«Μη τη φιλάς στο πρόσωπο» είπα στη γιαγιά της κόρης μου και το σπίτι πάγωσε
«Μη τη φιλάς στο πρόσωπο, σε παρακαλώ», είπα στην πεθερά μου και ένιωσα αμέσως ότι το είπα πιο απότομα απ’ όσο ήθελα.
Είχαμε γυρίσει μόλις τέσσερις μέρες από το μαιευτήριο στο σπίτι μας στη Νέα Σμύρνη. Η μικρή κοιμόταν στο ριλάξ και η πεθερά μου είχε έρθει με ταψί παστίτσιο, σακούλες από το σούπερ μάρκετ και εκείνη τη χαρά που έχουν οι γιαγιάδες όταν βλέπουν πρώτο εγγόνι.
Έσκυψε, της χάιδεψε το μάγουλο και πήγε να τη φιλήσει κοντά στο στόμα. Εκεί πετάχτηκα.
«Καλά, παιδί μου, εγώ είμαι η γιαγιά της», μου είπε. «Δεν είμαι ξένη.»
Ο άντρας μου, που ήταν στην κουζίνα, βγήκε και είπε: «Μαμά, το έχουμε πει. Όχι φιλιά, ειδικά στο πρόσωπο. Και πλύσιμο χεριών όταν μπαίνουμε.»
Η πεθερά μου άφησε το χέρι της κάτω. «Α, μάλιστα. Δηλαδή θα κάθομαι σαν επισκέπτρια στο σπίτι του παιδιού μου. Εγώ σας μεγάλωσα με φιλιά και αγκαλιές, δεν πάθατε τίποτα.»
Δεν απάντησα. Το χειρότερο είναι ότι το μήνυμα με τους κανόνες το είχα στείλει εγώ στο οικογενειακό Viber δύο μέρες πριν. Έγραψα ξερά: “Παρακαλούμε όχι φιλιά στο μωρό, πλύσιμο χεριών και αν κάποιος είναι έστω λίγο κρυωμένος να μην έρθει.” Ούτε ένα «συγνώμη», ούτε μια εξήγηση. Ήμουν άυπνη, φοβισμένη και νόμιζα ότι έτσι θα τελειώναμε γρήγορα το θέμα.
Η μητέρα μου όμως είχε περάσει την προηγούμενη μέρα. Είχε πει ότι της έμεινε λίγο βήχας από πριν. Της είπα να βάλει μάσκα και να μην πλησιάσει πολύ. Η πεθερά μου το έμαθε από την αδερφή του άντρα μου.
«Για τη μάνα σου υπάρχουν εξαιρέσεις;» με ρώτησε.
Εκεί δεν είχα τι να πω. Υπήρχαν. Και το ήξερα.
Ο άντρας μου νευρίασε μαζί της. «Δεν είναι διαγωνισμός, μαμά. Η μικρή είναι ημερών. Ο παιδίατρος το είπε καθαρά.»
«Ο παιδίατρος είπε να προσέχετε, όχι να κάνετε το παιδί γυάλινο», είπε εκείνη. «Και εμένα με προσέχετε καθόλου; Έχω να κρατήσω μωρό στην αγκαλιά μου από τότε που ήταν μικρός ο γιος μου. Τώρα μου λέτε πώς θα αγαπάω την εγγονή μου;»
Τότε της είπα κάτι που ούτε στον άντρα μου δεν είχα πει έτσι καθαρά. Στην εγκυμοσύνη είχα περάσει δύο φορές από τα επείγοντα στο «Αττικόν», επειδή είχα αιμορραγία. Τελικά όλα πήγαν καλά, αλλά από τότε, με κάθε βήχα και κάθε μικρό πράγμα, νομίζω ότι θα συμβεί κάτι κακό επειδή δεν πρόσεξα αρκετά.
«Δεν λέω ότι θα της κάνεις κακό», της είπα. «Απλώς δεν αντέχω την ιδέα ότι μπορεί να αρρωστήσει απο κάτι που θα μπορούσαμε να αποφύγουμε.»
Η πεθερά μου μαλάκωσε λίγο. Κάθισε στον καναπέ και είπε: «Αν μου το είχες πει έτσι, δεν θα το έπαιρνα σαν προσβολή. Αλλά και εσύ να καταλάβεις ότι για εμάς το φιλί στο μωρό δεν είναι μικρό πράγμα. Είναι σαν να λες “κράτα απόσταση”.»
Είχε δίκιο σε ένα κομμάτι. Δεν είχα βάλει μόνο κανόνες. Είχα βάλει τοίχο. Και επειδή με τη μητέρα μου έκανα εξαίρεση, ο τοίχος φαινόταν ακόμα πιο άδικος.
Συμφωνήσαμε τελικά σε κάτι πιο συγκεκριμένο: χέρια πλυμένα, κανείς δεν έρχεται αν έχει συμπτώματα, όχι φιλιά σε πρόσωπο και χέρια, αλλά αγκαλιά μπορεί να δίνει όταν είμαστε κι εμείς ήρεμοι. Η πεθερά μου φίλησε τα ποδαράκια της μικρής πάνω από το φορμάκι και γέλασε. Δεν λύθηκαν όλα εκείνη τη στιγμή, ούτε σταμάτησε να μου πετάει καμιά φορά το «εμείς αλλιώς τα κάναμε». Αλλά προσπαθεί.
Κι εγώ προσπαθώ να μην αντιμετωπίζω κάθε αγάπη σαν πιθανό κίνδυνο. Η ασφάλεια της μικρής για μένα δεν συζητιέται, αλλά μάλλον ο τρόπος που ζητάς ένα όριο έχει σημασία όσο και το ίδιο το όριο.
Εσείς τι πιστεύετε; Σε ένα νεογέννητο πρέπει οι κανόνες ασφαλείας να μπαίνουν πάνω από κάθε οικογενειακή συνήθεια ή είναι σημαντικό να βρίσκουμε χώρο και για τις παλιές εκφράσεις αγάπης;