«Όλες τα ίδια περνάνε», της έλεγε ο άντρας της — μέχρι που εκείνη σταμάτησε να σωπαίνει

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΡΙΑΣ

Το βράδυ, μόλις κοιμηθεί το μωρό, κάθομαι στο πάτωμα της κουζίνας για πέντε λεπτά γιατί δεν έχω δύναμη ούτε να πάω μέχρι τον καναπέ. Εκεί έχω φτάσει. Ο μικρός είναι 8 μηνών, ξυπνάει ακόμα 2 και 3 φορές, εγώ είμαι σχεδόν όλη μέρα μόνη μαζί του και ο άντρας μου θεωρεί ότι αυτό είναι απλώς η ζωή με μωρό και ότι όλες οι γυναίκες έτσι περνάνε.

Δεν μιλάω για να μου φέρνει λουλούδια ή να μου λέει μεγάλα λόγια. Μιλάω για τα βασικά. Να κρατήσει το παιδί να κάνω ένα μπάνιο χωρίς να ακούω κλάμα και να πετάγομαι. Να βάλει ένα πλυντήριο χωρίς να πρέπει να το ζητήσω σαν χάρη. Να σηκωθεί ένα Σάββατο πρωί, όχι επειδή “με βοηθάει”, αλλά επειδή είναι πατέρας.

Δουλεύει σε αντιπροσωπεία αυτοκινήτων, φεύγει νωρίς, γυρίζει κουρασμένος, το καταλαβαίνω. Δεν είναι ότι κάθεται σε καφέ. Αλλά γυρίζει, τρώει, κάνει λίγο κινητό και αν ο μικρός κλαίει πάνω που πάω να πλύνω τα πιάτα, μου λέει “πάρ’ τον γιατί εμένα δεν με θέλει”. Κι έτσι, τελικά, πάντα εγώ. Και το βράδυ, αν του πω ότι δεν είμαι καλά, ότι νιώθω να πνίγομαι, ακούω το γνωστό: “Και η μάνα μου τρία μεγάλωσε, δεν είχε και pampers και παραπονιόταν;”

Αυτό με διαλύει πιο πολύ κι από την κούραση. Γιατί αρχίζω και σκέφτομαι μήπως όντως εγώ είμαι λίγη. Μήπως οι άλλες τα βγάζουν πέρα και εγώ δεν μπορώ ούτε το σπίτι να κρατήσω όπως πριν. Υπάρχουν μέρες που δεν θέλω να σηκωθώ από το κρεβάτι, αλλά σηκώνομαι επειδή έχω μωρό, όχι επειδή έχω κουράγιο.

Μια φίλη μου είπε καθαρά ότι αυτό που ζω δεν είναι απλώς κούραση και με έσπρωξε να μιλήσω και σε άλλες γυναίκες σε μια ομάδα. Για πρώτη φορά δεν ένιωσα υπερβολική. Ένιωσα ότι κάτι δεν πάει καλά με τη σιωπή μέσα στο σπίτι μου.

Δεν θέλω να χωρίσω, ούτε να κάνω πόλεμο. Θέλω όμως να σταματήσει να μου φέρεται σαν να είναι δικό μου “κομμάτι” το παιδί και δική μου υποχρέωση το σπίτι. Αν του το θέσω πια πολύ καθαρά, ακόμα και άσχημα αν χρειαστεί, θα σώσω τον γάμο μου ή θα τον σπρώξω πιο κοντά στη ρήξη;

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΜΟΥ

Θα σταθώ σε μια φράση σου: δεν ζητάς βοήθεια, ζητάς συμμετοχή. Αυτή είναι όλη η διαφορά, και είναι τεράστια. Όσο το σπίτι και το παιδί παρουσιάζονται σαν “δική σου περιοχή” όπου εκείνος πότε πότε βάζει ένα χεράκι, εσύ θα λιώνεις και εκείνος θα πιστεύει ότι κάνει και κάτι παραπάνω από το κανονικό.

Να πούμε και το άλλο όμως: ο άντρας σου δεν είναι απλώς άπειρος ή κουρασμένος. Τον βολεύει μια ιδέα που τη μάθαμε πολλές γυναίκες και πολλοί άντρες έτοιμη, από σπίτια προηγούμενων δεκαετιών: ότι η μάνα αντέχει, η μάνα ξέρει, η μάνα έχει τον πρώτο και τελευταίο λόγο για το παιδί, άρα και το βάρος πέφτει πάνω της. Μόνο που εσύ δεν είσαι “η μάνα του παλιού καιρού” ούτε ζεις σε σπίτι όπου γύρω σου υπάρχουν γιαγιάδες, θείες, γειτονιές ολόκληρες να στηρίζουν. Σήμερα μια γυναίκα μπορεί να είναι μόνη της μέσα σε ένα διαμέρισμα όλη μέρα και να καταρρέει αθόρυβα.

Εκεί που θέλω να σε ταρακουνήσω λίγο είναι αλλού: όσο του λες γενικά “κουράζομαι” και “δεν είμαι καλά”, εκείνος ακούει παράπονο. Δεν ακούει υποχρέωση. Γιατί τον έχεις μάθει, ίσως χωρίς να το καταλάβεις, ότι στο τέλος θα σηκωθείς εσύ. Άρα τώρα χρειάζεται άλλη γλώσσα. Συγκεκριμένη. Από τις 8 ως τις 9 κάνεις εσύ μπάνιο το παιδί και το βάζεις για ύπνο. Τα πιάτα τα μαζεύεις εσύ κάθε δεύτερη μέρα. Το Σάββατο το πρωί σηκώνεσαι εσύ. Όχι διαπραγμάτευση πάνω στην εξάντληση, αλλά κατανομή.

Και κάτι ακόμα σοβαρό: αυτά που περιγράφεις δεν τα λέω “μια δύσκολη φάση και θα περάσει”. Αν υπάρχουν μέρες που δεν θέλεις να σηκωθείς, χρειάζεσαι στήριξη και έξω από τον γάμο σου, από γιατρό ή ειδικό, χωρίς ντροπή. Όχι επειδή είσαι αδύναμη, αλλά επειδή έχεις φτάσει στα όριά σου.

Αν η καθαρή κουβέντα τον ενοχλήσει, δεν θα φταίει ο τρόπος σου αλλά το ότι χάνει την άνεσή του. Κάποιοι γάμοι δεν κινδυνεύουν όταν μπαίνει η αλήθεια στο τραπέζι. Κινδυνεύουν όταν μια γυναίκα σωπαίνει τόσο πολύ που μια μέρα αδειάζει τελείως.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΓΙΑ ΕΣΑΣ

Όταν ένας πατέρας δουλεύει πολλές ώρες αλλά η μητέρα έχει φτάσει σε εξάντληση, η λύση είναι πρώτα περισσότερη κατανόηση ή πρώτα σαφής κατανομή ευθυνών μέσα στο σπίτι;