«Μπαμπά, δεν χάθηκε μόνο ο σκύλος μας»: Η νύχτα που γυρίσαμε όλη τη γειτονιά και είπαμε όσα πνίγαμε χρόνια
«Πού είναι ο Άρης;» φώναξε ο πατέρας μου από την είσοδο, κι από τον τόνο της φωνής του κατάλαβα ότι σε δέκα δευτερόλεπτα το σπίτι θα γέμιζε πάλι ένταση.
Στεκόμουν στο πεζοδρόμιο με το λουρί στο χέρι. Άδειο. Η ανάσα μου κοβόταν.
«Μου ξέφυγε», είπα. «Τρόμαξε από ένα μηχανάκι και… έφυγε προς την πλατεία.»
Ο πατέρας μου πέταξε τα κλειδιά στο παπουτσοθήκη τόσο δυνατά που έπεσαν κάτω. Η μάνα μου πάγωσε στην κουζίνα. Η μικρή μου αδερφή, η Δάφνη, μάζεψε αθόρυβα το τάμπλετ της και χάθηκε στο δωμάτιό της. Αυτό κάναμε πάντα όλοι. Σκορπίζαμε πριν σκάσει η μπόρα.
«Ένα πράγμα σου είπα, Μανώλη. Ένα. Να προσέχεις τον σκύλο.»
Δεν ήταν μόνο για τον σκύλο. Ποτέ δεν ήταν μόνο για αυτό που γινόταν εκείνη τη στιγμή.
Ο πατέρας μου δούλευε σε αποθήκη ειδών οικοδομής στον Ασπρόπυργο. Έφευγε χαράματα, γύριζε κομμένος, μύριζε σκόνη, ιδρώτα και νεύρα. Τον τελευταίο χρόνο ήταν χειρότερα. Χρέη, λογαριασμοί, κάτι δόσεις που δεν έβγαιναν, μια μείωση στη δουλειά. Η μάνα μου έκανε καθαριότητες σε δύο σπίτια για να τα βγάλουμε πέρα. Κι εκείνος ήταν σαν να κυκλοφορούσε μέσα στο σπίτι με μια σπίθα μόνιμα αναμμένη. Δεν χρειαζόταν πολλά.
«Φτάνει, Γιάννη», είπε η μάνα μου σιγανά. «Πρώτα να τον βρούμε.»
Με κοίταξε σαν να ήθελε να πει άλλα δέκα πράγματα, αλλά τα κατάπιε.
«Πάμε.»
Βγήκαμε στον δρόμο χωρίς να πούμε τίποτα. Ήταν απόγευμα που έγερνε. Στη γειτονιά μύριζε σουβλάκι από τη γωνία και καμένο ξύλο από κάποιο τζάκι. Οι πολυκατοικίες έριχναν σκιές στα παρκαρισμένα αμάξια. Φωνάζαμε «Άρη! Άρη!» σε κάθε στενό, πίσω από κάδους, σε πιλοτές, στην πλατεία, στο προαύλιο του σχολείου.
Ο Άρης δεν ήταν απλά σκύλος. Ήταν το μόνο πλάσμα στο σπίτι που μας έκανε όλους να μαλακώνουμε. Όταν ο πατέρας μου φώναζε, εκείνος πήγαινε και ακούμπαγε το κεφάλι του στο γόνατό του. Κι εκείνος, έστω για λίγο, τον χάιδευε και σωπαίναμε όλοι από ανακούφιση.
Πήγαμε στο περίπτερο.
«Μήπως είδατε ένα καφέ ημίαιμο, με άσπρο στο στήθος;» ρώτησα τη Σοφία, την περιπτερού.
«Πριν καμιά ώρα τον είδα να τρέχει προς τη λεωφόρο», είπε. «Παναγία μου, μακάρι να μην… τέλος πάντων.»
Ο πατέρας μου έσφιξε το σαγόνι του.
«Πάμε γρήγορα.»
Περπατούσαμε δίπλα δίπλα και ήταν από τις λίγες φορές που ήμασταν τόσο κοντά χωρίς να τσακωνόμαστε. Κι όμως, η σιωπή ήταν βαριά. Με πλάκωνε.
Στη λεωφόρο ρωτήσαμε σε ένα βενζινάδικο, σε ένα φαρμακείο, σε μια στάση. Τίποτα. Μετά πήραμε τηλέφωνο σε κτηνιατρεία και στον δήμο. Εγώ μιλούσα, εκείνος έκανε βόλτες πάνω κάτω στο πεζοδρόμιο, περνώντας το χέρι του από τα μαλλιά του σαν να ήθελε να ξεριζώσει τη σκέψη του.
«Δεν τον έχουν φέρει», είπα και έκλεισα.
«Φυσικά», απάντησε κοφτά.
Δεν άντεξα.
«Δεν χρειάζεται να μιλάς έτσι λες και τα καταστρέφω όλα!»
Γύρισε απότομα.
«Και πώς να μιλήσω, Μανώλη; Ε; Έχω το κεφάλι μου καζάνι, γυρνάω σπίτι και κάθε μέρα κάτι γίνεται.»
«Κάθε μέρα κάτι γίνεται ή κάθε μέρα φωνάζεις για κάτι;»
Το είπα και αμέσως ένιωσα τα πόδια μου να τρέμουν. Δεν του μιλούσα έτσι. Σχεδόν ποτέ.
Με κοίταξε άγρια στην αρχή. Μετά κουρασμένα. Πολύ κουρασμένα.
«Νομίζεις ότι μου αρέσει;» είπε πιο χαμηλά. «Νομίζεις ότι θέλω να μπαίνω σπίτι και να σας βλέπω όλους να μαζεύεστε;»
Έμεινα σιωπηλός.
Σταθήκαμε έξω από ένα κλειστό ψιλικατζίδικο. Η ταμπέλα έτριζε λίγο από τον αέρα.
«Όταν ήσουν μικρός», είπε, χωρίς να με κοιτάει, «μου έτρεχες στην πόρτα μόλις γύριζα. Τώρα με το που ακούς το κλειδί, κλείνεσαι στο δωμάτιό σου. Το ξέρω.»
Δεν ήξερα τι να πω. Γιατί ήταν αλήθεια.
«Εσύ φταις», ψιθύρισα. «Δεν ξέρουμε ποτέ πώς θα μπεις. Αν θα μιλήσεις ή αν θα πετάξεις καμιά κουβέντα που θα μας κόψει τα πόδια.»
Έκλεισε τα μάτια για λίγο. Σαν να τον χτύπησε αυτό πιο πολύ απ’ όσο έδειξε.
«Φοβάμαι», είπε τελικά. «Να, αυτό είναι. Μη νομίζεις ότι οι πατεράδες δεν φοβούνται. Φοβάμαι ότι δεν τα βγάζω πέρα. Ότι θα σας λείψουν πράγματα. Ότι μια μέρα θα μου πει η τράπεζα “ως εδώ”. Και γυρίζω σπίτι και… ξεσπάω σε σας. Στους λάθος ανθρώπους.»
Εκείνη τη στιγμή ένιωσα όλο τον θυμό μου να μπερδεύεται με κάτι άλλο. Λύπη; Ανακούφιση; Δεν ξέρω.
«Κι εγώ φοβάμαι», του είπα. «Φοβάμαι όταν φωνάζεις στη μαμά. Φοβάμαι για τη Δάφνη. Και σήμερα… όταν έφυγε ο Άρης, το πρώτο που σκέφτηκα δεν ήταν ότι χάθηκε. Ήταν τι θα κάνεις εσύ.»
Έσκυψε το κεφάλι. Δεν τον είχα ξαναδεί έτσι.
«Συγγνώμη», είπε. Και η λέξη βγήκε δύσκολα, σαν να του έγδαρε τον λαιμό. «Συγγνώμη, αγόρι μου.»
Έμεινα ακίνητος.
Μετά είπα κι εγώ: «Κι εγώ συγγνώμη. Για τον Άρη. Και… που σε έχω διαγράψει μέσα μου μερικές φορές.»
Με κοίταξε τότε. Κανονικά. Όχι σαν ένοχος, όχι σαν δικαστής. Σαν πατέρας.
Το τηλέφωνό μου χτύπησε εκείνη τη στιγμή και πεταχτήκαμε κι οι δύο.
Ήταν μια κοπέλα από ένα φιλοζωικό σωματείο στη Νίκαια. «Νομίζω ότι έχουμε τον σκύλο σας. Καφέ, άσπρο στο στήθος, κόκκινο λουράκι; Τον βρήκαν δύο παιδιά κοντά στη λεωφόρο.»
Δεν θυμάμαι πώς φτάσαμε εκεί. Θυμάμαι μόνο τον Άρη να πέφτει πάνω μας, να κλαίει σχεδόν από τη χαρά του, και τον πατέρα μου να γονατίζει στο πεζοδρόμιο με τα χέρια στο πρόσωπο. Έκανε πως γελούσε, αλλά έκλαιγε. Το είδα. Και έκανα πως δεν το είδα, από σεβασμό.
Στον γυρισμό, μπήκαμε σε ένα φούρνο που ήταν ακόμη ανοιχτός. Πήρε τυρόπιτες για όλους και ένα κουλούρι για τη Δάφνη, το αγαπημένο της.
«Στη μάνα σου εγώ θα μιλήσω», είπε. «Και… θα προσπαθήσω, εντάξει; Δεν αλλάζουν όλα σε μια νύχτα. Αλλά θα προσπαθήσω.»
Κούνησα το κεφάλι. Δεν τον πίστεψα αμέσως. Ίσως γιατί είχα μάθει να μην ελπίζω εύκολα. Αλλά για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό, ήθελα να τον πιστέψω.
Στο σπίτι, η μάνα μου αγκάλιασε τον Άρη και μετά εμάς. Η Δάφνη χαμογέλασε σαν να ξέχασε για λίγο πώς είναι να φοβάσαι μέσα στο ίδιο σου το σπίτι.
Από εκείνη τη νύχτα δεν έγιναν όλα μαγικά καλύτερα. Είχαμε πάλι εντάσεις, πάλι δύσκολες μέρες, πάλι λογαριασμούς πάνω στο τραπέζι. Αλλά κάτι είχε ραγίσει. Όχι άσχημα. Σαν να είχε ανοίξει μια χαραμάδα να μπει αέρας.
Καμιά φορά χρειάζεται να χαθεί κάτι για να καταλάβεις τι έχει χαθεί ήδη μέσα στο σπίτι σου.
Εσείς πιστεύετε ότι μια αληθινή συγγνώμη μπορεί να φτιάξει χρόνια σιωπής; Ή όταν ραγίσει η σχέση πατέρα και γιου, μένει πάντα ένα σημάδι;