«Μη μου κλείσεις την πόρτα, δεν έχω πού να πάω» — και εγώ θυμήθηκα τη νύχτα που μας είχε αφήσει με απλήρωτο νοίκι
«Μη μου κλείσεις την πόρτα, σε παρακαλώ. Δεν έχω πού να πάω απόψε.»
Αυτό μου είπε ο πρώην άντρας μου, ένα βράδυ πριν από τρεις εβδομάδες, έξω από την πολυκατοικία μου στην Καλλιθέα. Κρατούσε μια σακούλα από σούπερ μάρκετ και έδειχνε πιο αδύνατος απ’ όσο τον θυμόμουν. Εγώ είχα μείνει με το χέρι στο θυροτηλέφωνο.
«Και εγώ πού να πήγαινα τότε;» του είπα. «Το θυμάσαι; Με το παιδί έξι χρονών και τον ιδιοκτήτη να χτυπάει την πόρτα για τα νοίκια;»
Δεν απάντησε αμέσως. Χαμήλωσε το κεφάλι και είπε μόνο: «Το θυμάμαι. Γι’ αυτό ντρέπομαι να είμαι εδώ.»
Χωρίσαμε πριν από οκτώ χρόνια. Δεν έφυγε επειδή υπήρχε άλλη γυναίκα, όπως νόμιζαν όλοι στην αρχή. Έφυγε γιατί είχε μπλέξει με δάνεια, κάρτες και κάτι “επενδύσεις” που του πρότεινε ένας γνωστός από τη δουλειά. Δούλευε τότε σε συνεργείο αυτοκινήτων στον Ταύρο, αλλά άρχισε να λείπει, να λέει ψέματα για υπερωρίες και να παίρνει χρήματα από τον κοινό μας λογαριασμό.
Εγώ έκανα πως δεν καταλάβαινα. Αυτό είναι το δικό μου μεγάλο λάθος. Έβλεπα ειδοποιήσεις από την τράπεζα, έβρισκα λογαριασμούς κρυμμένους στο ντουλάπι, αλλά έλεγα μέσα μου «θα στρώσει, πιέζεται». Δεν ήθελα να χαλάσω την εικόνα της οικογένειας, ειδικά μπροστά στην κόρη μας και στη μητέρα μου, που τότε περνούσε και μια δύσκολη επέμβαση.
Μια μέρα απλώς έφυγε. Άφησε ένα σημείωμα ότι θα βρει τρόπο να τακτοποιήσει τα χρέη και ότι δεν άντεχε να μας κοιτάει. Για μήνες δεν σήκωνε τηλέφωνο. Η διατροφή ερχόταν όποτε μπορούσε και συνήθως μετά από καυγά. Εγώ δούλευα πρωί σε φούρνο και δυο απογεύματα καθάριζα γραφεία, για να μη χάσουμε το σπίτι.
Τον τελευταίο χρόνο είχε αρχίσει να βλέπει πιο σταθερά την κόρη μας. Είναι δεκατεσσάρων τώρα. Πήγαινε να την παίρνει από το φροντιστήριο, της έδινε λίγα χρήματα για τα πράγματά της, προσπαθούσε. Δεν τον είχα συγχωρήσει, αλλά τουλάχιστον δεν του έβαζα εμπόδια.
Εκείνο το βράδυ, όμως, μου είπε ότι είχε φύγει από το δωμάτιο που νοίκιαζε στο Αιγάλεω. Ο ιδιοκτήτης του το ζήτησε πίσω για τον γιο του. Είχε μείνει χωρίς δουλειά μετά από ένα πρόβλημα στη μέση και κοιμόταν δύο νύχτες σε έναν παλιό συνάδελφο, που δεν μπορούσε να τον κρατήσει άλλο.
«Θέλω μόνο να μείνω λίγες μέρες», είπε. «Μέχρι να βρω κάτι.»
Το σπίτι μου είναι δυάρι. Η κόρη μας έχει το δωμάτιό της κι εγώ κοιμάμαι στον καναπέ όταν έρχεται η αδελφή μου από το χωριό. Δεν υπήρχε πραγματικά χώρος. Αλλά πιο πολύ δεν υπήρχε χώρος μέσα μου.
Του είπα όχι.
Την επόμενη μέρα η κόρη μας το έμαθε, γιατί της τηλεφώνησε ο ίδιος. Ήρθε σπίτι θυμωμένη.
«Δηλαδή τον άφησες έξω;» μου είπε.
«Δεν τον άφησα έξω. Του είπα να πάει σε ξενώνα του δήμου ή να μιλήσει με την κοινωνική υπηρεσία.»
«Είναι ο μπαμπάς μου, όχι κάποιος άγνωστος.»
Της απάντησα άσχημα, και το μετανιώνω: «Τότε να θυμηθείς ποιος ήταν ο μπαμπάς σου όταν εξαφανίστηκε.»
Έκλαψε και κλείστηκε στο δωμάτιό της. Εκεί κατάλαβα ότι τόσα χρόνια νόμιζα πως την προστάτευα από την αλήθεια, αλλά τελικά της είχα δώσει μόνο κομμάτια. Τον παρουσίαζα σαν τον άνθρωπο που μας κατέστρεψε, χωρίς να της λέω ότι κι εγώ ήξερα πως κάτι δεν πήγαινε καλά και το άφηνα να μεγαλώνει.
Την Κυριακή πήγαμε μαζί να τον δούμε. Έμενε προσωρινά σε έναν ξενώνα στην Αθήνα, μέσω του δήμου. Μου φάνηκε ντροπιασμένος, όχι όμως όπως κάποιος που ζητάει συγνώμη για να τελειώνει η κουβέντα. Μας είπε ότι κάνει φυσικοθεραπείες στο Κέντρο Υγείας και ότι ένας παλιός πελάτης ίσως του δώσει δουλειά σε ανταλλακτικά, μόλις μπορέσει να σταθεί καλύτερα.
«Δεν ζητάω να γυρίσω σε εσένα», μου είπε. «Ξέρω ότι δεν γίνεται αυτό. Απλώς όταν σε είδα, πανικοβλήθηκα.»
Του είπα πως δεν τον πιστεύω εύκολα. Και εκείνος είπε: «Καλά κάνεις.»
Αυτό, περίεργα, με μπέρδεψε πιο πολύ. Θα ήταν πιο εύκολο αν θύμωνε ή αν έριχνε το φταίξιμο σε όλους τους άλλους. Αντί γι’ αυτό, παραδέχτηκε ότι φοβήθηκε, κρύφτηκε και μας άφησε να πληρώσουμε τις συνέπειες. Αλλά η παραδοχή δεν σβήνει τις νύχτες που μέτραγα κέρματα για το σούπερ μάρκετ.
Τελικά δεν τον έφερα σπίτι. Βοήθησα όμως με την κόρη μας να βρούμε ένα μικρό δωμάτιο σε συγκατοίκηση στον Κορυδαλλό και του δανείσαμε τα χρήματα για την εγγύηση. Ξεκαθάρισα ότι θα τα επιστρέψει όταν δουλέψει, έστω λίγα-λίγα. Η κόρη μου είπε ότι είμαι σκληρή. Η αδελφή μου είπε ότι είμαι χαζή που του δίνω έστω κι αυτά.
Δεν ξέρω ποια έχει δίκιο. Κρατάω ακόμα αποστάσεις, και κάθε φορά που χτυπάει το κινητό μου αργά το βράδυ, φοβάμαι ότι θα ξανακούσω μια καινούρια καταστροφή. Αλλά δεν θέλω η κόρη μου να μάθει πως η προστασία σημαίνει να γυρίζεις πάντα την πλάτη.
Μια δεύτερη ευκαιρία δεν σημαίνει ότι ξεχνάς ή ότι ανοίγεις ξανά την πόρτα του σπιτιού σου. Εσείς τι θα κάνατε; Θα βοηθούσατε έναν άνθρωπο που σας εγκατέλειψε, αν φαινόταν πως αυτή τη φορά έχει πραγματικά μετανιώσει;