«Με τη σύνταξή μου πληρώνω τα λάθη τους;» Η γιαγιά που δεν αντέχει άλλο να σώζει τον γιο της και τη νύφη της

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΡΙΑΣ

Πόσα παιδιά μπορεί να μεγαλώνει τελικά μια μάνα, όταν τα δικά της έχουν κάνει ήδη δικά τους παιδιά;

Είμαι 67 χρονών, χήρα εδώ και οκτώ χρόνια, και ζω με μια σύνταξη που δεν είναι για πετάματα. Από τότε που πέθανε ο άντρας μου, τα κουμαντάρω πολύ προσεκτικά. Δεν στερήθηκα τα πάντα, αλλά μετράω. Ο γιος μου είναι 38, δουλεύει πότε σε αποθήκη, πότε σε διανομές, πότε μένει κάνα μήνα χωρίς δουλειά. Η γυναίκα του δουλεύει σε νύχια και βλεφαρίδες από το σπίτι, αλλά ό,τι βγάζει φεύγει πριν μπει. Έχουν δύο παιδιά δημοτικό και τώρα έμαθα ότι περιμένουν και τρίτο.

Το θέμα δεν είναι μόνο ότι δυσκολεύονται. Δυσκολεύεται πολύς κόσμος. Το θέμα είναι ότι δεν κόβουν τίποτα. Δόσεις για κινητά, αγορές με κάρτα, φαγητό απ’ έξω ενώ ξέρουν ότι στο τέλος του μήνα θα μου πουν ότι δεν έχουν για σούπερ μάρκετ. Μου λένε ότι εγώ μεγάλωσα αλλιώς και δεν καταλαβαίνω, αλλά εγώ ένα πράγμα βλέπω: ότι αν δεν δώσω, θα λείψουν πράγματα από τα παιδιά. Έχω πληρώσει ρεύμα, έχω δώσει για πετρέλαιο, έχω πάρει γάλατα, σχολικά, μέχρι και δόση ενοικίου δυο φορές. Δεν τα λέω για να τους εκθέσω, αλλά γιατί έχω φτάσει να φοβάμαι να ανοίξω το κινητό μήπως δω μήνυμα.

Με τη νύφη μου δεν τσακωνόμαστε ανοιχτά, αλλά υπάρχει αυτό το μούδιασμα. Μου λέει ότι τα παιδιά δεν πρέπει να στερούνται. Συμφωνώ. Αλλά γιατί αυτό σημαίνει πάντα ότι θα στερηθώ εγώ; Τον προηγούμενο μήνα έσπασα ένα δόντι και ανέβαλα τον οδοντίατρο γιατί είχα δώσει 250 ευρώ για να κλείσουν μια κάρτα. Δεν το είπα πουθενά, ντρέπομαι κιόλας.

Τώρα με την εγκυμοσύνη με έχουν πιάσει από πριν. Καρότσι, κούνια, εξετάσεις, πάνες, «να βοηθήσεις λίγο μέχρι να στρώσουμε». Αυτό το μέχρι το ακούω χρόνια. Δεν θέλω να τιμωρήσω τα εγγόνια μου για τις επιλογές των γονιών τους, αλλά δεν μπορώ άλλο να ζω λες και η σύνταξή μου είναι δεύτερος μισθός του σπιτιού τους. Αν σταματήσω να δίνω, θα έχω τύψεις. Αν συνεχίσω, θα μπω εγώ μέσα. Πώς κρατάω τα εγγόνια μου ασφαλή χωρίς να συνεχίσω να συντηρώ δύο μεγάλους που δεν μαθαίνουν ποτέ;

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΜΟΥ

Η πιο σημαντική φράση στο μήνυμά σου δεν είναι ότι περιμένουν τρίτο παιδί. Είναι ότι φοβάσαι να ανοίξεις το κινητό σου. Εκεί έχει φτάσει η ιστορία: δεν βοηθάς πια όταν υπάρχει ανάγκη, ζεις σε μόνιμη επιφυλακή για την επόμενη τρύπα που θα κληθείς να κλείσεις.

Και εδώ χρειάζεται μια καθαρή διάκριση. Άλλο να στηρίζεις περιστασιακά μια οικογένεια που έπεσε σε δυσκολία, άλλο να χρηματοδοτείς ένα σταθερό μοτίβο κακοδιαχείρισης. Εσύ δεν πληρώνεις μόνο λογαριασμούς. Πληρώνεις και την αναβολή τους να αλλάξουν συνήθειες. Όσο ξέρουν ότι στο τέλος υπάρχει η γιαγιά, το «μέχρι να στρώσουμε» δεν έχει λόγο να τελειώσει.

Θα σου πω όμως και κάτι που ίσως πονάει: κι εσύ συμμετείχες άθελά σου σ’ αυτή τη συνήθεια. Από αγάπη, από φόβο για τα παιδιά, από ενοχή. Δεν είσαι υπεύθυνη για τα χρέη τους, αλλά έχεις γίνει το μαλακό στρώμα πάνω στο οποίο πέφτουν κάθε φορά χωρίς να χτυπάνε αρκετά ώστε να σοβαρευτούν. Το πλήρωσες ήδη με το δόντι σου. Και δεν είναι μικρό πράγμα αυτό. Όταν μια γιαγιά αναβάλλει γιατρό για να πληρώσει κάρτα ενηλίκων, κάτι έχει ξεχειλώσει πολύ.

Το τρίτο παιδί δεν δημιουργεί το πρόβλημα, το αποκαλύπτει πιο άγρια. Οι δυο τους αποφάσισαν να μεγαλώσουν κι άλλο την οικογένειά τους χωρίς να έχουν βάλει τάξη στα στοιχειώδη. Αυτό είναι δική τους ευθύνη, όχι δική σου. Τα εγγόνια σου ασφαλώς δεν φταίνε. Αλλά η λύση δεν είναι να γίνεις εσύ μόνιμο πορτοφόλι.

Αν θέλεις να βοηθήσεις, βοήθησε μόνο σε είδος και μόνο σε βασικά: ένα σούπερ μάρκετ, πάνες, φάρμακα για τα παιδιά, ποτέ μετρητά και ποτέ κάρτες, δόσεις, ενοίκια που βαφτίζονται «έκτακτα». Και αυτό με ποσό που να μην αγγίζει τη δική σου ασφάλεια. Να το πεις καθαρά: «Θα βοηθάω όσο μπορώ στα παιδιά, όχι στα χρέη σας». Μπορεί να θυμώσουν. Ας θυμώσουν. Ο θυμός τους είναι φθηνότερος από τη δική σου κατάρρευση.

Δεν σώζεις τα εγγόνια σου αν καταστρέψεις τη γιαγιά τους.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΓΙΑ ΕΣΑΣ

Όταν υπάρχουν μικρά παιδιά στη μέση, η γιαγιά πρέπει να συνεχίσει να βοηθά έστω και περιορισμένα ή να κόψει τελείως τη χρηματοδότηση μέχρι οι γονείς να αναλάβουν επιτέλους τις συνέπειες;