«Μπήκα στο σπίτι που πλήρωνα μια ζωή και βρήκα τις κλειδαριές αλλαγμένες»
«Μαμά, δεν γίνεται άλλο έτσι. Έπρεπε να πάρουμε μια απόφαση.» Αυτό μου είπε ο γιος μου στο τηλέφωνο, και εγώ εκείνη την ώρα ήμουν έξω από την πολυκατοικία μου στην Καλλιθέα, με δυο σακούλες από το σούπερ μάρκετ και τα κλειδιά στο χέρι που δεν άνοιγαν την εξώπορτα.
Στην αρχή νόμιζα ότι κόλλησε η κλειδαριά. Πήρα τον κλειδαρά της γειτονιάς που είχαμε χρόνια. Μου λέει, «κυρία μου, η κλειδαριά είναι καινούργια». Εκεί πάγωσα.
Πήρα τον γιο μου. Μετά από τρία τηλεφωνήματα το σήκωσε. Δεν φώναζε. Αυτό ήταν το χειρότερο. Μου μιλούσε σαν να είχαμε κανονίσει κάτι και απλώς εγώ το ξέχασα.
«Σου είχα πει ότι δεν μπορείς να μένεις πότε εδώ και πότε στην αδελφή μου και να μένει το σπίτι κλειστό. Έχουμε και τα κοινόχρηστα, έχουμε και τον ΕΝΦΙΑ, έχουμε και τη δόση που ακόμα τρέχει.»
Του λέω, «ποια δόση; Το σπίτι αυτό το πλήρωνα από τότε που ήσασταν στο δημοτικό». Και εκεί μου πέταξε την αλήθεια μισή, όπως τη βόλευε.
Το διαμέρισμα δεν είχε αποπληρωθεί τελείως. Πριν τρία χρόνια, όταν έκανα την επέμβαση και έμεινα έξω από τη δουλειά, είχα βάλει υποθήκη ένα μέρος για να κλείσω παλιές οφειλές και να βοηθήσω και τον γιο μου τότε που είχε μπλέξει με την επιχείρηση που άνοιξε στον Πειραιά και του πήγε άσχημα. Αυτό δεν το ήξερε η κόρη μου. Ούτε της είχα πει ότι για έξι μήνες μου έστελνε λεφτά η σύνταξη του πατέρα μου που μόλις είχε βγει η σύνταξη χηρείας και τα περισσότερα πήγαιναν στην τράπεζα.
Έκανα κι εγώ λάθη. Μεγάλα. Δεν μιλούσα. Έκρυβα πράγματα για να μην αγχώνονται τα παιδιά. Και μετά, όταν με ρωτούσαν, έλεγα το κλασικό «καλά είμαι, θα τα βολέψω». Μόνο που δεν τα βόλεψα.
Η κόρη μου έφτασε σε δέκα λεπτά. Είχε πάρει άδεια από το φαρμακείο που δουλεύει στη Νέα Σμύρνη. Με κοίταζε και εκείνη σαν να μην ήξερε αν πρέπει να με αγκαλιάσει ή να με μαλώσει.
«Δεν στο έκανε για να σε πετάξει έξω», μου είπε χαμηλά. «Φοβήθηκε.»
«Και ο φόβος αλλάζει κλειδαριές χωρίς να το πει στη μάνα του;» της είπα.
Τότε έμαθα και τα υπόλοιπα. Ο γιος μου είχε βάλει μέσα στο σπίτι έναν γνωστό του, προσωρινά, όπως είπε, για να μη μένει άδειο και για να δίνει κάτι έναντι. Ο άνθρωπος αυτός είχε μείνει ήδη δύο μήνες. Εγώ το έμαθα τελευταία. Και όχι μόνο αυτό: τα παιδιά μου συζητούσαν να πουλήσουμε το διαμέρισμα και να πάω εγώ σε μια μικρότερη γκαρσονιέρα κοντά στην κόρη μου ή να μένω εναλλάξ στα σπίτια τους «μέχρι να ηρεμήσουν τα πράγματα».
Να ηρεμήσουν για ποιον;
Για μένα πάντως όχι.
Μπήκα τελικά μέσα το ίδιο βράδυ, όταν ήρθε ο γιος μου με το κλειδί. Ο γνωστός του είχε φύγει λίγες μέρες πριν, αλλά τα πράγματά μου ήταν μετακινημένα. Τα χαρτιά από το συρτάρι του μπουφέ σε μια σακούλα. Οι φωτογραφίες του γάμου μου σε ένα κουτί από παπούτσια. Τα φλιτζάνια της μητέρας μου, τυλιγμένα σε εφημερίδες λες και ήμουν ήδη πεθαμένη και έκαναν εκκαθάριση.
Εκεί ξέσπασα.
«Αν ήθελες να με βοηθήσεις, θα μου μίλαγες. Δεν θα με κανόνιζες.»
Και ο γιος μου πρώτη φορά δεν το έπαιξε δυνατός. Μου λέει, «κι εγώ πρώτη φορά φοβήθηκα ότι θα σε χάσω τελείως. Έβλεπα ειδοποιήσεις, χρέη, χαρτιά από δικηγόρο, εσύ να ξεχνάς πράγματα, να μου λες άλλα στη μία και άλλα στην άλλη. Νόμιζα ότι αν δεν το πάρω πάνω μου, θα έρθει η τράπεζα ή θα πέσεις θύμα κανενός. Και ναι, το έκανα χάλια.»
Εκεί ήταν που μπερδεύτηκα πιο πολύ. Γιατί δεν ήταν ψέμα. Τους τελευταίους μήνες ξεχνούσα. Όχι τραγικά, αλλά ξεχνούσα λογαριασμούς, ραντεβού στον ΕΟΠΥΥ, πού είχα βάλει έγγραφα. Μία φορά είχα αφήσει και το μάτι της κουζίνας ανοιχτό. Η κόρη μου το ήξερε. Εγώ το είχα κάνει μικρό στο μυαλό μου. Εκείνοι όχι.
Αλλά πάλι, άλλο να ανησυχείς και άλλο να αλλάζεις κλειδαριά στο σπίτι της μάνας σου.
Τις επόμενες μέρες βγήκαν κι άλλα στη φόρα. Η κόρη μου ήταν θυμωμένη όχι μόνο με τον αδελφό της αλλά και με μένα, γιατί πάντα εκείνον τον «έσωζα» οικονομικά και μετά παρίστανα ότι όλα είναι ίδια και δίκαια. Ο γιος μου ήταν θυμωμένος γιατί θεωρούσε ότι εκείνη κρατάει απόσταση και εμφανίζεται μόνο για τις συμβουλές. Εγώ ήμουν θυμωμένη με όλους, αλλά πιο πολύ με τον εαυτό μου που άφησα το σπίτι να γίνει θέμα συζήτησης πίσω από την πλάτη μου, επειδή δεν άντεχα να παραδεχτώ ότι δεν τα προλαβαίνω όλα όπως παλιά.
Τώρα είμαστε σε μια περίεργη κατάσταση. Το σπίτι δεν πουλήθηκε. Πήγαμε σε λογιστή, είδαμε τι χρωστάω πραγματικά, μπήκε μια σειρά. Η κόρη μου επέμενε να κάνω και έλεγχο σε νευρολόγο, ο οποίος είπε ότι θέλει παρακολούθηση, όχι πανικός. Ο γιος μου μου έδωσε όλα τα καινούργια κλειδιά και είπε «δικό σου είναι». Αλλά όταν το είπε, δεν το ένιωσα όπως παλιά.
Γιατί άλλο είναι να χάνεις λεφτά, κι άλλο να χάνεις εκείνο το αίσθημα ότι στο τέλος της μέρας έχεις ένα μέρος που κανείς δεν θα αγγίξει χωρίς να σου το πει. Εμένα αυτό μου κόστισε πιο πολύ.
Δεν ξέρω αν μπορώ να το αφήσω πίσω ή αν απλώς κάνω ότι το αφήνω για να μη διαλυθούμε τελείως σαν οικογένεια. Εσείς τι λέτε; Μια τόσο μεγάλη παραβίαση εμπιστοσύνης φτιάχνεται ποτέ πραγματικά ή μένει πάντα κάτι σπασμένο;