Γιατί δέχτηκα να φροντίσω τον εγγονό μου: Μια μέρα που άλλαξε τα πάντα
«Μαμά, σε παρακαλώ, δεν έχω σε ποιον άλλον να αφήσω τον Νίκο. Ο Πέτρος δουλεύει διπλοβάρδια, κι εγώ πρέπει να πάω στη δουλειά. Είναι άρρωστος, έχει πυρετό, δεν μπορώ να τον στείλω στο σχολείο.»
Η φωνή της Μαρίας έτρεμε στην άλλη άκρη της γραμμής. Ήταν έξι το πρωί, η βροχή χτυπούσε τα τζάμια κι εγώ μόλις είχα βάλει το νερό για τον καφέ. Ένιωσα το βάρος της ευθύνης να με πλακώνει πριν καν σηκωθώ από το κρεβάτι. Δεν ήταν η πρώτη φορά που με καλούσαν να σώσω την κατάσταση, αλλά σήμερα ήμουν κουρασμένη. Πολύ κουρασμένη.
«Εντάξει, Μαρία μου. Φέρ’ τον από εδώ. Θα τα καταφέρω,» απάντησα, προσπαθώντας να κρύψω τη δική μου αγωνία.
Σε λιγότερο από μισή ώρα, η Μαρία έφτασε με τον Νίκο στην αγκαλιά της. Το παιδί ήταν χλωμό, τα μάτια του γυάλιζαν από τον πυρετό. Μου τον άφησε σχεδόν βιαστικά, φιλί στο μέτωπο και μια υπόσχεση: «Θα γυρίσω το απόγευμα, μαμά. Σε ευχαριστώ.»
Έμεινα μόνη με τον Νίκο και τη σιωπή του διαμερίσματος. Ο εγγονός μου κουλουριάστηκε στον καναπέ, κρατώντας το αγαπημένο του λούτρινο αρκουδάκι. Προσπάθησα να του φτιάξω ένα χαμομήλι, αλλά αρνήθηκε πεισματικά.
«Θέλω τη μαμά μου,» ψιθύρισε.
«Η μαμά θα γυρίσει το απόγευμα, αγόρι μου. Εγώ είμαι εδώ τώρα.»
Δεν απάντησε. Κοίταζε έξω τη βροχή, κι εγώ ένιωθα πως κάθε σταγόνα που έπεφτε ήταν μια υπενθύμιση της μοναξιάς μου. Πόσα χρόνια είχα να νιώσω πραγματικά χρήσιμη; Από τότε που πέθανε ο άντρας μου, ο Σταύρος, το σπίτι είχε γεμίσει σκιές και σιωπές.
Η μέρα κυλούσε αργά. Ο Νίκος κοιμόταν διακεκομμένα, ξυπνούσε με παράπονα και δάκρυα. Του έβαζα θερμόμετρο κάθε λίγο, του άλλαζα πιτζάμες όταν ίδρωνε, του χάιδευα τα μαλλιά όπως έκανα στη Μαρία όταν ήταν μικρή. Κάποια στιγμή χτύπησε το τηλέφωνο. Ήταν η εγγονή μου, η Ελένη.
«Γιαγιά, μπορείς να μου σιδερώσεις το φόρεμα για τη σχολή; Έχω παρουσίαση αύριο και δεν προλαβαίνω.»
Ένιωσα ένα κύμα θυμού να με πλημμυρίζει. «Ελένη μου, έχω τον Νίκο άρρωστο εδώ. Δεν γίνεται σήμερα.»
«Καλά, εντάξει… Θα δω τι θα κάνω,» είπε ψυχρά και έκλεισε.
Έμεινα να κοιτάζω το ακουστικό. Πότε έγινα η υπηρέτρια όλων; Πότε σταμάτησαν να με βλέπουν σαν άνθρωπο και έγινα απλώς μια λύση ανάγκης;
Το απόγευμα ήρθε ο Πέτρος, ο γαμπρός μου. Μπήκε φουριόζος στο σπίτι.
«Τι κάνει το παιδί;»
«Καλύτερα είναι τώρα. Έφαγε λίγο ρύζι και κοιμήθηκε.»
Με κοίταξε βιαστικά. «Η Μαρία ακόμα στη δουλειά είναι;»
«Ναι.»
«Εντάξει… Θα περιμένω εδώ.»
Κάθισε στον καναπέ και άρχισε να χαζεύει το κινητό του. Ούτε ένα «ευχαριστώ», ούτε μια κουβέντα για μένα που όλη μέρα πάλευα με τον πυρετό του παιδιού τους.
Το βράδυ ήρθε η Μαρία εξαντλημένη. Μόλις είδε τον Νίκο να κοιμάται ήσυχος, έβαλε τα κλάματα.
«Δεν αντέχω άλλο, μαμά… Η δουλειά με τρώει, τα παιδιά με χρειάζονται συνέχεια… Κι εσύ… Εσύ πάντα εκεί.»
Την αγκάλιασα σφιχτά. «Κι εγώ κουράστηκα, Μαρία μου. Δεν είμαι πια νέα.»
Με κοίταξε με μάτια γεμάτα ενοχές. «Ξέρω πως σε φορτώνουμε συνέχεια… Αλλά δεν έχουμε άλλον.»
Την επόμενη μέρα ξύπνησα με πόνους στη μέση και πονοκέφαλο. Ο Νίκος ήταν καλύτερα, αλλά εγώ ένιωθα χειρότερα από ποτέ. Η Ελένη πέρασε βιαστικά να πάρει το φόρεμα – τελικά το είχε σιδερώσει μόνη της – και ούτε που γύρισε να με κοιτάξει.
Το απόγευμα ήρθε η αδελφή μου η Κατερίνα για καφέ.
«Πάλι εσύ τα κάνεις όλα;»
«Ποιος άλλος;» απάντησα πικρά.
«Και πότε θα ζήσεις για σένα;»
Δεν ήξερα τι να της πω. Όλη μου τη ζωή έβαζα τους άλλους πάνω από μένα – πρώτα τα παιδιά μου, μετά τα εγγόνια μου. Κι όμως, όσο περνούσαν τα χρόνια τόσο πιο αόρατη ένιωθα.
Το βράδυ κάθισα μόνη στο μπαλκόνι, με ένα φλιτζάνι χαμομήλι στα χέρια. Η βροχή είχε σταματήσει, αλλά μέσα μου μαινόταν ακόμα καταιγίδα.
Θυμήθηκα τον Σταύρο – πώς γελούσαμε κάποτε τα βράδια στο ίδιο αυτό μπαλκόνι, πώς ονειρευόμασταν ταξίδια που ποτέ δεν κάναμε γιατί πάντα υπήρχε κάτι πιο επείγον: τα παιδιά, οι δουλειές, οι υποχρεώσεις.
Έκλεισα τα μάτια και άφησα ένα δάκρυ να κυλήσει στο μάγουλό μου.
Την επόμενη μέρα η Μαρία ήρθε νωρίς.
«Μαμά… Θέλω να σου ζητήσω συγγνώμη. Ξέρω πως σε θεωρούμε δεδομένη. Δεν θα το ξανακάνω.»
Την κοίταξα στα μάτια. «Δεν θέλω συγγνώμη, Μαρία μου… Θέλω να με βλέπετε σαν άνθρωπο. Όχι σαν λύση ανάγκης.»
Από εκείνη τη μέρα αποφάσισα να βάλω όρια. Όχι γιατί δεν αγαπώ την οικογένειά μου – αλλά γιατί αν δεν αγαπήσω πρώτα εμένα, δεν θα έχω τίποτα να δώσω στους άλλους.
Και τώρα αναρωτιέμαι: Πόσες γιαγιάδες στην Ελλάδα ζουν έτσι; Πόσες γυναίκες ξεχνούν τον εαυτό τους για χάρη των άλλων; Εσείς τι θα κάνατε στη θέση μου;