«Δεν είμαστε ΑΤΜ»: Όταν τα λεφτά για τους γονείς του άντρα μου άρχισαν να λείπουν από τα ίδια μας τα παιδιά
«Πάλι τους έστειλες;» του είπα μόλις είδα την κίνηση στο web banking.
Δεν το είπα ήρεμα. Το είπα όπως μιλάει κάποιος όταν έχει ήδη κάνει τους λογαριασμούς δέκα φορές στο κεφάλι του και δεν βγαίνουν. Είχαμε να πληρώσουμε ρεύμα, το φροντιστήριο της κόρης μας, και το σούπερ μάρκετ το πηγαίναμε πια με λίστα και κομπιουτεράκι. Και παρ’ όλα αυτά, είχαν φύγει άλλα 300 ευρώ.
Ο άντρας μου ούτε το αρνήθηκε.
«Η μητέρα μου με πήρε το πρωί. Είχαν θέμα με τα κοινόχρηστα και κάτι φάρμακα του πατέρα μου.»
«Κάθε μήνα κάτι έχουν. Κάθε μήνα, όμως. Και πάντα “μόνο για τώρα”. Εμείς τι είμαστε;»
«Μην το λες έτσι. Είναι γονείς μου.»
Εκεί τσαντίστηκα πιο πολύ, γιατί ποτέ δεν είπα να μην τους βοηθήσουμε. Αλλά άλλο βοήθεια και άλλο να στηρίζεις δύο νοικοκυριά ενώ το δικό σου τρίζει.
Μένουμε σε τριάρι με δάνειο, έχουμε δύο παιδιά, εγώ δουλεύω part-time σε φαρμακείο γιατί μετά τις απολύσεις δεν βρήκα κάτι καλύτερο, κι εκείνος είναι σε τεχνική εταιρεία και πληρώνεται καλά μόνο όταν δεν καθυστερούν τα έργα. Τον τελευταίο χρόνο είχαμε φάει και κάποιες οικονομίες για κάτι εξετάσεις του μικρού και για το αυτοκίνητο που μας άφησε στη μέση. Δεν ήμασταν σε φάση να «περισσεύουν» χρήματα.
Το χειρότερο είναι ότι δεν ήταν η πρώτη φορά που έστελνε χωρίς να μου το πει. Κι εγώ δεν ήμουν αθώα. Το ήξερα κάπως. Έκανα πως δεν καταλαβαίνω μερικούς μήνες, γιατί έβλεπα πόσο τον βάραινε. Δεν ήθελα να τον φέρνω σε θέση να διαλέγει ανάμεσα σε εμένα και στους γονείς του. Αλλά όσο το άφηνα, τόσο γινόταν κανονικό.
Οι γονείς του μένουν σε επαρχιακή πόλη. Έχουν μια σύνταξη ο καθένας, όχι μεγάλη αλλά ούτε μηδενική. Το θέμα είναι ότι δεν τα διαχειρίζονται καλά. Ο πεθερός μου δεν δέχεται να κόψει πράγματα, ακόμα καπνίζει, ακόμα λέει «σιγά μην κάτσω να μετράω το air condition», και η πεθερά μου βοηθάει όποιον της ζητήσει, μια γειτόνισσα, μια ανιψιά, κι ύστερα μένουν οι ίδιοι. Και μετά τηλέφωνο στον γιο.
Από την άλλη, δεν είναι κακοί άνθρωποι. Μας έχουν βοηθήσει με τα παιδιά όταν ήταν μικρά, μας έδιναν λάδι, πατάτες, ό,τι είχαν από το χωριό. Αλλά τα τελευταία δύο χρόνια η κατάσταση ξέφυγε. Μια για το πετρέλαιο, μια για τον ΕΝΦΙΑ, μια γιατί «χάλασε το πλυντήριο», μια γιατί «ο λογιστής είπε ότι βγήκε κάτι παραπάνω». Πάντα κάτι.
Η μεγάλη σύγκρουση έγινε όταν η κόρη μας ζήτησε να συνεχίσει αγγλικά για το lower και της είπαμε να περιμένει λίγο μέχρι να δούμε τα οικονομικά. Το παιδί δεν είπε τίποτα, μόνο είπε «εντάξει, μαμά». Αυτό το «εντάξει» με διέλυσε. Το ίδιο βράδυ είδα μήνυμα της πεθεράς μου: «Αν μπορείς, στείλε 250 γιατί μας έκοψαν την κάρτα στο σούπερ μάρκετ, ντρεπόμαστε».
Του λέω, «Δεν γίνεται. Αυτή τη φορά όχι. Η κόρη μας περιμένει για τα αγγλικά κι εμείς θα στέλνουμε πάλι;»
Εκείνος στην αρχή μου είπε το κλασικό: «Τι να τους πω; Όχι;»
Και του απάντησα κάτι που μπορεί να ήταν σκληρό αλλά το ένιωθα: «Ναι. Να τους πεις όχι. Ή, καλύτερα, να τους πεις την αλήθεια. Ότι δεν βγαίνουμε.»
Τσακωθήκαμε άσχημα. Μου είπε ότι τους βλέπω σαν βάρος. Του είπα ότι κι αυτός με έχει αφήσει έξω από αποφάσεις που αφορούν το σπίτι μας. Μετά του πέταξα και κάτι άδικο, ότι αν συνεχίσει έτσι, σε λίγο θα ζητάμε εμείς από τους δικούς μου. Το μετάνιωσα αμέσως, γιατί οι δικοί μου δεν μπορούν να βοηθήσουν ούτε τον εαυτό τους. Αλλά είχε ήδη ειπωθεί.
Δεν μιλήσαμε σχεδόν καθόλου δύο μέρες.
Την τρίτη μέρα, εκείνος πήρε τηλέφωνο τους γονείς του μπροστά μου. Δεν το είχα ζητήσει έτσι, αλλά το έκανε.
«Δεν μπορώ να στέλνω κάθε μήνα», τους είπε. «Έχω παιδιά, δάνειο, λογαριασμούς. Θα βοηθήσω αν είναι κάτι σοβαρό, γιατρός ή έκτακτο, αλλά όχι συνέχεια.»
Από το ακουστικό άκουγα σχεδόν τη φωνή της μητέρας του. «Δηλαδή σε μεγαλώσαμε και τώρα μας λες όχι;»
Ο πατέρας του πήρε μετά το τηλέφωνο και είπε το άλλο βαρύ: «Από τότε που παντρεύτηκες, άλλαξες.»
Ο άντρας μου κοκάλωσε. Τον ξέρω. Αυτό ακριβώς φοβόταν να ακούσει. Παρ’ όλα αυτά είπε: «Άλλαξα γιατί έχω οικογένεια. Δεν σας εγκαταλείπω, αλλά δεν μπορώ να σας συντηρώ.»
Μετά το τηλέφωνο κάθισε στον καναπέ και δεν μιλούσε. Δεν ένιωσα νίκη. Μόνο βάρος. Γιατί, όσο κι αν είχα θυμώσει, έβλεπα ότι για εκείνον αυτό ήταν σαν προδοσία.
Τις επόμενες εβδομάδες η ατμόσφαιρα ήταν χάλια. Η πεθερά μου μου μιλούσε τυπικά. Μία φορά μάλιστα είπε στο τηλέφωνο, όχι σε εμένα αλλά αρκετά δυνατά για να το ακούσω, «όταν μπαίνουν οι γυναίκες στη μέση, χάνονται οι οικογένειες». Εκεί τσαντίστηκα πάλι και είπα στον άντρα μου ότι δεν θα γίνω εγώ ο σάκος του μποξ. Εκείνος, προς τιμήν του, αυτή τη φορά δεν το κατάπιε. Της είπε ότι ήταν δική του απόφαση.
Βέβαια, η αλήθεια είναι ότι κι εγώ είχα βάλει το θέμα σαν τελεσίγραφο. Αντί να κάτσουμε νωρίτερα να δούμε ψύχραιμα τι μπορούμε και τι όχι, άφησα τον θυμό να μαζεύεται μέχρι που έσκασε. Και ίσως αν δεν είχα κάνει τα στραβά μάτια τόσο καιρό, να μην είχε φτάσει εδώ.
Τελικά συμφώνησαν σε κάτι πιο συγκεκριμένο: να τους βοηθάμε μόνο με έναν σταθερό μικρό λογαριασμό, όταν πραγματικά μπορούμε, και όχι κάθε φορά που ξεμένουν. Επίσης ο άντρας μου τους είπε να του στέλνουν πριν τι χρωστάνε, όχι ένα γενικό «στείλε». Δεν το πήραν καλά, το είδαν σαν έλεγχο, αλλά τουλάχιστον μπήκε ένα όριο.
Δεν έχουν ηρεμήσει τελείως τα πράγματα. Στα οικογενειακά τραπέζια υπάρχει μια ψύχρα. Ο άντρας μου ακόμα νιώθει ενοχές. Κι εγώ καμιά φορά νιώθω άσχημα όταν σκέφτομαι την ηλικία τους και ότι ίσως πράγματι φοβούνται. Αλλά όταν βλέπω ότι πληρώσαμε το φροντιστήριο της κόρης μας χωρίς άγχος και βάλαμε στην άκρη κάτι λίγα για ώρα ανάγκης, λέω ότι αυτό έπρεπε να γίνει.
Δεν ξέρω αν το χειριστήκαμε σωστά ή αν απλώς το αφήσαμε να σαπίσει και μετά το κόψαμε απότομα. Ξέρω μόνο ότι κάποια στιγμή πρέπει να προστατεύσεις και το σπίτι σου, χωρίς να σημαίνει ότι δεν αγαπάς τους γονείς σου. Εσείς πώς θα το βάζατε το όριο σε μια τέτοια περίπτωση;