Όταν η κόρη σου σε θυμάται μόνο για τα χρήματα: Η εξομολόγηση μιας μάνας που παλεύει να ξαναβρεί το παιδί της
«Μαμά, μπορείς να μου βάλεις 200 ευρώ;»
Η φωνή της Ιωάννας ακούγεται ψυχρή, σχεδόν μηχανική. Δεν με ρωτάει τι κάνω, δεν με ρωτάει αν είμαι καλά. Μόνο το ποσό. Πάντα υπάρχει ένα ποσό. Κλείνω τα μάτια και προσπαθώ να θυμηθώ πότε ήταν η τελευταία φορά που μιλήσαμε χωρίς να υπάρχει χρήμα στη μέση. Δεν θυμάμαι.
«Ιωάννα μου, είσαι καλά; Χρειάζεσαι κάτι άλλο;» ρωτάω δειλά, ελπίζοντας πως ίσως αυτή τη φορά θα ακούσω κάτι διαφορετικό.
«Μαμά, σε παρακαλώ, δεν έχω χρόνο τώρα. Θα μου τα βάλεις;»
Η γραμμή κλείνει απότομα. Μένω με το ακουστικό στο χέρι και μια πίκρα στο στόμα. Το σπίτι είναι άδειο, γεμάτο σιωπή. Ο άντρας μου, ο Νίκος, έχει πεθάνει εδώ και τρία χρόνια. Από τότε, η Ιωάννα άλλαξε. Έφυγε για την Αθήνα να σπουδάσει, να βρει δουλειά, να ξεφύγει από το χωριό μας στη Λάρισα. Κι εγώ έμεινα πίσω, να μαζεύω τα κομμάτια μου και να προσπαθώ να κρατήσω ζωντανή μια σχέση που μοιάζει να πεθαίνει κάθε μέρα λίγο λίγο.
Θυμάμαι όταν ήταν μικρή. Την έπαιρνα αγκαλιά και μου έλεγε τα μυστικά της. Γελούσαμε μαζί, μαλώναμε για τα μαθήματα, αλλά πάντα καταλήγαμε να αγκαλιαζόμαστε στον καναπέ. Τώρα, ο καναπές είναι άδειος. Μόνο η γάτα μας, η Μάγδα, κουλουριάζεται δίπλα μου.
Στο χωριό όλοι ξέρουν τα πάντα. «Η Ιωάννα σου δεν έρχεται ποτέ πια;» με ρωτάει η κυρία Μαρία στο φούρνο. Χαμογελάω αμήχανα. «Έχει δουλειές στην Αθήνα», απαντώ κάθε φορά. Κανείς δεν ξέρει πόσο πονάει αυτή η απουσία.
Το βράδυ, κάθομαι στην κουζίνα και κοιτάζω τον λογαριασμό της τράπεζας. Τα χρήματα λιγοστεύουν. Η σύνταξη του Νίκου δεν φτάνει για όλα. Κι όμως, κάθε φορά που ζητάει η Ιωάννα, βρίσκω τρόπο να της τα στείλω. Πώς να πεις όχι στο παιδί σου;
Μια μέρα, αποφασίζω να της γράψω ένα μήνυμα:
«Ιωάννα μου, μου λείπεις πολύ. Θέλω να σε δω, να μιλήσουμε όπως παλιά. Σε παρακαλώ, πάρε με όταν μπορέσεις.»
Δεν απαντάει ποτέ.
Οι μέρες περνούν αργά. Στο καφενείο οι γυναίκες μιλούν για τα παιδιά τους που παντρεύονται, που κάνουν εγγόνια. Εγώ σιωπώ. Η μοναξιά γίνεται βαρύτερη κάθε μέρα.
Μια Κυριακή πρωί, χτυπάει το τηλέφωνο.
«Μαμά;»
Η φωνή της ακούγεται διαφορετική αυτή τη φορά. Σαν να έχει κλάψει.
«Ιωάννα μου! Τι έγινε;»
«Δεν είμαι καλά…»
Η καρδιά μου σφίγγεται. «Τι συμβαίνει;»
«Έχω χάσει τη δουλειά μου… Δεν έχω πού να μείνω… Δεν θέλω μόνο λεφτά… Θέλω να έρθω σπίτι…»
Δάκρυα κυλούν στα μάγουλά μου χωρίς να το καταλάβω.
«Έλα σπίτι, παιδί μου… Όποτε θέλεις… Το σπίτι είναι πάντα ανοιχτό για σένα.»
Την ίδια μέρα παίρνει το λεωφορείο για Λάρισα. Την περιμένω στον σταθμό με μια αγκαλιά ανοιχτή. Όταν τη βλέπω να κατεβαίνει με δυο βαλίτσες και σκυμμένο κεφάλι, νιώθω πως όλα τα χρόνια που χάσαμε ίσως μπορούν να ξανακερδηθούν.
Στο σπίτι μιλάμε ώρες ατελείωτες. Μου λέει για τη μοναξιά της στην Αθήνα, για τους φίλους που χάθηκαν όταν τελείωσαν τα λεφτά, για τον φόβο της ότι με απογοήτευσε.
«Μαμά… Συγγνώμη που σε θυμόμουν μόνο όταν ήθελα κάτι… Δεν ήξερα πώς αλλιώς να σου μιλήσω…»
Την αγκαλιάζω σφιχτά.
«Είσαι το παιδί μου… Όλα τα άλλα διορθώνονται.»
Τις επόμενες μέρες προσπαθούμε μαζί να βρούμε λύσεις. Τη βοηθάω να στείλει βιογραφικά, να μιλήσει με παλιούς γνωστούς για δουλειά στη Λάρισα ή στη Θεσσαλονίκη. Τα βράδια μαγειρεύουμε μαζί όπως παλιά και γελάμε με τις ιστορίες του χωριού.
Όμως η ζωή δεν είναι εύκολη. Ο θείος της Ιωάννας, ο αδερφός του Νίκου, έρχεται ένα απόγευμα στο σπίτι.
«Ελένη, δεν μπορείς να την κρατάς εδώ για πάντα! Πρέπει να σταθεί στα πόδια της!»
Η Ιωάννα ακούει πίσω από την πόρτα και φεύγει τρέχοντας στο δωμάτιό της.
Τρέχω πίσω της.
«Μην ακούς κανέναν! Εδώ είναι το σπίτι σου!»
«Μαμά… Δεν θέλω να σε επιβαρύνω άλλο…»
«Δεν είσαι βάρος! Είσαι η κόρη μου!»
Την επόμενη μέρα βρίσκει μια δουλειά σε ένα μικρό καφέ στην πόλη. Δεν είναι αυτό που ονειρευόταν, αλλά είναι μια αρχή.
Οι σχέσεις μας αρχίζουν σιγά σιγά να φτιάχνουν. Δεν είναι εύκολο – υπάρχουν στιγμές που θυμώνουμε, που πληγωνόμαστε ξανά. Αλλά τώρα μιλάμε αληθινά.
Ένα βράδυ καθόμαστε στην αυλή και κοιτάζουμε τα αστέρια.
«Μαμά… Φοβάμαι ότι μια μέρα θα φύγω πάλι και θα χαθούμε όπως πριν.»
Της πιάνω το χέρι.
«Όσο υπάρχει αγάπη, τίποτα δεν χάνεται στ’ αλήθεια.»
Κοιτάζοντας πίσω, αναρωτιέμαι: Πόσες φορές αφήνουμε τον εγωισμό ή τον φόβο να μας απομακρύνει από τους ανθρώπους που αγαπάμε; Μήπως τελικά αυτό που χρειάζεται κάθε παιδί –και κάθε γονιός– είναι απλώς μια δεύτερη ευκαιρία;