Η βίλα των πεθερικών, το δάνειο δικό μας – Ο αγώνας μου για σπίτι και οικογένεια στη σκιά της χλιδής
«Πάλι αργήσαμε με τη δόση, Μαρία. Δεν αντέχω άλλο αυτή την πίεση!»
Η φωνή του Νίκου αντήχησε στο μικρό μας σαλόνι, ενώ τα παιδιά έπαιζαν αμέριμνα στο διπλανό δωμάτιο. Κοίταξα το ρολόι. Ήταν ήδη περασμένες οκτώ και το φως από τη βίλα των πεθερικών έπεφτε πάνω μας σαν να μας θύμιζε κάθε λεπτό τη διαφορά ανάμεσα στη δική τους ζωή και τη δική μας.
«Θα τα καταφέρουμε, αγάπη μου. Πάντα τα καταφέρνουμε», ψιθύρισα, αλλά η φωνή μου έτρεμε. Ήξερα πως δεν τον έπειθα, ούτε εμένα. Κάθε μήνα, η ίδια αγωνία. Θα φτάσουν τα λεφτά; Θα πληρώσουμε τη δόση ή θα μας πάρουν το σπίτι; Κι αν μας το πάρουν, πού θα πάμε με τα παιδιά;
Ο Νίκος κάθισε βαριά στον καναπέ. «Δεν είναι ζωή αυτή, Μαρία. Κάθε φορά που βλέπω τη μάνα μου να μας κοιτάει λες και είμαστε ζητιάνοι, θέλω να φωνάξω. Εκείνοι με τις βίλες και τα ταξίδια, κι εμείς να μετράμε τα κέρματα για το γάλα.»
Ένιωσα το πρόσωπό μου να καίει. Δεν ήταν μόνο η ντροπή. Ήταν και ο θυμός. Γιατί να είναι έτσι; Γιατί να μην μπορούμε να προσφέρουμε στα παιδιά μας όσα έχουν τα ξαδέρφια τους; Γιατί να πρέπει να απολογούμαι κάθε φορά που η πεθερά μου, η κυρία Ελένη, ρωτάει πότε θα αλλάξουμε αυτοκίνητο ή πότε θα πάμε διακοπές όλοι μαζί στη Μύκονο;
«Μαμά, πεινάω!» φώναξε η μικρή μας, η Ειρήνη, και έτρεξε στην αγκαλιά μου. Της χάιδεψα τα μαλλιά και της έδωσα ένα φιλί στο μέτωπο. «Σε λίγο, καρδούλα μου.»
Ήταν Παρασκευή βράδυ και ήξερα τι μας περίμενε την Κυριακή. Το καθιερωμένο τραπέζι στη βίλα των πεθερικών. Εκεί όπου όλα είναι τέλεια, τα τραπεζομάντηλα σιδερωμένα, τα ποτήρια κρυστάλλινα, τα φαγητά ακριβά και οι συζητήσεις πάντα για χρήματα, επενδύσεις, ταξίδια και σπίτια. Εκεί όπου εγώ νιώθω πάντα λίγη, πάντα φτωχή, πάντα ξένη.
Το Σάββατο το πρωί, ο Νίκος έφυγε για τη δουλειά. Εγώ έμεινα με τα παιδιά. Πήγαμε στη λαϊκή, μετρούσα τα ψιλά, διάλεγα τα πιο φτηνά φρούτα. Η κυρία Μαρία, η γειτόνισσα, με χαιρέτησε. «Πώς πάτε, κορίτσι μου;»
«Δόξα τω Θεώ, καλά», απάντησα, αλλά μέσα μου ήξερα πως δεν ήταν αλήθεια. Το βράδυ, όταν τα παιδιά κοιμήθηκαν, κάθισα στο μπαλκόνι και κοίταξα απέναντι. Η βίλα των πεθερικών φωτισμένη, γεμάτη ζωή. Άκουγα γέλια, μουσική, μυρωδιές από το μπάρμπεκιου. Ο Νίκος γύρισε αργά, κουρασμένος, με το πρόσωπο σκυθρωπό.
«Μίλησα με τον πατέρα μου σήμερα», μου είπε. «Μου είπε να πάμε αύριο νωρίς, να βοηθήσουμε στο τραπέζι. Και να μην ξεχάσουμε να πάρουμε τα παιδιά καλά ντυμένα.»
Ένιωσα το στομάχι μου να σφίγγεται. Κάθε φορά που πηγαίναμε εκεί, ένιωθα σαν να περνάω από εξέταση. Η κυρία Ελένη πάντα έβρισκε κάτι να σχολιάσει. «Μαρία, το φόρεμά σου είναι περσινό;» ή «Τα παιδιά πότε θα πάνε αγγλικά;» ή «Νίκο, γιατί δεν αλλάζεις δουλειά; Ο ξάδερφός σου ο Πέτρος βγάζει τα διπλά.»
Την Κυριακή, ντύσαμε τα παιδιά όσο καλύτερα μπορούσαμε. Η Ειρήνη με το λουλουδάτο φόρεμα της θείας της, ο μικρός Γιώργος με το πουκάμισο που του είχε πάρει η γιαγιά. Πήρα μια βαθιά ανάσα πριν χτυπήσουμε το κουδούνι της βίλας. Η πόρτα άνοιξε και η κυρία Ελένη μας υποδέχτηκε με το γνωστό της χαμόγελο.
«Καλώς τα παιδιά! Ελάτε, ελάτε, να δείτε τι ετοιμάσαμε!»
Το τραπέζι στρωμένο με τα καλύτερα. Ο κύριος Σπύρος μιλούσε για το νέο του αυτοκίνητο. Ο Πέτρος, ο ξάδερφος, έδειχνε φωτογραφίες από το ταξίδι του στο Ντουμπάι. Η Ελένη, η αδερφή του Νίκου, μιλούσε για το καινούριο της σπίτι στη Βούλα.
«Κι εσείς, πώς τα πάτε;» ρώτησε η κυρία Ελένη, κοιτώντας με εκείνο το βλέμμα που πάντα με έκανε να νιώθω μικρή.
«Καλά, προσπαθούμε», απάντησα χαμηλόφωνα.
«Να προσπαθείτε, Μαρία μου. Ο Νίκος είναι καλό παιδί, αλλά πρέπει να κυνηγήσει ευκαιρίες. Δεν είναι ζωή αυτή, να μετράτε τα λεφτά για το σούπερ μάρκετ.»
Ένιωσα τα μάτια μου να βουρκώνουν. Ο Νίκος έσφιξε το χέρι μου κάτω από το τραπέζι. Τα παιδιά έτρωγαν σιωπηλά. Όταν τελείωσε το φαγητό, η κυρία Ελένη με τράβηξε στην άκρη.
«Μαρία, να σου πω κάτι; Αν χρειαστείτε βοήθεια, πείτε το. Μην ντρέπεστε. Εμείς εδώ είμαστε.»
Ήθελα να φωνάξω. Δεν ήθελα ελεημοσύνη. Ήθελα να τα καταφέρουμε μόνοι μας. Να μην νιώθω ότι χρωστάω σε κανέναν. Όταν φύγαμε, ο Νίκος ήταν σιωπηλός. Στο αυτοκίνητο, τα παιδιά κοιμήθηκαν αμέσως.
«Δεν αντέχω άλλο, Μαρία. Κάθε φορά που πάμε εκεί, νιώθω ότι δεν αξίζω τίποτα. Ότι είμαι αποτυχημένος. Κι εσύ το ίδιο. Δεν είναι ζωή αυτή.»
Γύρισα και τον κοίταξα. «Νίκο, είμαστε οικογένεια. Αυτό έχει σημασία. Δεν θέλω να μεγαλώσουν τα παιδιά μας με το αίσθημα ότι είναι λιγότερα από τους άλλους.»
«Κι αν χάσουμε το σπίτι;»
«Θα βρούμε τρόπο. Αλλά δεν θα ζητήσουμε τίποτα από κανέναν. Δεν θέλω να μας λυπούνται.»
Τις επόμενες μέρες, η πίεση μεγάλωσε. Το δάνειο έτρεχε, τα έξοδα αυξάνονταν, ο Νίκος δούλευε διπλοβάρδιες. Εγώ έψαχνα για δουλειά, αλλά τίποτα. Η πεθερά μου τηλεφώνησε ξανά.
«Μαρία, να σου πω, αν θέλεις να έρχεσαι να βοηθάς στο σπίτι, να σου δίνω κάτι. Μην το βλέπεις σαν δουλειά, οικογένεια είμαστε.»
Έκλεισα το τηλέφωνο με δάκρυα στα μάτια. Ήταν αυτό που ήθελα; Να δουλεύω για την πεθερά μου; Να με βλέπει κάθε μέρα και να με κρίνει; Ή να αφήσω την περηφάνια μου στην άκρη για να έχουμε ένα πιάτο φαγητό;
Το βράδυ, μίλησα με τον Νίκο. «Τι να κάνω; Να πάω;»
«Δεν ξέρω, Μαρία. Θέλω να σε δω χαρούμενη. Αλλά δεν θέλω να σε βλέπουν σαν υπηρέτρια.»
«Κι αν χάσουμε το σπίτι;»
«Δεν ξέρω…»
Έμεινα ξάγρυπνη όλη νύχτα. Σκεφτόμουν τα παιδιά, το σπίτι, την περηφάνια μου, τον γάμο μας. Πόσο αξίζει η αξιοπρέπεια; Πόσο αξίζει η γαλήνη; Τι είμαι διατεθειμένη να θυσιάσω για να νιώσω ασφάλεια;
Τελικά, πήρα μια απόφαση. Το πρωί, πήρα τηλέφωνο την κυρία Ελένη. «Θα έρθω, αλλά μόνο αν με βλέπετε σαν άνθρωπο, όχι σαν υπηρέτρια.»
Η φωνή της μαλάκωσε. «Μαρία, είσαι οικογένεια. Θέλω να σε βοηθήσω.»
Δεν ξέρω αν έκανα το σωστό. Δεν ξέρω αν θα αντέξω να βλέπω κάθε μέρα τη χλιδή τους, ενώ εγώ παλεύω για τα βασικά. Αλλά ξέρω ότι το μόνο που θέλω είναι να νιώθουν τα παιδιά μου ασφάλεια. Να μην νιώθουν ποτέ λίγα.
Κάποιες φορές αναρωτιέμαι: Πόσο αξίζει η περηφάνια μας μπροστά στην ανάγκη για ένα σπίτι; Εσείς τι θα κάνατε στη θέση μου; Θα θυσιάζατε την αξιοπρέπειά σας για την οικογένειά σας;