Ο γιος μου, ο Νίκος, μου ζητάει να καθαρίζω το σπίτι του – και θέλει να με πληρώνει!
«Μάνα, μπορείς να περάσεις αύριο από το σπίτι; Έχουμε πολλή δουλειά με την Ελένη και το σπίτι είναι χάλια…»
Η φωνή του Νίκου στο τηλέφωνο ήταν βιαστική, σχεδόν αμήχανη. Κάτι μέσα μου σφίχτηκε. Ήταν η πρώτη φορά που μου ζητούσε κάτι τέτοιο από τότε που παντρεύτηκε την Ελένη. Πάντα ήμουν εκεί για τα παιδιά μου, αλλά τώρα ένιωθα πως κάτι είχε αλλάξει.
«Νίκο, τι εννοείς; Να έρθω να βοηθήσω λίγο ή…;»
«Να… βασικά, να καθαρίσεις το σπίτι. Ξέρεις, σκούπισμα, σφουγγάρισμα, κουζίνα… Και φυσικά θα σε πληρώσουμε. Δεν θέλουμε να το κάνεις τζάμπα.»
Έμεινα σιωπηλή για λίγα δευτερόλεπτα. Η καρδιά μου χτυπούσε δυνατά. Να με πληρώσει ο γιος μου για να του καθαρίσω το σπίτι; Εγώ, που τον μεγάλωσα με κόπο, που δούλευα διπλοβάρδιες για να μη του λείψει τίποτα; Εγώ που του έπλενα τα ρούχα μέχρι τα 25 του;
«Δεν χρειάζεται να με πληρώσετε, παιδί μου. Αν θέλετε βοήθεια, θα έρθω», ψέλλισα τελικά.
«Όχι, μάνα. Θέλω να το κάνουμε σωστά. Δεν θέλω να νιώθεις ότι σε εκμεταλλευόμαστε. Θα σου δίνουμε 20 ευρώ τη φορά.»
Έκλεισα το τηλέφωνο με ένα βάρος στο στήθος. Περπάτησα νευρικά στο μικρό διαμέρισμα της Κυψέλης, κοιτώντας τις φωτογραφίες στους τοίχους: ο Νίκος μωρό στην αγκαλιά μου, ο Νίκος φαντάρος, ο Νίκος με την Ελένη στον γάμο τους. Πόσο περήφανη ήμουν τότε…
Το βράδυ δεν κοιμήθηκα. Σκεφτόμουν τη μάνα μου, τη γιαγιά Κατίνα, που έλεγε πάντα: «Η μάνα είναι για όλα. Αλλά η περηφάνια της είναι το τελευταίο που πρέπει να χάσει.» Μήπως ήμουν εγωίστρια; Μήπως ο Νίκος απλώς προσπαθούσε να με βοηθήσει οικονομικά; Ή μήπως η Ελένη δεν ήθελε να βάζει τα χέρια της στη βρώμα;
Το επόμενο πρωί πήγα στο σπίτι τους. Η Ελένη με υποδέχτηκε τυπικά.
«Καλημέρα κυρία Μαρία. Ο Νίκος είπε ότι θα μας βοηθήσετε σήμερα.»
«Ναι, παιδί μου. Ό,τι χρειαστείτε.»
Η Ελένη φορούσε ακριβά ρούχα και μιλούσε στο κινητό της για δουλειές. Ο Νίκος ήταν ήδη στο γραφείο του. Το σπίτι ήταν γεμάτο σκόνη, πιάτα στον νεροχύτη, ρούχα πεταμένα παντού.
Άρχισα να καθαρίζω μηχανικά. Κάθε τρίψιμο στο πάτωμα ήταν σαν μαχαιριά στην καρδιά μου. Θυμήθηκα τα χρόνια που ο Νίκος ήταν μικρός και έτρεχε γύρω μου γελώντας. Τώρα ούτε ένα «ευχαριστώ».
Όταν τελείωσα, η Ελένη άφησε ένα φάκελο στο τραπέζι.
«Τα χρήματα σας, κυρία Μαρία.»
Τα κοίταξα αμήχανα.
«Δεν χρειάζεται, Ελένη. Το κάνω επειδή σας αγαπάω.»
Με κοίταξε ψυχρά.
«Είναι σωστό να πληρώνεστε για τον κόπο σας.»
Γύρισα σπίτι νιώθοντας πιο μόνη από ποτέ. Το βράδυ ο Νίκος με πήρε τηλέφωνο.
«Μάνα, όλα καλά;»
«Ναι, παιδί μου… Απλώς…»
«Τι;»
«Νιώθω παράξενα. Δεν είμαι καθαρίστρια. Είμαι η μάνα σου.»
Σιωπή στην άλλη άκρη της γραμμής.
«Το ξέρω, μάνα… Αλλά η Ελένη λέει πως έτσι είναι το σωστό. Δεν θέλει να νιώθεις ότι σε εκμεταλλευόμαστε.»
«Και πού είναι το σωστό όταν η μάνα γίνεται υπάλληλος στο ίδιο της το σπίτι;»
Την επόμενη μέρα πήγα στη λαϊκή και συνάντησα τη φίλη μου τη Σοφία.
«Τι έχεις Μαρία; Σαν χαμένη είσαι.»
Της τα είπα όλα.
«Εγώ στη θέση σου δεν θα ξαναπήγαινα», είπε αυστηρά.
«Μα είναι ο γιος μου…»
«Και τι έγινε; Να σε πληρώνει για να του καθαρίζεις; Πού φτάσαμε!»
Το βράδυ ξανασκέφτηκα τα λόγια της Σοφίας. Μήπως είχα δίκιο; Μήπως έπρεπε να βάλω όρια; Αλλά πώς βάζεις όρια στο ίδιο σου το παιδί;
Την Κυριακή ήρθαν για φαγητό. Ο Νίκος κάθισε δίπλα μου.
«Μάνα, σε παρακαλώ μην παρεξηγείσαι. Η Ελένη μεγάλωσε αλλιώς… Στο σπίτι της όλα ήταν επαγγελματικά.»
Τον κοίταξα στα μάτια.
«Και εσύ πού μεγάλωσες; Ξέχασες πώς σε μεγάλωσα εγώ; Με αγάπη και θυσίες;»
Η Ελένη μπήκε στην κουζίνα.
«Κυρία Μαρία, αν δεν θέλετε να συνεχίσετε, μπορούμε να βρούμε κάποια άλλη κυρία.»
Ένιωσα τα μάτια μου να γεμίζουν δάκρυα.
«Δεν είναι θέμα δουλειάς, Ελένη μου. Είναι θέμα καρδιάς.»
Ο Νίκος σηκώθηκε νευρικά.
«Μάνα, μην κάνεις έτσι…»
«Πώς να κάνω δηλαδή; Να γίνω υπάλληλος στο ίδιο μου το παιδί; Να παίρνω φακέλους με λεφτά από την νύφη μου;»
Η ατμόσφαιρα πάγωσε. Η Ελένη έφυγε από το δωμάτιο χωρίς λέξη.
Ο Νίκος έμεινε σιωπηλός για ώρα.
«Συγγνώμη μάνα… Δεν ήθελα να σε πληγώσω.»
Τον αγκάλιασα σφιχτά.
«Θέλω μόνο να με θυμάσαι σαν μάνα σου. Όχι σαν υπάλληλό σου.»
Από τότε δεν ξαναπήγα να καθαρίσω το σπίτι τους. Η σχέση μας πέρασε κρίση – για μήνες μιλούσαμε τυπικά. Η Ελένη κράτησε αποστάσεις. Ο Νίκος προσπαθούσε να ισορροπήσει ανάμεσα σε εμένα και στη γυναίκα του.
Πέρασαν μήνες μέχρι να ξαναβρούμε μια ισορροπία. Ο Νίκος άρχισε να έρχεται πιο συχνά μόνος του. Μια μέρα ήρθε και κάθισε δίπλα μου στον καναπέ.
«Μάνα… Κατάλαβα πόσο λάθος ήταν αυτό που κάναμε. Συγγνώμη.»
Τον χάιδεψα στο κεφάλι όπως όταν ήταν μικρός.
«Όλοι κάνουμε λάθη, παιδί μου. Αρκεί να μαθαίνουμε από αυτά.»
Ακόμα πονάει μέσα μου αυτή η ιστορία. Αλλά κατάλαβα πως η αγάπη της μάνας δεν έχει τιμή – ούτε πρέπει ποτέ να γίνει συναλλαγή.
Αλήθεια, εσείς τι θα κάνατε στη θέση μου; Είναι σωστό να βάζουμε όρια στα παιδιά μας ή πρέπει πάντα να θυσιαζόμαστε για αυτούς;