«Αφού είναι το σπίτι του γιου μου, θα μπαίνω όποτε θέλω» — και τότε κατάλαβα ότι δεν είχα πια σπίτι
«Μη μου μιλάς έτσι μέσα στο σπίτι του γιου μου», μου είπε η πεθερά μου, κρατώντας στα χέρια της τις κουρτίνες που μόλις είχε κατεβάσει από το σαλόνι.
Γύρισα εκείνο το απόγευμα από το φαρμακείο στο Περιστέρι, μετά από οχτάωρο όρθια, και την βρήκα μέσα στο σπίτι μας. Δεν είχε απλώς περάσει για καφέ. Είχε ανοίξει ντουλάπια, είχε βγάλει τα μαξιλάρια από τον καναπέ και είχε βάλει τα δικά της, αυτά τα βαριά, καφέ που κρατούσε χρόνια.
«Τι κάνεις;» τη ρώτησα.
«Τακτοποιώ λίγο. Αυτές οι κουρτίνες δεν κόβουν ούτε τον ήλιο ούτε τα βλέμματα.»
Ο άντρας μου ήταν στην κουζίνα. Έπινε καφέ και κοιτούσε το κινητό του. Του είπα: «Θα της πεις κάτι;»
Και μου απάντησε χαμηλόφωνα: «Μη γίνει πάλι θέμα. Μας έχει βοηθήσει πολύ.»
Εκεί ήταν που θόλωσα. Δεν ήταν οι κουρτίνες. Ήταν ότι επί δυο χρόνια έμπαινε με κλειδιά που, όπως έμαθα εκείνη τη μέρα, της είχε δώσει ο άντρας μου χωρίς να μου το πει.
Μέναμε σε ένα δυάρι στα Πατήσια, στο όνομα του πεθερού μου. Μας το είχαν αφήσει να μένουμε χωρίς ενοίκιο όταν γεννήθηκε η κόρη μας, γιατί τότε ο άντρας μου είχε μείνει άνεργος από την εταιρεία μεταφορών. Εγώ συμφώνησα εύκολα. Είπα πως είναι προσωρινό, πως θα μαζέψουμε κάτι στην άκρη και θα βρούμε το δικό μας σπίτι.
Μόνο που ήρθε η ακρίβεια, ο παιδικός, οι λογαριασμοί, το σούπερ μάρκετ. Ο άντρας μου βρήκε δουλειά σε συνεργείο, αλλά με ένσημα όποτε θυμούνται να βάλουν. Κι εγώ έκανα το λάθος να μη μιλάω. Έλεγα «εντάξει, μας κάνουν χάρη, ας μην παρεξηγούμαστε». Κατάπινα σχόλια για το φαγητό, για το πώς ντύνω το παιδί, για το ότι η κόρη μας πάει λογοθεραπεία και “δεν χρειάζεται να την κάνουμε θέμα”.
Η πεθερά μου έλεγε συχνά: «Εγώ μεγαλώνω παιδιά μια ζωή, ξέρω.» Και εγώ χαμογελούσα, ενώ μέσα μου βράζα.
Εκείνο το βράδυ, αφού έφυγε, του είπα ότι θέλω πίσω τα κλειδιά. Μου είπε: «Δεν γίνεται να της απαγορεύσω να μπαίνει. Οι γονείς μου πληρώνουν ακόμα τον ΕΝΦΙΑ και τα κοινόχρηστα κάποιους μήνες.»
«Δεν σου λέω να τους διώξεις από τη ζωή μας. Σου λέω να χτυπάει κουδούνι.»
«Εσύ δεν καταλαβαίνεις τι έχουν κάνει για μας», είπε.
Του απάντησα άσχημα. Του είπα ότι δεν είναι βοήθεια, είναι έλεγχος. Και τότε μου πέταξε κάτι που με σταμάτησε: «Κι εσύ γιατί δεν μου είπες ότι χρωστάς στην κάρτα σου;»
Είχα κρατήσει κρυφό ένα υπόλοιπο, περίπου 1.800 ευρώ. Το είχα χρησιμοποιήσει όταν η κόρη μας έκανε εξετάσεις σε ιδιωτικό κέντρο, γιατί στο νοσοκομείο της Νίκαιας μας είχαν δώσει ραντεβού μετά από μήνες. Ντρεπόμουν που δεν τα είχα καταφέρει αλλιώς και φοβόμουν ότι θα μου έλεγε να ζητήσουμε λεφτά από τους δικούς του. Δεν ήθελα άλλη “χάρη”.
Δεν είχε άδικο που θύμωσε. Αλλά ούτε εγώ ένιωθα ότι είχα χώρο να του πω την αληθεια. Κάθε κουβέντα για χρήματα κατέληγε στο «θα μιλήσω στον πατέρα μου» και εγώ κλεινόμουν.
Για τρεις μέρες μιλούσαμε μόνο για το παιδί. Η κόρη μας το κατάλαβε. «Γιατί ο μπαμπάς κοιμάται στον καναπέ;» με ρώτησε και δεν ήξερα τι να πω.
Μετά πήγαμε όλοι μαζί στους πεθερούς μου. Ο πεθερός μου είπε ότι δεν θέλει καβγάδες και πως το σπίτι θα το γράψει κάποτε στον άντρα μου, αλλά όσο ζουν θέλουν να ξέρουν τι γίνεται. Η πεθερά μου είπε ότι φοβάται πως θα τον απομακρύνω από την οικογένειά του.
Τότε είπα κάτι που κρατούσα καιρό: «Δεν θέλω να τον απομακρύνω. Θέλω να μπορώ να κλείνω την πόρτα μου χωρίς να φοβάμαι ποιος θα μπει.»
Ο άντρας μου δεν με υπερασπίστηκε αμέσως. Αργότερα όμως μου είπε ότι κατάλαβε πως είχε βολευτεί: άφηνε τη μητέρα του να αποφασίζει, για να μη χρειάζεται ο ίδιος να συγκρουστεί μαζί της. Μου ζήτησε συγγνώμη και είπε ότι θα ψάξουμε για ενοίκιο, έστω πιο μικρό και πιο μακριά.
Δεν φύγαμε ακόμα. Βάλαμε έναν κανόνα να μας παίρνουν τηλέφωνο πριν έρθουν και τα κλειδία τα πήρε πίσω. Η πεθερά μου κρατάει μούτρα, ο πεθερός μου λέει πως κάνουμε ανοησίες, κι εγώ δεν ξέρω αν αντεξα αρκετά ή αν άργησα πολύ να μιλήσω.
Ξέρω μόνο ότι η ηρεμία που είχαμε δεν ήταν πραγματική ηρεμία. Ήταν σιωπή, επειδή φοβόμουν πως αν ζητήσω χώρο θα χάσουμε και το σπίτι και την οικογένεια. Εσείς τι θα κάνατε; Θα μένατε σε ένα τοξικό αλλά ασφαλές περιβάλλον για το παιδί και τα οικονομικα, ή θα ρισκάρατε να φύγετε για να έχετε επιτέλους τα όριά σας;