Η διαθήκη της μάνας μου μας διέλυσε, μέχρι που μάθαμε το μυστικό που έκρυβε η μικρή μου αδελφή
«Όχι. Αυτό δεν το δέχομαι. Δεν γίνεται να μας το έκανε αυτό η μάνα.»
Η φωνή της αδελφής μου, της Δάφνης, έτρεμε μέσα στο συμβολαιογραφείο, αλλά δεν ήταν από λύπη. Ήταν από οργή. Κι εγώ δίπλα της, με τα χέρια παγωμένα και το στόμα στεγνό, κοιτούσα τη συμβολαιογράφο σαν να περίμενα να πει πως έγινε λάθος. Πως μπέρδεψε τα χαρτιά. Πως κάπου υπήρχε και το δικό μας όνομα.
Δεν υπήρχε.
Το σπίτι στο Περιστέρι, οι οικονομίες της μάνας μας, μέχρι και ένα μικρό χωραφάκι στο χωριό έξω από τη Λαμία, όλα περνούσαν στη μικρότερη αδελφή μας, τη Μαρία.
Όλα.
Η Μαρία καθόταν απέναντί μας άσπρη σαν το πανί. Δεν μιλούσε. Δεν έκλαιγε. Μόνο έσφιγγε την τσάντα της με τα δυο χέρια, σαν παιδί που φοβάται μη του την αρπάξουν.
«Πες κάτι», της πέταξα. «Έστω μία φορά, πες την αλήθεια.»
Σήκωσε τα μάτια της πάνω μου. Κουρασμένα μάτια. Αλλά τότε εγώ έβλεπα μόνο ενοχή.
«Δεν της ζήτησα τίποτα», είπε χαμηλά.
Η Δάφνη χτύπησε το χέρι στο γραφείο.
«Ντροπή σου, Μαρία. Μπήκες στο μυαλό μιας άρρωστης γυναίκας και της πήρες τα πάντα. Κι εμείς τι είμαστε; Ξένες;»
Η Μαρία άνοιξε το στόμα της, σαν να πήγε να μιλήσει, αλλά το έκλεισε αμέσως. Αυτό με τρέλανε πιο πολύ. Η σιωπή της. Η στάση της. Το ότι δεν υπερασπιζόταν τον εαυτό της όπως θα έκανε ένας αθώος άνθρωπος.
Βγήκαμε από εκεί και από εκείνη τη μέρα κόπηκαν όλα.
Το ξέρω πως ακούγεται σκληρό, αλλά έτσι έγινε. Στο σαρανταήμερο της μάνας μας καθόμασταν σε άλλο τραπέζι. Η Μαρία ήρθε με ένα μαύρο μαντίλι δεμένο πρόχειρα στον λαιμό και με πρόσωπο χλωμό, λες και είχε να κοιμηθεί μήνες. Η Δάφνη ούτε που την κοίταξε.
«Να χαίρεσαι το σπίτι», της είπε μόνο, όταν σηκώθηκε να φύγει.
Εγώ δεν μίλησα. Ίσως αυτό ήταν χειρότερο.
Μέσα μου έβραζα. Θυμόμουν ποια ήμασταν. Εγώ ήμουν αυτή που έτρεχα τη μάνα στους γιατρούς όταν έσπασε το ισχίο. Η Δάφνη της πλήρωνε λογαριασμούς όταν δεν έβγαινε η σύνταξη. Η Μαρία ήταν πάντα η μικρή, η «ευαίσθητη», αυτή που η μάνα προστάτευε παραπάνω. Και τώρα ξαφνικά καταλάβαμε γιατί, λέγαμε. Επειδή την είχε του χεριού της.
Περάσανε τρεις μήνες έτσι. Με πίκρα, με ψιθύρους, με κάτι ξαδέλφια να ρίχνουν λάδι στη φωτιά.
«Ε, δεν γίνονται αυτά τυχαία», μου είπε μια θεία στο τηλέφωνο. «Κάτι θα της είπε η μικρή.»
Και εγώ το πίστευα. Ή ίσως ήθελα να το πιστεύω για να μη με διαλύσει η άλλη σκέψη. Ότι η μάνα μας πράγματι διάλεξε.
Μετά, ένα απόγευμα, χτύπησε το τηλέφωνό μου από άγνωστο αριθμό.
«Η κυρία Ελένη; Είμαι από το ογκολογικό του Αγίου Σάββα. Η αδελφή σας, η Μαρία, σας είχε δηλώσει ως επείγουσα επαφή παλιότερα. Λιποθύμησε μετά τη θεραπεία και…»
Δεν θυμάμαι πώς ντύθηκα. Πώς μπήκα στο ταξί. Θυμάμαι μόνο τα φώτα του νοσοκομείου και την καρδιά μου που πήγαινε να σπάσει.
Τη βρήκα σε ένα κρεβάτι με ορό. Χωρίς μαλλιά σχεδόν, με ένα σκουφάκι τραβηγμένο ως τα φρύδια. Ήταν τόσο αδύνατη που τρόμαξα. Δεν ήταν η εικόνα που είχα φτιάξει στο μυαλό μου. Η πονηρή αδελφή που υπολόγιζε κληρονομιές. Ήταν ένα κορίτσι διαλυμένο.
«Γιατί δεν μας το είπες;» ψιθύρισα.
Γύρισε αργά και με κοίταξε. Και τότε είδα κάτι που δεν θα ξεχάσω ποτέ. Όχι θυμό. Όχι κακία. Μόνο εξάντληση.
«Γιατί η μάνα το έμαθε πρώτη», μου είπε. «Και με έβαλε να της το υποσχεθώ. Ότι δεν θα το πούμε μέχρι να φύγει. Δεν ήθελε να πεθάνει και να την κοιτάτε με οίκτο από τη μία και εμένα σαν μελλοθάνατη από την άλλη.»
Έμεινα ακίνητη.
«Η διαθήκη…;» κατάφερα να πω.
Η Μαρία πήρε μια ανάσα που λες και πονούσε.
«Οι θεραπείες στο ιδιωτικό, τα φάρμακα, οι εξετάσεις που δεν καλύπτονταν, οι βιοψίες, οι μετακινήσεις… Είχε κάνει λογαριασμούς η μάνα. Μέχρι και χαρτί είχε. Δεν ήθελε να σας φορτώσει. Η Δάφνη έχει δυο παιδιά. Εσύ ακόμα ξεπληρώνεις δάνειο. Μου είπε “αν μπορώ να σου αγοράσω λίγο χρόνο, αυτό θα κάνω”.»
Έβαλα τα χέρια στο πρόσωπό μου και λύγισα εκεί, δίπλα στο κρεβάτι της. Από ντροπή. Από ενοχή. Από αγάπη που την είχα θάψει κάτω από τον θυμό.
Την επόμενη μέρα πήγα με τη Δάφνη στο σπίτι της Μαρίας. Δεν μιλούσαμε στο αυτοκίνητο. Μόνο όταν παρκάραμε, η Δάφνη είπε ξερά:
«Αν μου ανοίξει, δεν ξέρω αν θα μπορέσω να την κοιτάξω.»
Μας άνοιξε μετά από λίγα δευτερόλεπτα. Φορούσε ζακέτα μέσα στη ζέστη του Ιουνίου. Η Δάφνη την είδε και άρχισε να κλαίει πριν καν μπει μέσα.
«Συγχώρεσέ με, μωρέ χαζή… γιατί δεν μίλησες;»
Η Μαρία χαμογέλασε στραβά.
«Εσείς γιατί δεν ρωτήσατε πραγματικά;»
Αυτό πόνεσε. Γιατί είχε δίκιο.
Καθίσαμε ώρες στην κουζίνα, εκεί που μας τάιζε η μάνα φασολάκια και ψωμί με φέτα τα καλοκαίρια. Η Μαρία μας έδειξε φακέλους, αποδείξεις, διαγνώσεις, ένα τετράδιο της μάνας με έξοδα γραμμένα με μπλε στυλό και μικρά γράμματα. «Αξονική, 240». «Φάρμακο, 87». «Για τη Μαρία, να μην το μάθουν τα κορίτσια ακόμα».
Η Δάφνη έπιασε το τετράδιο και το φίλησε. Εγώ δεν άντεξα. Βγήκα στο μπαλκόνι και έκλαιγα σαν παιδί.
Δεν λύθηκαν όλα μαγικά. Αυτά δεν γίνονται ούτε στις ταινίες. Υπήρχε θυμός ακόμα, αλλά άλλος θυμός πια. Για τον χρόνο που χάσαμε. Για τα λόγια που είπαμε. Για τη μάνα μας, που κουβάλησε μόνη της τέτοιο βάρος. Για τη Μαρία, που πήγαινε σε χημειοθεραπείες και μετά γύριζε σπίτι να μας ακούει να τη λέμε κλέφτρα.
Σήμερα είμαστε πάλι μαζί στις θεραπείες της. Εγώ οδηγώ, η Δάφνη κουβαλάει ταπεράκια και η Μαρία γκρινιάζει ότι την πρήζουμε. Καμιά φορά γελάμε κιόλας. Σπασμένα, αλλά αληθινά.
Και κάθε φορά που περνάω το κατώφλι του πατρικού, σκέφτομαι πόσο εύκολα η πίκρα ντύνεται αλήθεια όταν δεν ξέρεις τι κουβαλάει ο άλλος.
Εσείς θα μπορούσατε να συγχωρήσετε τόσο μεγάλο λάθος; Ή υπάρχουν λόγια που, μόλις ειπωθούν, δεν μαζεύονται ποτέ πίσω;