«Μη μιλήσεις τώρα», μου είπε ο άντρας μου στο οικογενειακό τραπέζι — κι εγώ είπα επιτέλους ότι δεν άντεχα άλλο να φροντίζω μόνη την πεθερά μου
«Μη μιλήσεις τώρα», μου ψιθύρισε ο άντρας μου κάτω από το τραπέζι, πιάνοντάς μου το χέρι. «Είναι Κυριακή, είναι όλοι εδώ.»
Τον κοίταξα και του είπα, λίγο πιο δυνατά απ’ όσο ήθελα: «Πότε να μιλήσω δηλαδή; Όταν πάθω κι εγώ κάτι;»
Ήμασταν στο σπίτι της πεθεράς μου στο Αιγάλεω. Είχαν έρθει η αδελφή του άντρα μου με τον άντρα της, ο αδελφός του, τα παιδιά μας. Τραπεζομάντηλο, παστίτσιο, γλυκό από το ζαχαροπλαστείο της γειτονιάς. Αυτή η εικόνα που, αν την έβλεπες απ’ έξω, θα έλεγες «μια χαρά οικογένεια».
Η πεθερά μου είχε κάνει επέμβαση στο ισχίο πριν από δύο χρόνια. Τότε μέναμε σε νοίκι και ο ιδιοκτήτης μας το ήθελε πίσω. Εκείνη είπε να πάμε προσωρινά στο σπίτι της, μέχρι να σταθεί καλύτερα στα πόδια της κι εμείς να βρούμε κάτι δικό μας.
Εγώ είπα ναι αμέσως. Και γιατί τη λυπήθηκα, αλλά και γιατί φοβήθηκα τα ενοίκια. Δεν θα το παίξω αγία. Το σπίτι μάς έλυνε τα χέρια εκείνη την περίοδο.
Στην αρχή τα βγάζαμε πέρα. Της έφτιαχνα φαγητό, την πήγαινα για εξετάσεις στο Κέντρο Υγείας, έτρεχα στο φαρμακείο, πλήρωνα λογαριασμούς από το κινητό της γιατί δεν τα καταλάβαινε με το e-banking. Ο άντρας μου δούλευε πολλές ώρες σε αποθήκη μεταφορικής στον Ρέντη και γύριζε πτώμα.
Μετά όμως η επέμβαση πέρασε, αλλά η ζωή μας δεν ξαναγύρισε ποτέ όπως ήταν. Η πεθερά μου φοβόταν να μείνει μόνη, δεν ήθελε άνθρωπο από το «Βοήθεια στο Σπίτι» του δήμου γιατί, όπως έλεγε, «δεν θέλω ξένους να μπαίνουν μέσα». Κι εγώ, αντί να επιμείνω, έλεγα «εντάξει, θα το κάνω εγώ». Για να μην παρεξηγηθεί. Για να μη λένε ότι την παρατάω.
Έφτασα να μην πίνω έναν καφέ με μια φίλη χωρίς να κοιτάω το κινητό. Αν αργούσα μισή ώρα, με έπαιρνε τρεις φορές. «Πού είσαι; Ζαλίζομαι». Και όταν γυρνούσα, πολλές φορές ήταν μια χαρά, απλώς ήθελε παρέα.
Το χειρότερο είναι ότι δεν μιλούσα καθαρά. Στον άντρα μου έλεγα «κουράστηκα λίγο», ενώ ήθελα να του πω «δεν αντέχω άλλο». Στα αδέλφια του έλεγα πως όλα είναι καλά. Ακόμα και στη δική μου μητέρα, που με έβλεπε να τρέχω σαν χαμένη, έλεγα «μην ανησυχείς, οικογένεια είμαστε».
Την Κυριακή εκείνη, η πεθερά μου είπε μπροστά σε όλους: «Εγώ δεν θέλω να γίνω βάρος. Αλλά με τη σύνταξή μου πληρώνω και τα ψώνια του σπιτιού, δεν κάθομαι τζάμπα.»
Η αδελφή του άντρα μου γύρισε και είπε: «Καλά κάνει η μαμά. Και εσείς έχετε βοηθηθεί πολύ εδώ μέσα.»
Δεν είπε κάτι ψεύτικο. Είχε δίκιο. Μόνο που το είπε σαν να έκλεινε ο λογαριασμός με τη σύνταξη.
Εκεί μου ξέφυγε.
«Δεν είναι θέμα αν πληρώνει τα ψώνια», είπα. «Είναι ότι εδώ και δύο χρόνια είμαι εγώ διαθέσιμη για όλα. Κι όταν λέω ότι χρειάζομαι βοήθεια, ακούω πως είμαι υπερβολική.»
Έπεσε σιωπή. Η κόρη μου κατέβασε το κεφάλι. Ο άντρας μου κοκκίνισε.
Η πεθερά μου είπε: «Δηλαδή σε κρατάω με το ζόρι; Να φύγετε αύριο.»
«Δεν είπα αυτό.»
«Αυτό κατάλαβαν όλοι.»
Ο αδελφός του άντρα μου είπε πως δεν ήξερε ότι δεν είχαμε βάλει άνθρωπο από τον δήμο. Η αδελφή του είπε ότι νόμιζε πως η σύνταξη της μητέρας τους πήγαινε σε γυναίκα για βοήθεια κάποιες ώρες.
Κι εκεί έγινε ακόμα χειρότερο, γιατί αναγκάστηκα να πω την αλήθεια που κι εγώ απέφευγα. Τα χρήματα της σύνταξης έμπαιναν στα κοινά έξοδα, σε λογαριασμούς, σούπερ μάρκετ, φάρμακα. Ο άντρας μου το ήξερε. Δεν είχαμε κρατήσει ούτε σωστές σημειώσεις για το τι πλήρωνε τι. Δεν πήραμε λεφτά κρυφά, αλλά ούτε ήμασταν όσο ξεκάθαροι έπρεπε.
«Γιατί δεν μας το είπατε;» με ρώτησε η αδελφή του.
Δεν είχα καλή απάντηση. Γιατί ντρεπόμουν. Γιατί φοβόμουν ότι θα πουν πως μένουμε στο σπίτι της και τρώμε τη σύνταξή της. Και γιατί ο άντρας μου κάθε φορά έλεγε «άστο τώρα, θα γίνει θέμα».
Μετά το τραπέζι δεν έφυγε κανείς όπως έφευγε συνήθως, με τάπερ και αγκαλιές. Η πεθερά μου κλείστηκε στο δωμάτιό της. Ο άντρας μου μου είπε ότι την εξέθεσα μπροστά στα αδέλφια του. Του είπα ότι με άφησε δύο χρόνια να κάνω πως όλα είναι φυσιολογικά.
«Κι εσύ δεν μου το είπες έτσι ποτέ», μου απάντησε.
Είχε δίκιο κι αυτός. Περίμενα να καταλάβει από τα μισόλογα, από τα νεύρα μου, από το ότι κοιμόμουν στον καναπέ για να ακούω αν σηκωθεί η μητέρα του. Δεν του ζήτησα ξεκάθαρα να αναλάβει συγκεκριμένα πράγματα. Περίμενα να το δει μόνος του.
Τις επόμενες μέρες δεν με πήρε κανείς από τα αδέλφια του. Η κόρη μου μού είπε: «Μαμά, στενοχωρήθηκε η γιαγιά. Δεν μπορούσες να το πεις αλλιώς;» Και ένιωσα απαίσια, γιατί δεν ήθελα να τη βάλω στη μέση.
Τελικά κάναμε αίτηση στον δήμο για βοήθεια στο σπίτι και τα αδέλφια του συμφώνησαν, μετά από πολλή κουβέντα, να πηγαίνει ο καθένας συγκεκριμένες μέρες. Ο άντρας μου ανέλαβε τα ραντεβού και τα χαρτιά. Δεν έγινε ξαφνικά όλα καλά. Η πεθερά μου ακόμα μου μιλάει πιο ψυχρά και εγώ νιώθω άσχημα κάθε φορά που τη βλέπω να κάθεται μόνη της.
Της ζήτησα συγνώμη που ξέσπασα μπροστά σε όλους. Μου είπε μόνο: «Κι εγώ νόμιζα ότι ήσουν καλά, αφού δεν έλεγες τίποτα.»
Ίσως αυτό ήταν το πιο πικρό. Κρατούσα την ηρεμία για να μην πουν τίποτα οι άλλοι, και στο τέλος κανείς δεν ήξερε τι γινόταν στ’ αλήθεια.
Εσείς τι πιστεύετε; Άξιζε να πω την αλήθεια, έστω κι έτσι, ή έπρεπε να είχα σωπάσει για να μη χαλάσει η ισορροπία της οικογένειας;