Σηκώθηκα από το πρώτο πάρτι γενεθλίων του γιου μου και έφυγα μπροστά σε όλους — όταν ο άντρας μου είπε πάλι «κάνε υπομονή», κατάλαβα πως είχε τελειώσει
«Μη σηκώνεις τον τόνο σε μένα μέσα στην οικογένειά μου», μου είπε ο Στέλιος σφιγμένα, ενώ η πεθερά μου, η κυρία Βαρβάρα, στεκόταν δίπλα στην τούρτα του παιδιού μου σαν να ήταν δικό της κατόρθωμα.
Κρατούσα τον μικρό Μάριο αγκαλιά, ένα χρόνο παιδί, με το καπελάκι του στραβό και τα ματάκια του έτοιμα να βάλουν τα κλάματα από τη φασαρία. Το εστιατόριο ήταν γεμάτο συγγενείς, φωνές, πιάτα, μπαλόνια. Και μέσα σε όλα, άκουσα τη Βαρβάρα να λέει αρκετά δυνατά ώστε να την ακούσουν όλοι:
«Αν ήξερε να κρατήσει ένα σπίτι, δεν θα είχε γίνει έτσι το παιδικό πάρτι. Όλα πρόχειρα.»
Για ένα δευτερόλεπτο πάγωσα. Όχι γιατί δεν το περίμενα. Αλλά γιατί το έκανε πάλι. Μπροστά σε όλους. Στη μέρα του παιδιού μου.
Η Βαρβάρα μένει τρία στενά από εμάς. Από την πρώτη μέρα που παντρεύτηκα τον Στέλιο, μπαινόβγαινε στο σπίτι σαν να ήταν δικό της. Χωρίς τηλέφωνο. Χωρίς να χτυπάει καλά καλά. Άνοιγε ψυγεία, ντουλάπια, κατσαρόλες.
«Αυτό θα φάτε;»
«Το παιδί γιατί δεν φοράει φανελάκι; Θα κρυώσει.»
«Εγώ αλλιώς τα μεγάλωσα τα παιδιά μου, όχι έτσι όπως τα κάνετε τώρα.»
Στην αρχή χαμογελούσα. Έλεγα, εντάξει, μάνα είναι. Μετά άρχισα να σφίγγομαι κάθε φορά που άκουγα το θυροτηλέφωνο. Μου ανέβαινε ταχυπαλμία. Δεν είναι υπερβολή. Έφτασα να κάθομαι ακούνητη στον καναπέ με τον μικρό να κοιμάται πάνω μου, μην τυχόν και χτυπήσει και ξυπνήσει και μετά έχω και τη γκρίνια της.
Ο Στέλιος; Πάντα το ίδιο τροπάριο.
«Άστην, μωρέ. Έτσι είναι η μάνα μου.»
«Μην δίνεις σημασία.»
«Για την ησυχία μας, κάνε λίγο υπομονή.»
Για ποια ησυχία; Εγώ μέσα μου είχα πόλεμο.
Όταν γέννησα, τα πράγματα χειροτέρεψαν. Ήμουν εξαντλημένη, άυπνη, γεμάτη ανασφάλεια. Κι εκείνη ερχόταν και μου έπαιρνε το μωρό από τα χέρια χωρίς να ρωτήσει.
«Άσε, δεν το κρατάς σωστά.»
Μια μέρα, που έκλαιγα στην κουζίνα γιατί δεν είχα προλάβει ούτε να φάω, μου είπε ψυχρά:
«Ε, όλες γεννήσαμε. Δεν είσαι η πρώτη γυναίκα στον κόσμο.»
Ο Στέλιος ήταν μπροστά. Έσκυψε μόνο στο κινητό του και είπε, σχεδόν βαριεστημένα:
«Μην τα κάνετε θέμα τώρα.»
Εκείνη τη στιγμή κάτι ράγισε, αλλά το μάζεψα. Για το παιδί, έλεγα. Πάντα για το παιδί.
Στο πρώτο πάρτι γενεθλίων του Μάριου είχα κάνει τα πάντα μόνη μου. Είχα βρει το εστιατόριο, είχα κανονίσει τη διακόσμηση, τις μπομπονιέρες, την τούρτα, τα πάντα. Οι δικοί μου ήρθαν διακριτικά, βοήθησαν, με φίλησαν, τίποτα παραπάνω. Η Βαρβάρα μπήκε μέσα σαν επιθεωρητής.
Κοίταξε τα τραπέζια και έκανε εκείνο το μισό χαμόγελο που με τρέλαινε.
«Καλά… εντάξει είναι. Αν και εγώ θα το έκανα πιο νοικοκυρεμένα.»
Προσπάθησα να μην απαντήσω. Όχι σήμερα, είπα μέσα μου. Όχι εδώ.
Μετά πήγε στις θείες και άρχισε να λέει ότι εκείνη διάλεξε το μενού, εκείνη πρότεινε την τούρτα, εκείνη φρόντισε «να μην γίνει ρεζίλι η κατάσταση». Ψέματα. Χοντρά ψέματα. Και το κερασάκι ήρθε όταν ο μικρός άρχισε να γκρινιάζει και τον πήρα αγκαλιά να τον ηρεμήσω.
Η Βαρβάρα πέταξε μπροστά σε όλους:
«Το παιδί είναι νευρικό γιατί η μάνα του είναι όλη μέρα στην ένταση. Τα παιδιά τα νιώθουν αυτά.»
Ένιωσα το αίμα να ανεβαίνει στο κεφάλι μου.
«Φτάνει πια», της είπα. «Σήμερα είναι τα γενέθλια του παιδιού μου. Σταματήστε να με μειώνετε μπροστά σε όλους.»
Έπεσε μια σιωπή βαριά.
Η Βαρβάρα άνοιξε τα χέρια θεατρικά.
«Εγώ σε μειώνω; Εγώ που σε ανέχομαι από την πρώτη μέρα; Που μπήκες στο σπίτι του γιου μου και τον έκανες ξένο;»
Γύρισα στον Στέλιο. Περίμενα, έστω μία φορά, να σταθεί δίπλα μου.
«Πες κάτι», του είπα. «Βάλε ένα όριο επιτέλους.»
Και εκείνος, με όλους να κοιτάνε, είπε το χειρότερο.
«Μαρία, όχι εδώ. Κάνε υπομονή. Ηρέμησε εσύ πρώτα.»
Εσύ πρώτα.
Λες και εγώ έφταιγα. Λες και εγώ έκανα σκηνή ένα χρόνο τώρα μέσα στη ζωή μας.
Άφησα το κουταλάκι της τούρτας κάτω τόσο απότομα που ακούστηκε πάνω στο πιάτο. Έδωσα τον Μάριο στη μητέρα μου για ένα λεπτό γιατί έτρεμαν τα χέρια μου.
«Τελείωσε», είπα στον Στέλιο. «Όχι το πάρτι. Εμείς.»
Με ακολούθησε έξω μέχρι την είσοδο.
«Μην κάνεις βλακείες τώρα», μου ψιθύρισε θυμωμένα. «Θα μας βλέπει ο κόσμος.»
Γέλασα πικρά. Αυτό τον ένοιαζε. Ο κόσμος.
Πήρα το παιδί, μπήκα στο αυτοκίνητο του πατέρα μου και πήγα στο πατρικό μου. Στον δρόμο έκλαιγα σιωπηλά για να μην τρομάξει ο μικρός. Η μάνα μου καθόταν δίπλα μου και μου χάιδευε το πόδι χωρίς να μιλάει. Αυτό μόνο. Και μου έφτανε.
Το ίδιο βράδυ πήγα στο αστυνομικό τμήμα και δήλωσα το περιστατικό για να καταγραφεί η ένταση και η σύγκρουση. Δεν το έκανα από εκδίκηση. Το έκανα γιατί κατάλαβα πως αν δεν προστατέψω εγώ τον εαυτό μου, δεν θα το κάνει κανείς. Ήθελα να υπάρχει χαρτί. Μια αρχή. Μια γραμμή.
Ο Στέλιος με πήρε δεκαεπτά φορές. Μετά έστελνε μηνύματα.
«Γύρνα σπίτι.»
«Η μάνα μου παραφέρθηκε, αλλά μη το τραβάς.»
«Θα αλλάξουν τα πράγματα, στο υπόσχομαι.»
Το διάβαζα και ένιωθα μόνο κούραση. Όχι θυμό πια. Κούραση βαθιά.
Του απάντησα μία φορά.
«Δεν γυρνάω στο διαμέρισμα. Θέλω να μιλήσουμε μόνο για το παιδί και για νομικό χωρισμό.»
Ήρθε κάτω από το σπίτι των γονιών μου δύο μέρες μετά. Δεν κατέβηκα. Άκουγα τη φωνή του από το μπαλκόνι της μάνας μου, σπασμένη, να λέει πως θα βάλει όρια, πως έκανε λάθος, πως δεν ήθελε να διαλυθεί η οικογένεια.
Αλλά η οικογένεια δεν διαλύεται σε ένα βράδυ. Διαλύεται λίγο λίγο, κάθε φορά που σωπαίνεις εκεί που πρέπει να μιλήσεις.
Δεν έφυγα επειδή με πρόσβαλε μόνο η πεθερά μου. Έφυγα επειδή ο άντρας μου με άφησε μόνη μέσα σε αυτό ξανά και ξανά. Και δεν θέλω ο γιος μου να μεγαλώσει βλέποντας μια μάνα να καταπίνει την αξιοπρέπειά της για να μη χαλάσει η βιτρίνα.
Τώρα παλεύω για την ηρεμία μου και για ένα σταθερό περιβάλλον για το παιδί μου. Πονάει; Πονάει πολύ. Αλλά τουλάχιστον μπορώ να αναπνεύσω.
Πείτε μου ειλικρινά… εσείς θα γυρνούσατε μετά από τόση σιωπή και τόση ταπείνωση;
Και πόσες φορές πρέπει να σπάσει μια γυναίκα, μέχρι να πιστέψει ότι αξίζει κάτι καλύτερο;