δεν θα ήταν έτσι ευαίσθητα.»
Σηκώθηκα τόσο απότομα που έπεσε η καρέκλα πίσω μου.
«Παιδιά, πάμε.»
Ο Στέλιος πετάχτηκε όρθιος.
«Πού πας;»
«Φεύγω. Και παίρνω τα παιδιά μου.»
«Για ένα τίποτα;»
Γύρισα και τον κοίταξα. Αλήθεια, δεν ξέρω πώς δεν έβαλα τα κλάματα εκείνη τη στιγμή.
«Για σένα είναι τίποτα. Για τον γιο σου που μόλις τον είπαν χαζό μπροστά σε όλους, είναι κάτι. Για την κόρη σου που τρέμει κάθε φορά που μπαίνουμε εδώ μέσα, είναι κάτι. Για μένα, τελείωσε.»
Η πεθερά μου πέταξε ένα «δράματα» από τη γωνία του στόματος της.
Δεν της απάντησα καν. Έβαλα τα μπουφάν στα παιδιά με χέρια που έτρεμαν. Ο Μανώλης με ρώτησε ψιθυριστά:
«Μαμά, έκανα κάτι κακό;»
Εκεί λύγισα μέσα μου.
«Όχι, αγάπη μου. Τίποτα κακό. Καθόλου.»
Στο αμάξι έκλαψα μόνο όταν έδεσα τις ζώνες τους και έκλεισα τις πόρτες. Εκεί, για λίγα δευτερόλεπτα, δεν μπορούσα ούτε να βάλω μπρος.
Το βράδυ ο Στέλιος γύρισε σπίτι αργά. Δεν μιλούσε. Έβγαλε τα κλειδιά, τα άφησε στον πάγκο και είπε μόνο:
«Πρέπει να ζητήσεις συγγνώμη από τη μάνα μου. Την πρόσβαλες.»
Γέλασα. Ένα γέλιο πικρό, άσχημο.
«Εγώ; Και τα παιδιά; Ποιος θα τους ζητήσει συγγνώμη;»
«Μεγέθυνες την κατάσταση.»
«Όχι, Στέλιο. Την είδα επιτέλους όπως είναι.»
Από εκείνο το βράδυ κοιμόμαστε σε χωριστά δωμάτια. Τα παιδιά δεν θέλουν να ξαναπάνε στην πεθερά μου. Εκείνος λέει πως διαλύω την οικογένεια για τον εγωισμό μου. Εγώ λέω πως οικογένεια που ζητά από μια μάνα να καταπιεί την ταπείνωση των παιδιών της, κάτι πολύ στραβό έχει μέσα της.
Και ξέρεις τι πονάει περισσότερο; Ότι δεν έφυγα μόνο από ένα Κυριακάτικο τραπέζι. Έφυγα από χρόνια σιωπής.
Αν μια μάνα δεν προστατέψει το παιδί της εκείνη τη στιγμή, τότε πότε;
Εσείς θα γυρίζατε πίσω και θα ζητούσατε συγγνώμη μόνο και μόνο για να υπάρχει «ηρεμία»;