Η πεθερά μου ήρθε στον γάμο μου ντυμένη νύφη — και τότε πήρα τη μόνη απόφαση που μου έμεινε
Τη βλέπω να κατεβαίνει από το αμάξι και για ένα δευτερόλεπτο νομίζω ότι θα λιποθυμήσω. Λευκό. Δαντέλα. Μακρύ μέχρι κάτω. Όχι «ανοιχτόχρωμο», όχι «εκρού». Κανονικό λευκό, σαν νυφικό. Η πεθερά μου, η Ευανθία, στεκόταν έξω από την εκκλησία και ίσιωνε το φόρεμά της με εκείνο το αυτάρεσκο μισό χαμόγελο που πάντα με έκανε να σφίγγω τα δόντια μου. Και γύρω μας ο κόσμος ήδη ψιθύριζε.
«Πες μου ότι δεν το έκανε», είπα στον Στέλιο, σχεδόν χωρίς φωνή.
Με κοίταξε για λίγο και σήκωσε τους ώμους.
«Μην το κάνεις θέμα τώρα, Δήμητρα. Σήμερα παντρευόμαστε.»
Εκείνη τη στιγμή ήθελα να ουρλιάξω. Γιατί θέμα το είχε κάνει ήδη η μάνα του. Εγώ, δύο εβδομάδες πριν, του το είχα πει καθαρά. Είχα μάθει από την κουνιάδα μου ότι η Ευανθία είχε αγοράσει λευκό φόρεμα και του ζήτησα μόνο ένα πράγμα: να της μιλήσει. Όχι να τσακωθεί. Να της πει απλά ότι δεν είναι σωστό. Ότι θα με φέρει σε δύσκολη θέση. Ότι, σε μια μικρή κοινωνία σαν τη δική μας στην Καλαμάτα, αυτά μένουν, τα λένε όλοι.
«Έλα μωρέ, υπερβάλλεις», μου είχε πει τότε. «Η μάνα μου έτσι είναι.»
Έτσι είναι.
Αυτή η φράση με κυνηγάει ακόμα.
Μπήκα στην εκκλησία με το στομάχι κόμπο. Θυμάμαι τον πατέρα μου να με κρατάει από το μπράτσο και να μου ψιθυρίζει «κοίτα μπροστά». Προσπαθούσα. Μα ήταν αδύνατο. Σε κάθε γωνία έβλεπα την Ευανθία. Να στέκεται λίγο πιο μπροστά απ’ όσο έπρεπε. Να διορθώνει τα μαλλιά της. Να αγκαλιάζει κόσμο λες και έκανε εκείνη το τραπέζι. Μια θεία του Στέλιου μάλιστα είπε γελώντας, αλλά όχι και τόσο αθώα:
«Δύο νύφες έχουμε σήμερα;»
Ένιωσα το πρόσωπό μου να καίει.
Στο τραπέζι τα πράγματα έγιναν χειρότερα. Η Ευανθία δεν καθόταν στη θέση της. Τριγυρνούσε συνέχεια δίπλα μας. Σε κάθε φωτογραφία πεταγόταν. Στην τούρτα, ήταν δίπλα στον Στέλιο πριν καν φτάσω εγώ. Στον πρώτο χορό ήρθε να του φτιάξει τον γιακά μπροστά σε όλους. Και κάθε φορά που της έριχνα ένα βλέμμα, μου απαντούσε με εκείνο το ψεύτικο γλυκό ύφος.
«Αχ, Δήμητρα, μη μου στεναχωριέσαι. Χαρά έχουμε.»
Χαρά.
Πήγα στην τουαλέτα και κλείδωσα την πόρτα. Κοίταξα τον εαυτό μου στον καθρέφτη και για λίγο δεν αναγνώριζα το πρόσωπό μου. Ήμουν βαμμένη, ντυμένη, στολισμένη, αλλά μέσα μου ένιωθα μικρή. Σαν να με είχαν σβήσει από τη δική μου μέρα. Και το χειρότερο; Ο άντρας μου δεν έκανε τίποτα. Ούτε μια κουβέντα. Ούτε ένα «μαμά, πίσω». Τίποτα.
Εκεί χτύπησε η πόρτα.
«Δήμητρα; Εγώ είμαι, ο Νικήτας, ο φωτογράφος. Είσαι καλά;»
Άνοιξα λίγο. Ο Νικήτας με κοίταξε και κατάλαβε. Δεν χρειάστηκε να του πω πολλά.
«Θέλω μια χάρη», του είπα. «Στις επίσημες φωτογραφίες… όπου γίνεται, να μην είναι μέσα. Ή να φαίνεται λίγο. Ή πίσω. Οτιδήποτε. Δεν θέλω να θυμάμαι αυτή τη μέρα και να βλέπω εκείνη ντυμένη νύφη δίπλα μου.»
Με κοίταξε για δύο δευτερόλεπτα, μετά έγνεψε.
«Κατάλαβα. Άσε το πάνω μου.»
Δεν ένιωσα περήφανη εκείνη τη στιγμή. Ένιωσα απλώς ότι προσπαθούσα να σώσω κάτι. Αν όχι τον γάμο, τουλάχιστον τις αναμνήσεις μου.
Και ο Νικήτας το έκανε. Με τρόπο. Χωρίς φασαρία. Στις οικογενειακές, την έβαζε στην άκρη. Στις πιο σημαντικές, έβρισκε αφορμή να τη μετακινήσει. Σε άλλες, φρόντιζε να την κρύβει πίσω από πιο ψηλούς συγγενείς. Εκείνη μάλλον πίστευε ότι απλώς είχε πρωταγωνιστικό ρόλο, γιατί συνέχισε όλο το βράδυ το ίδιο βιολί. Γέλια δυνατά. Ποτήρια σηκωμένα. Χέρια πάνω στον Στέλιο. Μια παράσταση κανονική.
Το βράδυ, όταν φύγαμε για το ξενοδοχείο, δεν άντεξα άλλο.
«Σήμερα με άφησες μόνη μου», του είπα μόλις έκλεισε η πόρτα.
Ο Στέλιος πέταξε το σακάκι στην καρέκλα και αναστέναξε.
«Πάλι τα ίδια; Τελείωσε τώρα.»
«Για σένα τελείωσε. Εγώ το έζησα. Εγώ ήμουν η νύφη και ένιωθα κομπάρσος.»
Δεν απάντησε αμέσως. Μόνο κάθισε στην άκρη του κρεβατιού και έτριψε το πρόσωπό του.
«Δεν ήθελα να χαλάσει η μέρα.»
Γέλασα. Πικρά.
«Χάλασε. Απλώς δεν σε ένοιαξε αρκετά.»
Πέρασαν τρεις εβδομάδες μέχρι να ανέβει η γαμήλια συλλογή. Εγώ είχα ήδη παγώσει μέσα μου. Όταν άνοιξα το λινκ, για πρώτη φορά μετά τον γάμο πήρα ανάσα. Σε όλες τις βασικές φωτογραφίες ήμασταν εγώ κι ο Στέλιος. Οι γονείς μου. Οι φίλοι μας. Η Ευανθία σχεδόν πουθενά. Και όπου υπήρχε, ήταν στο πλάι, θολή, κομμένη, μισοκρυμμένη. Ακριβώς όπως είχε προσπαθήσει να κάνει σε μένα όλο το βράδυ.
Δεν πέρασε ούτε μία ώρα και άρχισε το τηλέφωνο.
«Δήμητρα, τι είναι αυτά;» ούρλιαζε. «Με έβγαλες απ’ όλες τις φωτογραφίες; Εγώ είμαι η μάνα του γαμπρού!»
Την άκουγα και ένιωθα μια περίεργη ησυχία. Όχι χαρά. Όχι εκδίκηση ακριβώς. Κάτι σαν δικαιοσύνη, ίσως.
«Ευανθία», της είπα όσο πιο ήρεμα μπορούσα, «στις φωτογραφίες έμεινε ό,τι άφησες να μείνει κι από μένα εκείνη τη μέρα.»
Το έκλεισε στα μούτρα μου.
Ο Στέλιος θύμωσε. Όχι με εκείνη. Με μένα. Μου είπε ότι την εξέθεσα, ότι θα μιλάει το σόι, ότι ήμουν μικρόψυχη. Τον κοίταζα και σκεφτόμουν πως ίσως το αληθινό πρόβλημα δεν ήταν ποτέ το λευκό φόρεμα. Ήταν ότι παντρεύτηκα έναν άνθρωπο που με είδε να πληγώνομαι και διάλεξε τη σιωπή.
Από τότε μένουμε μαζί, αλλά όχι όπως πριν. Κάτι έσπασε εκείνη τη μέρα. Και δεν ξέρω αν κολλάει. Στην Ελλάδα όλοι σου λένε «κάνε υπομονή, πεθερά είναι». Μα γιατί η υπομονή ζητιέται πάντα από τη γυναίκα που προσβάλλεται; Γιατί κανείς δεν λέει στον γιο να βάλει όρια;
Ακόμα αναρωτιέμαι αν έκανα σωστά ή αν απλώς προστάτεψα τον εαυτό μου με τον μόνο τρόπο που μου άφησαν.
Εσείς τι θα κάνατε στη θέση μου; Και, πείτε μου αλήθεια, ένας γάμος μπορεί να σταθεί όταν ο άνθρωπός σου δεν σε διαλέγει τη στιγμή που πρέπει;