Δεν του είπα ποτέ πόσα βγάζω – τώρα είμαι μόνη, αλλά επιτέλους ήρεμη. Άξιζε;
«Πόσα πήρες αυτό το μήνα, Μαρία;»
Η φωνή του Νίκου αντήχησε βαριά στο μικρό μας σαλόνι, ανάμεσα στα άδεια ποτήρια και τα ξεχασμένα λογαριασμούς πάνω στο τραπέζι. Ένιωσα το στομάχι μου να σφίγγεται. Πάλι αυτή η ερώτηση. Πάλι αυτό το βλέμμα που ζητούσε να μετρήσει, να συγκρίνει, να κρίνει.
«Τα ίδια με πέρσι», ψέλλισα, αποφεύγοντας το βλέμμα του. Ήξερα πως ήταν ψέμα. Εδώ και μήνες, από τότε που με προήγαγαν στη δουλειά, ο μισθός μου είχε σχεδόν διπλασιαστεί. Στην αρχή το είχα πει στη μάνα μου, στη φίλη μου την Ελένη, αλλά στον Νίκο… όχι. Δεν άντεχα να δω το πρόσωπό του να σκοτεινιάζει, να νιώθει λιγότερος άντρας επειδή εγώ έφερνα περισσότερα στο σπίτι.
«Τα ίδια, ε;» είπε και χαμογέλασε πικρά. «Κι εγώ τα ίδια. Μόνο που τα δικά μου δεν φτάνουν ούτε για τα βασικά.»
Έσκυψα το κεφάλι. Ήθελα να του πω την αλήθεια, να του πω πως μπορούμε να τα βγάλουμε πέρα, πως δεν χρειάζεται να ανησυχεί τόσο. Αλλά κάθε φορά που πήγαινα να ανοίξω το στόμα μου, θυμόμουν εκείνο το βράδυ που είχε γυρίσει μεθυσμένος και είχε φωνάξει: «Εγώ είμαι ο άντρας εδώ μέσα!»
Από τότε κάτι ράγισε μέσα μου. Κάθε μέρα που περνούσε, η σιωπή μεγάλωνε ανάμεσά μας σαν σκιά. Η δουλειά μου στο λογιστικό γραφείο πήγαινε όλο και καλύτερα, οι πελάτες με εμπιστεύονταν, ο κύριος Παπαδόπουλος με εκτιμούσε. Αλλά στο σπίτι… στο σπίτι ήμουν απλώς η Μαρία που έπρεπε να προσέχει μην πληγώσει τον ανδρισμό του άντρα της.
«Μαρία, γιατί δεν μιλάς;»
Σήκωσα το βλέμμα και τον κοίταξα. Ήταν κουρασμένος, τα μάτια του κόκκινα από την αγρύπνια και το άγχος. Ήθελα να τον αγκαλιάσω, να του πω πως όλα θα πάνε καλά. Αλλά δεν μπορούσα. Δεν ήξερα πώς.
Οι μέρες περνούσαν κι εγώ συνέχιζα να κρύβω τα λεφτά σε έναν λογαριασμό στο όνομά μου. Κάθε φορά που πλήρωνα κάτι παραπάνω –το φροντιστήριο της μικρής μας κόρης, το ενοίκιο που είχε αυξηθεί– έλεγα πως τα είχα μαζέψει από πριν ή πως με βοήθησε η μάνα μου. Ο Νίκος δεν ρωτούσε πολλά. Ίσως καταλάβαινε. Ίσως απλώς δεν ήθελε να ξέρει.
Μια μέρα, καθώς έβαζα τα ρούχα στο πλυντήριο, άκουσα τη μικρή μας, τη Σοφία, να λέει στον πατέρα της:
«Μπαμπά, η μαμά είπε πως θα πάμε διακοπές φέτος! Θα πάμε;»
Ο Νίκος με κοίταξε με απορία.
«Πού θα βρούμε τα λεφτά για διακοπές;»
«Θα τα βρούμε», απάντησα γρήγορα. «Μην ανησυχείς.»
Εκείνο το βράδυ κοιμήθηκα ελάχιστα. Γύριζα πλευρό στο πλευρό και σκεφτόμουν: Γιατί φοβάμαι τόσο πολύ να του πω την αλήθεια; Γιατί πρέπει να ντρέπομαι που τα κατάφερα;
Η μάνα μου πάντα έλεγε: «Ο άντρας πρέπει να νιώθει αρχηγός». Αλλά εγώ δεν ήθελα αρχηγούς – ήθελα σύντροφο. Κι όμως, κάθε φορά που προσπαθούσα να μιλήσω στον Νίκο για τα όνειρά μου, για τη δουλειά μου, εκείνος άλλαζε θέμα ή θύμωνε.
Ένα βράδυ, μετά από έναν ακόμα καυγά για τα λεφτά –εκείνος είχε χάσει τη δουλειά του στο συνεργείο και εγώ είχα πάρει μπόνους– ξέσπασε:
«Δεν αντέχω άλλο! Νιώθω άχρηστος! Εσύ όλα τα κάνεις σωστά κι εγώ τίποτα!»
Έτρεξα στην κουζίνα και έκλαψα σιωπηλά πάνω από τον νεροχύτη. Η μικρή κοιμόταν ήδη. Εκείνη τη στιγμή κατάλαβα πως δεν μπορούσα άλλο να ζω έτσι – με μυστικά και φόβο.
Την επόμενη μέρα πήγα στη δουλειά με μάτια πρησμένα από το κλάμα. Η Ελένη με ρώτησε τι έχω.
«Δεν αντέχω άλλο», της είπα. «Κρύβομαι από τον ίδιο μου τον άντρα.»
«Μαρία, πρέπει να ζήσεις για σένα», μου είπε ήρεμα. «Δεν φταις εσύ που προχωράς μπροστά.»
Αλλά εγώ ένιωθα ενοχές. Τι θα έλεγε ο κόσμος; Οι γείτονες; Η πεθερά μου; «Η Μαρία βγάζει περισσότερα από τον άντρα της – γι’ αυτό χώρισαν!»
Οι καυγάδες έγιναν πιο συχνοί. Ο Νίκος απομακρύνθηκε όλο και περισσότερο. Έπινε συχνότερα, γύριζε αργά σπίτι. Μια μέρα γύρισε και μου είπε:
«Δεν μπορώ άλλο έτσι. Νιώθω ξένος στο ίδιο μου το σπίτι.»
Τον κοίταξα στα μάτια και κατάλαβα πως είχε τελειώσει.
«Νίκο…» ψιθύρισα. «Ίσως πρέπει να κάνουμε ένα διάλειμμα.»
Έφυγε εκείνο το βράδυ χωρίς πολλά λόγια. Η μικρή με ρώτησε πού είναι ο μπαμπάς της κι εγώ της είπα πως θα λείψει για λίγο στη γιαγιά.
Τις πρώτες μέρες ένιωθα ένα κενό – σαν να είχε φύγει ένα κομμάτι από μέσα μου. Αλλά σιγά-σιγά άρχισα να αναπνέω ξανά. Δεν φοβόμουν πια κάθε φορά που χτυπούσε το τηλέφωνο ή όταν άκουγα βήματα στην πόρτα.
Η ζωή μόνη δεν είναι εύκολη στην Ελλάδα – ειδικά για μια γυναίκα με παιδί. Οι συγγενείς ψιθυρίζουν πίσω από την πλάτη σου, οι φίλες σε κοιτάζουν με λύπηση ή ζήλια. Αλλά εγώ ένιωθα επιτέλους ελεύθερη.
Ένα απόγευμα πήγα τη Σοφία στην παιδική χαρά και κάθισα σε ένα παγκάκι μόνη μου. Μια άλλη μαμά, η Κατερίνα, κάθισε δίπλα μου.
«Άκουσα… χώρισες;»
Χαμογέλασα αμήχανα.
«Ναι…»
«Καλύτερα μόνη παρά δυστυχισμένη», είπε και μου έσφιξε το χέρι.
Γύρισα σπίτι εκείνο το βράδυ και κοίταξα τον εαυτό μου στον καθρέφτη. Είδα μια γυναίκα κουρασμένη αλλά δυνατή – μια γυναίκα που επιτέλους δεν φοβάται να είναι ο εαυτός της.
Τώρα πια δεν έχω κάποιον να μοιραστώ τις νίκες ή τις ήττες της μέρας – αλλά έχω την ηρεμία μου. Δεν χρειάζεται να κρύβομαι ή να ντρέπομαι για όσα κατάφερα.
Αναρωτιέμαι όμως: Άξιζε τελικά αυτή η ηρεμία τη μοναξιά; Ή μήπως κάπου στη διαδρομή χάσαμε όλοι κάτι πολύτιμο;