Η μάνα μου πήρε τα λεφτά της εγχείρησής μου για να πάει ταξίδι κι εγώ έμεινα να παλεύω με τον πόνο και την προδοσία
«Πού είναι τα λεφτά, μαμά;» της είπα σχεδόν ουρλιάζοντας, με το κινητό να τρέμει στο χέρι μου και το πόδι μου να μουδιάζει πάλι από τη μέση μέχρι κάτω.
Ήταν μεσημέρι, ήμουν στην κουζίνα, μισή καθιστή μισή διπλωμένη από τον πόνο, και κοιτούσα την κίνηση του κοινού μας λογαριασμού. Μία, δύο, τρεις χρεώσεις. Αεροπορικά. Ξενοδοχείο. Αγορές στο εξωτερικό. Για λίγα δευτερόλεπτα πίστεψα ότι έβλεπα λάθος νούμερα.
Η μάνα μου δεν απάντησε αμέσως. Έσφιξε τα χείλη, έβαλε αργά το φλιτζάνι στον νεροχύτη και είπε μόνο:
«Ήθελα να σου μιλήσω…»
Εκεί κατάλαβα.
Τα χρήματα για την επέμβαση στη σπονδυλική μου στήλη είχαν φύγει. Τα είχαμε μαζέψει ευρώ ευρώ. Εγώ από τη δουλειά μου σε ένα φαρμακείο στον Κολωνό, ο αδερφός μου ο Σταύρος με ό,τι μπορούσε από το συνεργείο, η θεία μου η Χρυσούλα από τη σύνταξή της, ακόμα και ο παππούς μου είχε βάλει στην άκρη κάτι χαρτονομίσματα μέσα σε φάκελο. Είχα κήλη που πίεζε νεύρο και ο γιατρός ήταν ξεκάθαρος: αν καθυστερήσει κι άλλο, υπάρχει κίνδυνος για μόνιμη βλάβη.
Κι όμως, η μάνα μου, η Δήμητρα, πήρε αυτά τα λεφτά και πήγε ταξίδι στη Λισαβόνα. Πολυτελές, με σπα, καλό ξενοδοχείο, φωτογραφίες με κοκτέιλ και θέα. Το έμαθα λίγες ώρες μετά, όταν η ξαδέρφη μου η Ιωάννα μού έστειλε μήνυμα.
«Καλά, η θεία σου δεν σου είπε ότι έφυγε λίγες μέρες να ξεσκάσει;»
Να ξεσκάσει.
Εγώ δεν μπορούσα να σκύψω να βάλω κάλτσες χωρίς να δαγκώνω τα χείλη μου από τον πόνο, κι εκείνη πήγε να ξεσκάσει.
Όταν γύρισε, την περίμενα στο σαλόνι. Δεν θυμάμαι καν πώς στάθηκα όρθια.
«Μου πήρες την εγχείρηση από τα χέρια», της είπα.
«Δεν το βλέπεις σωστά, Άννα. Έφτασα στα όριά μου. Είχα burnout, δεν άντεχα άλλο. Ένιωθα ότι θα τρελαθώ μέσα στο σπίτι.»
«Κι εγώ τι να πάθω δηλαδή; Παράλυση με ηρεμία;»
Το πρόσωπό της άλλαξε. Σαν να θύμωσε κιόλας που δεν την κατάλαβα.
«Θα τα έβαζα πίσω. Δεν πήρα για να στα φάω. Ήθελα λίγο χρόνο.»
Λίγο χρόνο; Ο νευροχειρουργός μού είχε πει ότι ο χρόνος ήταν ακριβώς αυτό που δεν είχα.
Από εκείνη τη μέρα άρχισε ένας άλλος εφιάλτης. Τηλέφωνα σε δημόσια νοσοκομεία. Αναμονές. «Πάρτε ξανά τη Δευτέρα.» «Δεν έχουμε άμεσα χειρουργικό χρόνο.» «Να περάσετε από επιτροπή.» Έκανα εξετάσεις, μάζευα χαρτιά, στεκόμουν σε ουρές με τη μέση μου να καίει. Στο τέλος έβαλα τα κλάματα σε έναν διάδρομο του ΚΑΤ, όχι από ντροπή, από εξάντληση.
Παράλληλα έψαχνα δανεικά. Μίλησα με τράπεζα, μου είπαν για καταναλωτικό με επιτόκιο που μου έκοψε τα πόδια. Ζήτησα από μια φίλη, τη Μαρία, να με φέρει σε επαφή με έναν γνωστό της που βοηθούσε με ιδιωτικά δάνεια. Ντράπηκα. Πολύ. Αλλά όταν φοβάσαι ότι θα μείνεις με μόνιμο πρόβλημα, η περηφάνια μικραίνει.
Ο Σταύρος έγινε έξαλλος.
«Μάνα, πώς το έκανες αυτό; Πώς;» της φώναζε στο κυριακάτικο τραπέζι.
Κι εκείνη έκλαιγε.
«Έκανα λάθος, το ξέρω. Συγγνώμη. Δεν ήμουν καλά.»
Η θεία Χρυσούλα χτυπούσε το τραπέζι με την παλάμη.
«Άλλο να μην είσαι καλά κι άλλο να παίρνεις τα λεφτά του χειρουργείου του παιδιού σου!»
Ο πατέρας μου, ο Γιάννης, που χρόνια τώρα κρατούσε αποστάσεις από τις φωνές, είπε το πιο βαρύ:
«Εδώ δεν μιλάμε για απερισκεψία, Δήμητρα. Μιλάμε για προδοσία.»
Αυτό έμεινε μέσα μου. Προδοσία. Γιατί αυτό ήταν.
Κι ας ερχόταν μετά η μάνα μου στο δωμάτιό μου με δίσκο και χαμομήλι.
«Φάε κάτι, κορίτσι μου.»
«Μη με λες κορίτσι μου όταν με άφησες έτσι», της είπα μια φορά, και ακόμα θυμάμαι το βλέμμα της. Έσπασε. Αλλά εγώ ήμουν ήδη σπασμένη.
Με τα πολλά, βρέθηκε λύση μισή-μισή. Ένα μέρος μέσω δημόσιου νοσοκομείου, πιο αργά απ’ όσο έπρεπε. Ένα μέρος από δανεικά που ακόμα ξεπληρώνω. Έκανα την επέμβαση με τον φόβο ότι αργήσαμε. Οι πρώτες μέρες μετά ήταν δύσκολες, αλλά όταν κούνησα τα δάχτυλα του ποδιού μου και τα ένιωσα κανονικά, έκλαψα σαν παιδί.
Η μάνα μου ήταν απ’ έξω. Καθόταν στον διάδρομο με ένα μπουφάν στους ώμους και μάτια πρησμένα. Μπήκε μέσα σιγά.
«Συγχώρεσέ με, Άννα. Θα το κουβαλάω όσο ζω.»
Την κοίταξα και δεν ήξερα τι να πω. Την αγαπάω. Αυτό είναι το χειρότερο. Αν ήταν ένας ξένος, θα ήταν πιο απλό. Αλλά όταν σε πληγώνει η μάνα σου, ανοίγει μια τρύπα που δεν κλείνει εύκολα.
Τώρα μιλάμε, αλλά όχι όπως πριν. Στις γιορτές υπάρχει πάντα μια σιωπή ανάμεσά μας. Σαν ποτήρι έτοιμο να ραγίσει. Εκείνη προσπαθεί. Εγώ επίσης προσπαθώ, με τον τρόπο μου. Αλλά η εμπιστοσύνη δεν ξαναμπαίνει σε κοινό λογαριασμό επειδή απλώς το θέλεις.
Κάποιες νύχτες σκέφτομαι αν όντως είχε φτάσει στα όριά της ή αν απλώς διάλεξε τον εαυτό της τη στιγμή που εγώ κινδύνευα περισσότερο. Και μετά θυμώνω πάλι από την αρχή.
Εσείς θα μπορούσατε να το συγχωρήσετε αυτό;
Μπορεί μια κόρη να ξαναεμπιστευτεί τη μάνα της όταν η υγεία της έγινε εισιτήριο για διακοπές;