«Γιατί μπήκες στο σπίτι μου όταν έλειπα;»

Η φωνή του Νίκου, του γιου μου, ήταν ψυχρή σαν τον βοριά που χτυπάει τα παράθυρα τον Γενάρη. Στεκόταν στην πόρτα του σαλονιού, με τα κλειδιά ακόμα στο χέρι, το βλέμμα του καρφωμένο πάνω μου. Ένιωσα το αίμα να παγώνει στις φλέβες μου. Δεν ήξερα τι να απαντήσω. Ήξερα όμως πως από αυτή τη στιγμή τίποτα δεν θα ήταν πια το ίδιο.

«Νίκο, δεν ήθελα να σε ενοχλήσω…» ψέλλισα, μα η φωνή μου έσπασε στη μέση της πρότασης. Εκείνος δεν με άφησε να συνεχίσω.

«Δεν έχει σημασία τι ήθελες! Το σπίτι αυτό είναι δικό μου! Δεν μπορείς να μπαίνεις όποτε θες!»

Ένιωσα τα μάτια μου να γεμίζουν δάκρυα, αλλά τα κράτησα πίσω. Ήμουν η μάνα του. Εγώ τον μεγάλωσα μόνη μου, μετά τον θάνατο του άντρα μου, του Στέλιου. Εγώ ξενυχτούσα δίπλα του όταν είχε πυρετό, εγώ δούλευα διπλοβάρδιες στο νοσοκομείο για να μη του λείψει τίποτα. Και τώρα… τώρα με κοιτούσε σαν ξένη.

«Νίκο, ήρθα μόνο για να αφήσω τα φαγητά που σου έφτιαξα. Ήξερες ότι θα περάσω…»

«Δεν θέλω να περνάς χωρίς να με ρωτάς! Δεν είμαι πια παιδί!»

Η φωνή του ανέβηκε ένα τόνο. Η γειτόνισσα, η κυρία Ελένη, πρέπει να άκουσε τα πάντα από το μπαλκόνι της. Ντράπηκα. Για μένα, για εκείνον, για όλη μας την οικογένεια που είχε γίνει κομμάτια τα τελευταία χρόνια.

Ο Νίκος είχε αλλάξει από τότε που γνώρισε τη Μαρία. Εκείνη η κοπέλα… ποτέ δεν με συμπάθησε πραγματικά. Από την πρώτη στιγμή που μπήκε στη ζωή του, ένιωσα πως κάτι θα χαλάσει ανάμεσά μας. Ήταν ψυχρή, απόμακρη, πάντα με ένα ειρωνικό χαμόγελο όταν μιλούσα για τα παιδικά χρόνια του Νίκου ή για τον πατέρα του.

«Μαμά, δεν θέλω να το ξανασυζητήσουμε. Θέλω να σέβεσαι τον χώρο μου.»

Έσκυψα το κεφάλι. Θυμήθηκα τη μάνα μου, τη γιαγιά Κατίνα, πώς έμπαινε στο σπίτι μας χωρίς να χτυπήσει ποτέ την πόρτα. Τότε δεν με πείραζε. Ήταν άλλες εποχές. Τώρα όμως…

Γύρισα σπίτι μου με βαριά καρδιά. Η πολυκατοικία στην Κυψέλη ήταν γεμάτη φωνές και μυρωδιές από μαγειρεμένα φαγητά, αλλά εγώ ένιωθα μόνη όσο ποτέ. Άνοιξα το κινητό και είδα ένα μήνυμα από την αδερφή μου, τη Σοφία: «Πάλι τσακωθήκατε;»

Δεν απάντησα. Δεν ήθελα να μιλήσω σε κανέναν. Πήγα στην κουζίνα και άρχισα να πλένω πιάτα μηχανικά. Τα χέρια μου έτρεμαν.

Το βράδυ δεν κοιμήθηκα καθόλου. Σκεφτόμουν τα λόγια του Νίκου, την ψυχρότητα στη φωνή του. Πού πήγε το παιδί που με αγκάλιαζε κάθε βράδυ πριν κοιμηθεί; Πού πήγε η οικογένειά μας;

Την επόμενη μέρα η Σοφία ήρθε απρόσκλητη.

«Άννα, πρέπει να σταματήσεις να ανακατεύεσαι τόσο στη ζωή του Νίκου.»

«Εγώ φταίω; Εγώ που προσπαθώ να τον βοηθήσω;»

«Δεν είναι πια μωρό! Άφησέ τον να κάνει τα λάθη του!»

Η Σοφία πάντα ήταν πιο ψύχραιμη από μένα. Εκείνη είχε δύο παιδιά που ζούσαν στο εξωτερικό και της έλειπαν πολύ, αλλά ποτέ δεν τους πίεσε όπως εγώ τον Νίκο.

Το απόγευμα χτύπησε το τηλέφωνο.

Ήταν η Μαρία.

«Καλησπέρα κυρία Άννα. Ο Νίκος δεν θέλει να έχετε κλειδιά πια για το σπίτι.»

Η φωνή της ήταν κοφτή, σχεδόν προσβλητική.

«Είναι δίκαιο αυτό που ζητάει;» τόλμησα να ρωτήσω.

«Είναι ενήλικας πια. Πρέπει να το αποδεχτείτε.»

Έκλεισα το τηλέφωνο με τρεμάμενα χέρια. Ένιωθα πως έχανα το παιδί μου μέρα με τη μέρα.

Τις επόμενες εβδομάδες ο Νίκος δεν με πήρε ούτε μια φορά τηλέφωνο. Ούτε για τα γενέθλιά μου δεν ήρθε. Η Σοφία προσπαθούσε να με παρηγορήσει:

«Άφησέ τον λίγο μόνο του. Θα γυρίσει.»

Αλλά εγώ ήξερα πως κάτι είχε αλλάξει ανεπιστρεπτί.

Μια μέρα, καθώς πήγαινα στη λαϊκή αγορά της Φωκίωνος Νέγρη, είδα τη Μαρία με μια άλλη γυναίκα – τη μητέρα της – να γελάνε και να ψωνίζουν μαζί. Ένιωσα ένα μαχαίρι στην καρδιά. Γιατί εκείνη μπορούσε να είναι κοντά στην κόρη της κι εγώ όχι στον γιο μου;

Το ίδιο βράδυ ο Νίκος με πήρε τηλέφωνο.

«Μαμά…»

Η φωνή του ήταν διστακτική.

«Ναι, παιδί μου;»

«Συγγνώμη αν ήμουν σκληρός μαζί σου… Αλλά χρειάζομαι χώρο.»

Έκλαψα σιωπηλά καθώς μιλούσαμε. Του είπα πως τον αγαπάω και πως θα είμαι πάντα εδώ αν με χρειαστεί.

Όμως μέσα μου ήξερα πως τίποτα δεν θα ήταν όπως πριν.

Οι μήνες πέρασαν. Ο Νίκος και η Μαρία παντρεύτηκαν χωρίς μεγάλη γιορτή – μόνο οι δικοί της άνθρωποι ήταν εκεί. Εγώ πήγα μόνο στην εκκλησία, κάθισα πίσω-πίσω και έφυγα πριν τελειώσει το μυστήριο.

Η μοναξιά έγινε η νέα μου συντροφιά. Άρχισα να πηγαίνω σε μαθήματα ζωγραφικής στο ΚΑΠΗ της γειτονιάς για να γεμίσω τις ώρες μου. Εκεί γνώρισα άλλες γυναίκες σαν κι εμένα – μανάδες που είχαν χάσει την επαφή με τα παιδιά τους, είτε λόγω ξενιτιάς είτε λόγω παρεξηγήσεων.

Μια μέρα η Σοφία με ρώτησε:

«Άννα, αν μπορούσες να γυρίσεις τον χρόνο πίσω, τι θα άλλαζες;»

Δεν ήξερα τι να απαντήσω. Ίσως να μην ήμουν τόσο προστατευτική… Ίσως να άφηνα τον Νίκο να κάνει τα λάθη του χωρίς να προσπαθώ πάντα να τον σώζω.

Κάποιες φορές σκέφτομαι πως οι οικογένειες στην Ελλάδα είναι σαν τα παλιά σπίτια: γεμάτα μυστικά πίσω από κλειστές πόρτες, γεμάτα ρωγμές που δεν φαίνονται με την πρώτη ματιά.

Ακόμα περιμένω ένα τηλεφώνημα από τον Νίκο που θα λέει: «Μαμά, θέλω να σε δω». Ίσως μια μέρα συμβεί…

Αλήθεια, πόσο εύκολο είναι τελικά να συγχωρέσεις; Και πόσο δύσκολο είναι να αφήσεις το παιδί σου ελεύθερο χωρίς να νιώθεις πως χάνεις ένα κομμάτι από την ίδια σου την ψυχή;