Η πεθερά της μπήκε τόσο βαθιά στον γάμο τους, που στο τέλος εκείνη έμεινε να παλεύει μόνη για τον γιο της
Δεν μπορώ να θυμηθώ ακριβώς πότε άρχισα να νιώθω ξένη στο ίδιο μου το σπίτι. Ίσως ήταν όταν η Ευγενία, η μητέρα του πρώην άντρα μου, έβαλε τα καινούργια σεντόνια που μας είχε φέρει χωρίς να με ρωτήσει. Ίσως όταν άλλαξε θέση στο παιδικό κρεβάτι του Μάρκου «για να μην τον πιάνει ρεύμα». Ήταν μικρά πράγματα, και αυτό ήταν το χειρότερο. Αν τα έλεγες σε κάποιον, θα σου έλεγε ότι κάνεις θέμα από το τίποτα.
Με τον Στέλιο γνωριστήκαμε στη δουλειά. Εγώ ήμουν σε ένα λογιστικό γραφείο στον Πειραιά, εκείνος δούλευε σε εταιρεία με ανταλλακτικά αυτοκινήτων. Δεν ήταν άνθρωπος κακός. Ήταν ήρεμος, καλός με τους δικούς μου, έφτιαχνε καφέ κάθε πρωί και θυμόταν πράγματα που εγώ ξεχνούσα. Μόνο που, όταν ήταν μπροστά η μητέρα του, λες και μίκραινε.
Η Ευγενία είχε μείνει χήρα σχετικά νέα και είχε μεγαλώσει μόνη τον Στέλιο και την αδελφή του. Αυτό το ήξερα και το σεβόμουν. Στην αρχή μάλιστα τη θαύμαζα. Μας έφερνε ταψιά γεμιστά, έπαιρνε τηλέφωνο να δει αν είμαστε καλά, μας είχε βοηθήσει με κάποια χρήματα για την προκαταβολή του σπιτιού. Το διαμέρισμα ήταν στο όνομα του Στέλιου, γιατί εκείνος είχε πάρει το στεγαστικό και οι γονείς του είχαν βάλει ένα ποσό στην αρχή.
Όταν γεννήθηκε ο Μάρκος, τα πράγματα αγρίεψαν χωρίς να το καταλάβω αμέσως. Η Ευγενία ερχόταν σχεδόν κάθε μέρα. Άλλοτε με το κλειδί που της είχε δώσει ο Στέλιος «για ώρα ανάγκης», άλλοτε χτυπούσε το κουδούνι και έμπαινε πριν καν προλάβω να συνέλθω από την αϋπνία.
«Μη τον κρατάς έτσι, θα τον κακομάθεις», μου έλεγε.
«Πολύ λεπτά τον ντύνεις.»
«Το γάλα σου δεν τον χορταίνει, φαίνεται.»
Τους πρώτους μήνες έκλαιγα κρυφά στο μπάνιο. Όχι επειδή πίστευα όσα έλεγε. Αλλά επειδή ήμουν ήδη κουρασμένη, φοβισμένη, με το σώμα μου να μην είναι δικό μου και ένα μωρό να κλαίει κάθε δύο ώρες. Και κάθε φορά που το ανέφερα στον Στέλιο, εκείνος έλεγε σχεδόν την ίδια φράση:
«Μη δίνεις σημασία. Έτσι είναι η μάνα μου. Το κάνει από αγάπη.»
Μία φορά, όταν ο Μάρκος ήταν περίπου τριών, γύρισα νωρίτερα από τη δουλειά. Τον είχα αφήσει με τη γιαγιά του γιατί ο παιδικός είχε κλείσει για απολύμανση. Τον βρήκα να τρώει πατατάκια στον καναπέ και να βλέπει βίντεο στο κινητό της. Είχαμε συμφωνήσει να μην τρώει τέτοια πριν το φαγητό και να μην κάθεται τόση ώρα σε οθόνη.
Της το είπα ήρεμα. Δεν φώναξα. Εκείνη χαμογέλασε εκείνο το σφιχτό χαμόγελο που είχε.
«Εγώ μεγάλωσα δύο παιδιά, Ιωάννα. Δεν χρειάζομαι οδηγίες.»
Το βράδυ ο Στέλιος ήταν ψυχρός. Η μητέρα του τον είχε πάρει τηλέφωνο πριν γυρίσει. Μου είπε ότι την προσέβαλα μέσα στο σπίτι που, όπως τόνισε, «οι δικοί του βοήθησαν να αποκτήσουμε». Εκεί κατάλαβα ότι τίποτα από όσα συνέβαιναν μεταξύ μας δεν έμενε ποτέ μεταξύ μας.
Δεν χωρίσαμε από μια μεγάλη έκρηξη. Χωρίσαμε από δεκάδες μικρές μέρες που έμοιαζαν ίδιες. Από αποφάσεις που είχαν ήδη παρθεί πριν τις συζητήσουμε. Από το ότι ο Στέλιος έλεγε στη μητέρα του πόσα έβγαζα, τι είχα πει στην αδελφή μου, αν είχαμε μαλώσει. Από το ότι, όταν του ζήτησα να πάρει πίσω το κλειδί, μου απάντησε πως δεν θα έκανε τη μητέρα του να νιώσει ανεπιθύμητη.
Έφυγα με τον Μάρκο για λίγες μέρες στη μητέρα μου στο Κερατσίνι. Τελικά οι λίγες μέρες έγιναν μήνες. Δεν ήθελα διαζύγιο στην αρχή. Ήθελα να καταλάβει ο Στέλιος ότι δεν μπορούσαμε να είμαστε τρεις άνθρωποι σε έναν γάμο. Εκείνος όμως έλεγε ότι εγώ ήμουν αυτή που τον απομάκρυνα από το παιδί του.
Η χειρότερη στιγμή ήταν όταν μου ήρθε το εξώδικο. Ζητούσε να ρυθμιστεί η επικοινωνία με τον Μάρκο και άφηνε να εννοηθεί ότι εγώ δημιουργούσα εμπόδια. Διάβασα το χαρτί στην κουζίνα της μητέρας μου, δίπλα σε μια σακούλα με λαϊκά που δεν είχα προλάβει να βάλω στο ψυγείο. Θυμάμαι ότι υπήρχαν ντομάτες πάνω στο τραπέζι και σκεφτόμουν εντελώς παράλογα πως θα χαλάσουν.
Μετά άρχισαν τα δικαστήρια, οι δικηγόροι, τα χαρτιά, τα μηνύματα που έπρεπε να κρατάω και να μην απαντάω όπως θα ήθελα. Ο Στέλιος ζητούσε να βλέπει τον Μάρκο, πράγμα που δεν αρνήθηκα ποτέ. Αλλά η Ευγενία πίεζε να παίρνουν το παιδί και να μένει στο παλιό σπίτι τα Σαββατοκύριακα, χωρίς να ξέρω καν ποιος θα είναι εκεί.
Ο Μάρκος άρχισε να γυρίζει μπερδεμένος. Μια Κυριακή μου είπε: «Η γιαγιά λέει ότι άφησες τον μπαμπά μόνο του και γι’ αυτό είναι στενοχωρημένος». Ήταν έξι χρονών. Δεν ήξερα τι να του πω. Του είπα μόνο ότι οι μεγάλοι έχουν μερικές φορές δυσκολίες, αλλά τον αγαπάμε και οι δύο. Με κοίταξε σαν να μην τον βοήθησα καθόλου.
Δεν ήταν όλα δίκαια από τη μεριά μου. Υπήρχαν φορές που, μόλις έβλεπα κλήση από τον Στέλιο, έσφιγγα τόσο πολύ που μιλούσα κοφτά. Υπήρχαν μέρες που ο Μάρκος γύριζε γκρινιάζοντας και εγώ το έπαιρνα προσωπικά. Μετά ντρεπόμουν. Το παιδί δεν έφταιγε που αγαπούσε τον πατέρα και τη γιαγιά του. Ούτε εγώ μπορούσα να του ζητήσω να διαλέξει.
Η υπόθεση για το σπίτι κράτησε περισσότερο απ’ όσο περίμενα. Δεν διεκδίκησα κάτι που δεν ήταν δικό μου, αλλά είχα βάλει χρήματα, είχα πληρώσει δόσεις, λογαριασμούς, ανακαινίσεις. Κάθε συζήτηση γινόταν σαν να έπρεπε να αποδείξω ότι δεν ήμουν μια περαστική από τη ζωή τους. Στο τέλος υπήρξε συμφωνία και πήρα ένα ποσό που με βοήθησε να νοικιάσω ένα μικρότερο σπίτι κοντά στο σχολείο του Μάρκου. Δεν ένιωσα νίκη. Ένιωσα απλώς ότι μπορούσα να ανασάνω χωρίς να χρωστάω χάρη σε κανέναν.
Για την επιμέλεια και την επικοινωνία, η απόφαση έβαλε συγκεκριμένο πρόγραμμα και ξεκάθαρα όρια. Η γιαγιά δεν μπορούσε πια να αποφασίζει αντί για τον πατέρα του. Αυτό ήταν το βασικό που ήθελα. Όχι να εξαφανιστεί η Ευγενία από τη ζωή του παιδιού, όσο κι αν υπήρξαν στιγμές που το ευχήθηκα από θυμό. Ήθελα να σταματήσει να του φορτώνει πράγματα που δεν του ανήκαν.
Σήμερα ο Μάρκος είναι εννέα. Με τον Στέλιο μιλάμε μόνο για τα πρακτικά, κυρίως με μηνύματα. Κάποιες φορές είναι συνεργάσιμος, άλλες ξαναγυρίζει στην παλιά του στάση και λέει «η μητέρα μου απλώς ενδιαφέρεται». Δεν περιμένω πια να καταλάβει ακριβώς τι έχασα μέσα σε εκείνον τον γάμο.
Ο Μάρκος ακόμα με ρωτάει πότε πότε γιατί δεν μένουμε όλοι μαζί. Του απαντώ όσο μπορώ, χωρίς να τον κάνω αγγελιοφόρο της πίκρας μου. Μετά ετοιμάζω την τσάντα του για το Σαββατοκύριακο: πιτζάμες, φορτιστή, τα αθλητικά του, το βιβλίο που πρέπει να διαβάσει.
Και όταν κλείνει πίσω του η πόρτα, το σπίτι είναι ήσυχο. Όχι πάντα ήρεμο. Αλλά επιτέλους ήσυχο.