Η μητέρα μου είπε πως ντρέπεται για τη ζωή που διάλεξα, κι εγώ δεν ήξερα πια αν έπρεπε να θυμώσω ή να φύγω
«Μη μου ξαναζητήσεις λεφτά, αν είναι να τα πετάτε έτσι», μου είπε η μητέρα μου στην κουζίνα της, ενώ η κόρη μου καθόταν στο διπλανό δωμάτιο και έκανε πως βλέπει τηλεόραση.
Της είχα ζητήσει 300 ευρώ μέχρι να πληρωθεί ο άντρας μου από τη δουλειά με τις διανομές. Μας είχε έρθει μαζί το ρεύμα, η δόση του αυτοκινήτου και τα κοινόχρηστα. Δεν ήταν η πρώτη φορά που δυσκολευόμασταν, αλλά ήταν η πρώτη που πήγα εγώ μόνη μου να ζητήσω βοήθεια.
«Δεν τα πετάμε», της είπα. «Απλώς δεν βγαίνουμε αυτόν τον μήνα.»
Γέλασε νευρικά. «Κάθε μήνα δεν βγαίνετε. Ο άντρας σου όλο κάτι αλλάζει. Μια αποθήκη στον Ασπρόπυργο, μια διανομές, μια μεροκάματα. Και εσύ τι κάνεις; Περιμένεις.»
Εκεί με πείραξε πιο πολύ, γιατί σε ένα σημείο είχε δίκιο. Είχα αφήσει τη δουλειά στο κατάστημα με τα ρούχα όταν γεννήθηκε η μικρή, λέγοντας ότι θα γυρίσω σύντομα. Μετά πέρασαν τέσσερα χρόνια. Έκανα λίγα καθαρίσματα, λίγα νύχια στο σπίτι σε γνωστές, αλλά ποτέ δεν το πήρα σοβαρά. Ντρεπόμουν να παραδεχτώ ότι φοβόμουν πως δεν θα τα κατάφερνα ούτε εκεί.
«Δεν είναι τεμπέλης», της είπα. «Απλώς έπεσε έξω η δουλειά του.»
«Όλοι πέφτουν έξω; Η αδερφή σου πώς τα καταφέρνει; Ο άντρας της δουλεύει σε τράπεζα, πήραν σπίτι με δάνειο, στέλνουν το παιδί αγγλικά. Εσείς ούτε το ενοίκιο δεν έχετε σίγουρο.»
Της είπα να μη συγκρίνει τη ζωή μας. Και τότε μου πέταξε αυτό που ακόμα ακούω στο κεφάλι μου.
«Δεν συγκρίνω. Ντρέπομαι. Με ρωτάνε οι συγγενείς τι κάνει ο γαμπρός μου και δεν ξέρω τι να πω.»
Πήρα την κόρη μου και έφυγα χωρίς τα χρήματα. Στο λεωφορείο για Περιστέρι, με ρώτησε: «Η γιαγιά θύμωσε επειδή δεν έχουμε λεφτά;» Της είπα πως οι μεγάλοι καμιά φορά λένε χαζά πράγματα όταν αγχώνονται. Αλλά μέσα μου ήμουν έξαλλη. Και με τη μητέρα μου και με τον εαυτό μου, γιατί κατά βάθος ήθελα κι εγώ να μπορώ να της αποδείξω ότι δεν είμαι αποτυχία.
Το βράδυ τσακώθηκα με τον άντρα μου. Του είπα ακριβώς τι άκουσα και εκείνος δεν απάντησε αμέσως. Μετά είπε: «Μήπως έχει δίκιο να ανησυχεί; Της είπες ότι χρωστάμε και δύο ενοίκια;»
Δεν της το είχα πει. Ούτε σε εκείνον είχα πει ότι είχα χρησιμοποιήσει τα χρήματα από τα νύχια για να καλύψω μια παλιά οφειλή στην κάρτα μου. Την κάρτα την είχα βγάλει πριν χρόνια, όταν ήθελα να αγοράσω στη μικρή ένα τάμπλετ για το σχολείο και κάτι πράγματα που “χρειάζονταν”. Τελικά τα χρειάζομασταν λιγότερο απ’ όσο ήθελα να πιστεύω.
Τρεις μέρες δεν μιλήσαμε στη μητέρα μου. Μετά με πήρε ο πατέρας μου. «Πέρασε από εδώ. Η μάνα σου δεν είναι καλά.»
Πήγα με φόβο, έτοιμη να ξανατσακωθώ. Τη βρήκα στο τραπέζι με ένα χαρτί από την τράπεζα μπροστά της. Μου είπε πως είχαν βάλει υποθήκη το μικρό χωράφι του παππού στο χωριό, πριν από δύο χρόνια, για να βοηθήσουν τον αδερφό μου όταν έκλεισε το συνεργείο του. Δεν το ήξερα.
«Δεν έχω αυτά που νομίζεις», μου είπε. «Και φοβάμαι. Φοβάμαι μη σας δω όλους να βουλιάζετε και δεν μπορώ να τραβήξω κανέναν.»
Της είπα ότι δεν είχε δικαίωμα να ντρέπεται για εμάς. Μου απάντησε: «Δεν ντρέπομαι επειδή δεν έχετε λεφτά. Ντρέπομαι γιατί όλη μου τη ζωή έλεγα πως τα παιδιά μου θα είναι καλύτερα από εμένα. Και τώρα νιώθω ότι απέτυχα.»
Εκεί κάπως σταμάτησα. Δεν τη δικαιολόγησα. Ακόμα με πονάει που έβαλε την εικόνα της πάνω από την αξιοπρέπειά μας. Αλλά κατάλαβα ότι κι εκείνη δεν ήταν η σίγουρη, δυνατή μάνα που νόμιζα. Είχε χρέη, φόβο και μια ανάγκη να δείχνει στους άλλους ότι η οικογένειά της τα έχει καταφέρει.
Της είπα κι εγώ την αλήθεια για τα ενοίκια και την κάρτα. Δεν μου φώναξε. Μόνο είπε: «Γιατί δεν μου το είπες νωρίτερα;» Και δεν ήξερα τι να απαντήσω. Μάλλον γιατί περίμενα πρώτα να με μαλώσει.
Δεν λύθηκαν όλα. Ο άντρας μου βρήκε πιο σταθερό ωράριο σε εταιρεία courier, εγώ ξεκίνησα δύο πρωινά την εβδομάδα καθαριότητα σε ένα γραφείο και κάνω ό,τι μπορώ με τα νύχια. Η μητέρα μου βλέπει τη μικρή, αλλά προσπαθώ να μη δέχομαι κουβέντες για το τι “πρέπει” να έχουμε για να αξίζουμε.
Ακόμα θέλω να με κοιτάξει και να είναι απλώς περήφανη για μένα, χωρίς λογαριασμούς, σπίτια και συγκρίσεις στη μέση. Αλλά προσπαθώ να μη ζω περιμένοντας αυτή τη δικαίωση. Εσείς πιστεύετε ότι μπορεί κάποιος να βρει αληθινή πληρότητα, όταν νιώθει ξένος με τους ανθρώπους που θα έπρεπε να τον αγαπούν περισσότερο;