«Πήρα τον μικρό μου αγκαλιά και έφυγα νύχτα από το σπίτι — όταν ο Στέλιος σήκωσε το χέρι του στο τραπέζι, κατάλαβα πως αν έμενα, θα έχανα το παιδί μου»
«Μαμά, θα φωνάξει πάλι ο μπαμπάς;» με ρώτησε ο Μάριος, σφιχτά κολλημένος στο πόδι μου, τη στιγμή που ο Στέλιος πέταξε το ποτήρι στον νεροχύτη και τα γυαλιά σκορπίστηκαν παντού.
Αυτό ήταν το βράδυ που έφυγα.
Δεν ήταν η πρώτη φορά που φώναζε. Ούτε η πρώτη φορά που χτυπούσε πόρτες, που κοπανούσε το χέρι στο τραπέζι, που έκανε το παιδί να πετάγεται από τον ύπνο του και να τρέμει. Αλλά εκείνο το βράδυ είχε κάτι άλλο. Κάτι πιο σκοτεινό. Ο Στέλιος είχε γυρίσει νευριασμένος από τη δουλειά. Είχε πει πως τον είχαν αδικήσει, πως όλοι τον κορόιδευαν, πως εγώ δεν τον στήριζα ποτέ.
«Ούτε ένα πιάτο φαΐ δεν μπορείς να βάλεις σωστά!» μου φώναξε.
«Στέλιο, σε ακούει το παιδί», του είπα σιγανά, μόνο και μόνο για να μην ξεσπάσει πιο πολύ.
Και τότε γύρισε και με κοίταξε όπως δεν με είχε ξανακοιτάξει. Σαν να ήμουν εχθρός του.
Ο Μάριος άρχισε να κλαίει. Εγώ τον πήρα αγκαλιά και προσπάθησα να τον πάω στο δωμάτιό του. Ο Στέλιος ήρθε πίσω μου, φωνάζοντας. Δεν με χτύπησε. Αλλά χτύπησε την ντουλάπα τόσο δυνατά που ο μικρός ούρλιαξε. Και εκεί, μέσα σε εκείνο το ουρλιαχτό, κατάλαβα κάτι που τόσους μήνες δεν ήθελα να παραδεχτώ.
Το παιδί μου ζούσε μέσα στον φόβο.
Μπορεί να έβρισκα δικαιολογίες για μένα. Να έλεγα «είναι πιεσμένος», «θα του περάσει», «δεν είναι κακός άνθρωπος». Για τον Μάριο όμως; Τι να έλεγα; Ότι είναι φυσιολογικό ένα παιδί έξι χρονών να τρέμει όταν ακούει κλειδί στην πόρτα;
Περίμενα να μπει για μπάνιο. Έβαλα δυο αλλαξιές σε μια πάνινη τσάντα, το βιβλιαράκι του παιδιού, κάτι χαρτιά που βρήκα βιαστικά στο συρτάρι και το φορτιστή μου. Τα χέρια μου έτρεμαν τόσο που μου έπεσε το κινητό δύο φορές. Ο Μάριος με κοιτούσε χωρίς να μιλάει.
«Πού πάμε, μαμά;»
«Στη γιαγιά. Για λίγο μόνο», του είπα. Ψέμα ήταν το «για λίγο». Αλλά εκείνη την ώρα δεν άντεχα άλλη αλήθεια.
Βγήκαμε από το σπίτι σχεδόν αθόρυβα. Κατεβήκαμε τις σκάλες χωρίς ασανσέρ, με τον μικρό αγκαλιά γιατί έλεγε πως φοβόταν να περπατήσει μόνος. Έκανε κρύο, κι εγώ είχα βγει με τις παντόφλες. Το θυμάμαι αυτό και ακόμα με πιάνει ένα σφίξιμο. Σαν να βλέπω άλλη γυναίκα. Μια γυναίκα που έτρεχε να σωθεί και δεν το είχε πει ούτε στον εαυτό της.
Η μάνα μου μένει δύο γειτονιές πιο κάτω, στα Πατήσια. Της χτύπησα το κουδούνι λίγο πριν τα μεσάνυχτα. Μου άνοιξε με τη ρόμπα και μόλις είδε τον Μάριο στην αγκαλιά μου, άσπρισε.
«Τι έγινε, Άννα;»
Δεν μπόρεσα να μιλήσω. Μόνο είπα, «άσε μας να μπούμε».
Εκείνο το βράδυ ο μικρός κοιμήθηκε ανάμεσά μας, σαν μωρό. Εγώ δεν κοιμήθηκα καθόλου. Στις δύο, στις τρεις, στις τέσσερις, το κινητό χτυπούσε συνέχεια. Στέλιος. Στέλιος. Στέλιος.
Στην αρχή μηνύματα.
«Γύρνα τώρα.»
«Μην το τραβάς.»
«Θα έρθω να πάρω το παιδί.»
Μετά κλήσεις. Μετά φωνητικά, πιο άγρια.
«Δεν θα μου κάνεις εμένα τέτοια. Ο Μάριος είναι και δικός μου. Άκουσέ με καλά.»
Ένιωθα το στομάχι μου κόμπο. Η μάνα μου έλεγε «μην απαντάς», αλλά εγώ έτρεμα μην ανέβει και χτυπάει την πόρτα. Την επόμενη μέρα πήρα τηλέφωνο στη δουλειά και είπα πως έχω οικογενειακό πρόβλημα. Δεν ντράπηκα καν. Είχα περάσει το σημείο της ντροπής.
Μια φίλη μου, η Βάσω, μου έδωσε το τηλέφωνο μιας ψυχολόγου. Πήγα δύο μέρες μετά. Κάθισα απέναντί της και στην αρχή έλεγα τα κλασικά. «Δεν με χτυπούσε», «είχε νεύρα», «δεν είναι πάντα έτσι». Με άκουγε χωρίς να με διακόπτει. Και κάποια στιγμή με ρώτησε πολύ ήρεμα:
«Ο γιος σας φοβάται μέσα στο σπίτι του;»
Άρχισα να κλαίω πριν καν απαντήσω.
Αυτό ήταν. Για πρώτη φορά δεν προσπαθούσα να σώσω την εικόνα του Στέλιου. Προσπαθούσα να σώσω το παιδί μου. Και λίγο εμένα, αν είχε μείνει κάτι.
Με τη βοήθειά της άρχισα να ψάχνω τι μπορώ να κάνω νομικά. Πήγα σε δικηγόρο. Του έδειξα τα μηνύματα, τα φωνητικά, του είπα για τα ξεσπάσματα, για το πώς ο Μάριος ξυπνούσε μέσα στη νύχτα και έβρεχε το κρεβάτι του τον τελευταίο μήνα. Εκεί ντράπηκα. Όχι για το παιδί. Για μένα. Που το έβλεπα και πάλι έμενα.
Ο Στέλιος συνέχιζε. Μια μέρα πήγε στο σχολείο να δει τον μικρό χωρίς να με ενημερώσει. Ευτυχώς η δασκάλα με πήρε αμέσως τηλέφωνο. Άλλη μέρα με περίμενε κάτω από της μάνας μου.
«Τι πας να κάνεις; Να διαλύσεις το σπίτι μας;» μου είπε μέσα από τα δόντια.
«Το σπίτι μας έχει διαλυθεί καιρό», του απάντησα. Η φωνή μου έτρεμε, αλλά το είπα.
«Θα το μετανιώσεις.»
Αυτό το «θα το μετανιώσεις» με ακολουθούσε μέρες. Αλλά κάτι είχε αλλάξει. Δεν ήμουν πια μόνη. Είχα τη μάνα μου, τη Βάσω, την ψυχολόγο, έναν δικηγόρο που μου μιλούσε καθαρά, χωρίς μεγάλα λόγια. Και είχα τον Μάριο, που ένα βράδυ στην κουζίνα της γιαγιάς μου είπε χαμηλόφωνα:
«Εδώ είναι ήσυχα, μαμά.»
Μόνο αυτή η φράση έφτανε για να μη γυρίσω ποτέ πίσω.
Τώρα παλεύω για τη διαδικασία του χωρισμού και της επιμέλειας. Δεν είναι εύκολο. Τα λεφτά δεν φτάνουν, κοιμόμαστε στριμωγμένοι, ακούω τη μάνα μου να στενάζει όταν ανοίγει τον λογαριασμό της ΔΕΗ. Ο Μάριος ρωτάει πότε θα έχουμε πάλι δικό μας σπίτι. Κι εγώ δεν έχω πάντα απαντήσεις. Έχω όμως μια βεβαιότητα.
Δεν θα μεγαλώσει μέσα στον φόβο για να λέμε ότι «έχουμε οικογένεια».
Καμιά φορά αναρωτιέμαι πόσες γυναίκες μένουν λίγο παραπάνω επειδή ελπίζουν ότι αύριο θα είναι αλλιώς.
Εσείς τι θα κάνατε στη θέση μου; Και πότε καταλαβαίνει κανείς ότι η σιωπή κάνει μεγαλύτερη ζημιά από τον χωρισμό;