«Η πεθερά μου μού πέταξε τα κλειδιά στο τραπέζι και ο άντρας μου χαμήλωσε τα μάτια» — Με άφησε για να μη χάσει το όνομα, το σπίτι και την κληρονομιά της οικογένειάς του
«Άσε τα κλειδιά πάνω στο τραπέζι, Μαρία. Το διαμέρισμα είναι του πατέρα του Δημήτρη, όχι δικό σου.»
Η φωνή της πεθεράς μου ήταν ήρεμη. Αυτό το ήρεμο που πονάει πιο πολύ από τις φωνές. Ο Δημήτρης στεκόταν δίπλα στο παράθυρο, με τα χέρια στις τσέπες, και κοίταζε την Κηφισίας λες και εκεί κάτω περνούσε η λύση της ζωής μας.
Τον κοίταξα και περίμενα. Περίμενα να πει «μαμά, σταμάτα». Να πει έστω «μην της μιλάς έτσι». Δεν είπε τίποτα.
Εκείνη τη στιγμή κατάλαβα ότι είχα ήδη χάσει.
Εγώ είμαι από ένα χωριό έξω από τη Λαμία. Ο πατέρας μου είχε συνεργείο, η μάνα μου καθάριζε σκάλες και σπίτια για χρόνια. Δεν ντράπηκα ποτέ γι’ αυτό. Με κόπο σπούδασα, ήρθα Αθήνα, δούλεψα σε κατάστημα με ρούχα, μετά σε γραφείο, έμαθα να στέκομαι μόνη μου. Τον Δημήτρη τον γνώρισα σε μια βάφτιση φίλης στο Μαρούσι. Ήταν ευγενικός, προσεγμένος, με εκείνον τον τρόπο που σε έκανε να νιώθεις ότι σε βλέπει πραγματικά.
Του είπα από την αρχή ποια είμαι.
«Δεν έχω γνωριμίες, δεν έχω λεφτά, δεν έχω πλάτες», του είπα γελώντας λίγο αμήχανα.
Και μου απάντησε:
«Εγώ θέλω εσένα. Όχι το βιογραφικό της οικογένειάς σου.»
Το πίστεψα. Πώς να μην το πιστέψω;
Στην αρχή οι δικοί του ήταν τυπικοί. Η μητέρα του, η Ιωάννα, χαμογελούσε χωρίς ζεστασιά. Ο πατέρας του, ο Σπύρος, με ρωτούσε πράγματα που ακούγονταν αθώα, αλλά δεν ήταν.
«Οι γονείς σου μένουν ακόμα στο χωριό;»
«Η μητέρα σου καθαρίζει ακόμα;»
«Εσύ, κορίτσι μου, πώς φαντάζεσαι ότι θα σταθείς σε έναν κύκλο με απαιτήσεις;»
Κορίτσι μου. Πάντα αυτό. Ποτέ «Μαρία».
Ο Δημήτρης μου έλεγε να μην τους δίνω σημασία.
«Έτσι είναι, θα συνηθίσουν.»
Δεν συνήθισαν ποτέ.
Όσο περνούσε ο καιρός, έβλεπα κάτι που στην αρχή δεν ήθελα να δω. Ο Δημήτρης ήταν τριάντα πέντε χρονών, αλλά η ζωή του ήταν δεμένη από παντού με τους γονείς του. Το διαμέρισμα στο Χαλάνδρι ήταν του πατέρα του. Η θέση του στη ναυτιλιακή δεν του είχε έρθει ακριβώς από αγγελία. Το αυτοκίνητο ήταν leasing της εταιρείας του θείου του. Ακόμα και οι διακοπές που κάναμε στην Άνδρο ήταν σε σπίτι της οικογένειας.
Δεν το λέω με κακία. Το λέω όπως είναι.
Μια μέρα του είπα:
«Αν αύριο οι γονείς σου σου πουν να διαλέξεις, τι θα κάνεις;»
Γέλασε νευρικά.
«Μαρία, υπερβάλλεις.»
Μόνο που δεν υπερέβαλλα καθόλου.
Όταν παντρευτήκαμε στο δημαρχείο, οι δικοί μου ήρθαν με χαρά και συγκίνηση. Η μάνα μου έκλαιγε και μου ίσιωνε το φόρεμα με τα χέρια που μύριζαν χλωρίνη. Οι δικοί του ήρθαν σαν να εκτελούσαν υποχρέωση. Η πεθερά μου φορούσε ένα αυστηρό ταγέρ και δεν με φίλησε ούτε πριν ούτε μετά.
Μετά τον γάμο άρχισαν τα χειρότερα. Σχόλια για το πώς μιλούσα, τι φορούσα, ποιους καλούσα σπίτι, αν ήταν «σωστό» να έρχεται ο αδερφός μου από τη Λαμία και να μένει σε εμάς για εξετάσεις. Μια φορά η Ιωάννα βρήκε στο ψυγείο γεμιστά που είχα φτιάξει και είπε:
«Καλά είναι αυτά… για το χωριό. Εδώ έχουμε άλλες συνήθειες.»
Ο Δημήτρης πάλι σώπαινε. Πάντα αυτή η σιωπή. Στην αρχή τη μπέρδευα με αμηχανία. Μετά κατάλαβα ότι ήταν επιλογή.
Το πιο άσχημο δεν ήταν οι κουβέντες τους. Ήταν που άρχισε να αλλάζει κι εκείνος. Να με διορθώνει όταν μιλούσα. Να μου λέει να μην αναφέρω τόσο συχνά τους δικούς μου. Να μου ψιθυρίζει πριν από τραπέζια «σε παρακαλώ, πρόσεξε λίγο πώς εκφράζεσαι σήμερα». Σαν να ήμουν πρόβλημα που έπρεπε να καλυφθεί με καλό περιτύλιγμα.
Τα οικονομικά μας ήταν ήδη στριμωγμένα, γιατί εγώ έχασα μια δουλειά και έπιασα άλλη με λιγότερα. Του πρότεινα να φύγουμε από το διαμέρισμα του πατέρα του και να νοικιάσουμε κάτι μικρό, δικό μας. Αμπελόκηπους, Πατήσια, οπουδήποτε. Να ζοριστούμε, αλλά να είμαστε ελεύθεροι.
Με κοίταξε σαν να του πρότεινα να πηδήξει στο κενό.
«Δεν είναι τόσο απλό.»
«Γιατί;» του είπα. «Επειδή θα χάσεις την άνεσή σου ή επειδή θα χάσεις την έγκρισή τους;»
Δεν μου απάντησε τότε. Μου απάντησε μήνες μετά, με τον χειρότερο τρόπο.
Είχαν αρχίσει να του μιλάνε ανοιχτά πια. Το άκουσα μια Κυριακή στο σπίτι τους στην Εκάλη. Δεν έπρεπε να το ακούσω, αλλά το άκουσα. Ήμουν στον διάδρομο, κρατούσα τα πιάτα, και η πόρτα του γραφείου ήταν μισάνοιχτη.
«Αν μείνεις με αυτήν, θα τραβάς μια ζωή ένα βάρος», είπε ο πατέρας του.
«Σου έχουμε δώσει τα πάντα», είπε η μητέρα του. «Μην τα πετάξεις για ένα λάθος από πείσμα.»
Και μετά η φράση που με έσπασε στα δύο:
«Η περιουσία και η εταιρεία θα περάσουν σε όποιον ξέρει να προστατεύει το όνομα της οικογένειας.»
Έμεινα ακίνητη. Ο Δημήτρης δεν τους έκοψε. Δεν θύμωσε. Δεν είπε «μην ξαναμιλήσετε έτσι για τη γυναίκα μου». Μόνο μια χαμηλή φωνή:
«Το ξέρω… απλώς δώστε μου λίγο χρόνο.»
Λίγο χρόνο για τι;
Γύρισα σπίτι και τον περίμενα. Όταν μπήκε, δεν άντεξα.
«Πόσο κοστίζω, Δημήτρη; Το διαμέρισμα; Η θέση σου; Η κληρονομιά; Πόσο;»
Κάθισε στην άκρη του καναπέ και έπιασε το μέτωπό του.
«Μην το κάνεις πιο δύσκολο.»
Αυτό είπε. Όχι «δεν ισχύει». Όχι «σε αγαπάω». Αυτό.
Δύο εβδομάδες μετά, μου είπε ότι «πρέπει να πάρουμε απόσταση». Ότι η πίεση είναι αφόρητη. Ότι δεν αντέχει να συγκρούεται συνέχεια. Ότι ίσως «προχωρήσαμε βιαστικά». Στο τέλος, με μάτια κόκκινα αλλά αποφασισμένα, μου είπε την αλήθεια όπως μπορούσε να την αντέξει:
«Δεν μπορώ να τα χάσω όλα.»
Κι εγώ κατάλαβα ότι μέσα σε αυτό το «όλα» δεν ήμουν εγώ.
Έφυγα με δύο βαλίτσες. Πήγα για λίγο σε μια φίλη στη Νέα Σμύρνη. Έψαχνα δουλειά όλη μέρα και το βράδυ έκλαιγα σιωπηλά στο μπάνιο για να μην ακούγομαι. Ένιωθα ντροπή, θυμό, κενό. Σαν να με είχαν διαγράψει από μια ζωή στην οποία είχα μπει με την καρδιά μου και βγήκα σαν ξένη.
Η μάνα μου μού είπε από το τηλέφωνο:
«Μην τους αφήσεις να σε κάνουν να ντραπείς για το ποια είσαι.»
Αυτό κρατάω τώρα. Βρήκα δουλειά σε ένα μικρό λογιστικό γραφείο στο Παγκράτι. Νοίκιασα ένα δυαράκι στα Σεπόλια. Μετράω τα ψιλά στο τέλος του μήνα, αλλά το κλειδί που έχω στην τσάντα μου είναι δικό μου. Κι αυτό, για πρώτη φορά μετά από χρόνια, μου δίνει ανάσα.
Ακόμα πονάω, δεν θα πω ψέματα. Δεν ξεκολλάει εύκολα από μέσα σου η αίσθηση ότι δεν σε απέρριψε μόνο ένας άντρας, αλλά ένας ολόκληρος κόσμος. Όμως σιγά σιγά θυμάμαι ξανά τη φωνή μου.
Τελικά η αγάπη χάνει πάντα από το χρήμα και το «όνομα» ή απλώς εγώ αγάπησα άνθρωπο που δεν έμαθε ποτέ να στέκεται μόνος του;
Εσείς θα μένατε να παλέψετε ή θα φεύγατε τη στιγμή που θα καταλαβαίνατε ότι η θέση σας είχε ήδη αποφασιστεί από άλλους;