Χρόνια έτρεχα για να με πουν «δική τους» και όταν αρρώστησα κατάλαβα πως για εκείνους ήμουν μόνο η βολική νύφη
«Δήμητρα, τα ταψιά τα έπλυνες ή θα τα αφήσεις πάλι για μένα;» μου πέταξε η πεθερά μου, η Σταυρούλα, μπροστά σε όλους, λες και ήμουν ξένη μέσα στο ίδιο μου το σπίτι. Στεκόμουν όρθια από το πρωί, με πόνο χαμηλά στην κοιλιά και το κεφάλι βαρύ, και κρατούσα τον πάγκο για να μην λυγίσω. Ο Γιάννης κοίταξε για ένα δευτερόλεπτο προς το μέρος μου και μετά ξαναγύρισε στο κινητό του. Εκείνη τη στιγμή κατάλαβα κάτι που δεν ήθελα να παραδεχτώ ούτε στον εαυτό μου: δεν με έβλεπαν σαν άνθρωπο. Με έβλεπαν σαν εξυπηρέτηση.
Όταν παντρεύτηκα τον Γιάννη, ήθελα απλά να με αγαπήσουν. Να νιώσω ότι ανήκω. Στην αρχή έλεγα, εντάξει, θέλει χρόνο. Η Σταυρούλα ήταν από αυτές τις γυναίκες που έχουν γνώμη για όλα. Για το πώς διπλώνεις τις πετσέτες, για το πώς κάνεις γεμιστά, για το αν μια γυναίκα «στέκεται σωστά» στον γάμο της. Η κουνιάδα μου, η Μαρία, ήταν πιο γλυκιά μπροστά μου, αλλά μετά μάθαινα πως έλεγε στη γειτονιά ότι «η Δήμητρα είναι καλή, αλλά λίγο μαλθακή». Ό,τι κι αν έκανα, είχε ένα «αλλά».
Κι εγώ έτρεχα. Πήγαινα τη Σταυρούλα σε γιατρούς. Κρατούσα τα παιδιά της Μαρίας όταν εκείνη δούλευε απογευματινή βάρδια. Μαγείρευα στα τραπέζια, σέρβιρα καφέδες, μάζευα πιάτα, καθάριζα κουζίνες που δεν ήταν δικές μου. Ακόμα και τα Σάββατα που ήθελα να κάτσω λίγο στον καναπέ, να πιω έναν καφέ με την ησυχία μου, χτυπούσε το τηλέφωνο.
«Δήμητρα, μπορείς να περάσεις λίγο; Ο πατέρας του Γιάννη θέλει κάτι χαρτιά από το ΚΕΠ.»
«Δήμητρα, είσαι σπίτι; Έλα να βοηθήσεις, έχουμε κόσμο.»
Και πήγαινα. Πάντα πήγαινα.
Ο Γιάννης έλεγε το κλασικό. «Έλα μωρέ, έτσι είναι η μάνα μου, μη δίνεις σημασία.»
Μη δίνω σημασία. Σε τι ακριβώς; Στο ότι ποτέ δεν άκουσα ένα «ευχαριστώ»; Στο ότι αν αργούσα δέκα λεπτά, με κοιτούσαν σαν να τους πρόδωσα;
Το χειρότερο δεν ήταν η αγένεια. Ήταν η αδιαφορία τους. Ήμουν χρήσιμη, όχι αγαπητή. Έχει διαφορά. Τεράστια.
Πριν έναν χρόνο έχασα τη δουλειά μου. Η εταιρεία που δούλευα έκλεισε ξαφνικά και βρέθηκα στα σαράντα μου να στέλνω βιογραφικά και να ντρέπομαι χωρίς λόγο. Σαν να είχα αποτύχει εγώ. Ταυτόχρονα άρχισαν οι πόνοι. Στην αρχή τους αγνόησα. Έλεγα, κούραση είναι, άγχος είναι. Όταν όμως ο γιατρός μου είπε ότι έπρεπε να κάνω επέμβαση και μετά να μείνω σπίτι, να προσέχω και να ξεκουράζομαι, ένιωσα να φεύγει το έδαφος κάτω από τα πόδια μου.
Θυμάμαι να το λέω στη Σταυρούλα σχεδόν ψιθυριστά.
«Πρέπει να ξεκουράζομαι για λίγο καιρό. Δεν θα μπορώ να τρέχω όπως πριν.»
Με κοίταξε ανέκφραστη.
«Ε, όλοι έχουμε τα θέματά μας, Δήμητρα. Κι εγώ με τα γόνατα είμαι, αλλά δεν σταματάω.»
Αυτό ήταν. Ούτε ένα «περαστικά» κανονικό. Ούτε ένα «χρειάζεσαι κάτι;».
Η Μαρία μου έστειλε μήνυμα δυο μέρες μετά την επέμβαση. Όχι για να ρωτήσει πώς είμαι.
«Αν μπορείς την Κυριακή να κρατήσεις λίγο τα παιδιά, έχω μια δουλειά.»
Το διάβασα και γέλασα. Αλήθεια γέλασα. Εκείνο το γέλιο που βγαίνει όταν έχεις φτάσει στο όριο και κάτι μέσα σου έχει μουδιάσει.
Ο Γιάννης θύμωσε όταν του είπα ότι δεν θα ξανατρέχω.
«Δηλαδή τώρα θα τα χαλάσουμε με την οικογένειά μου;»
«Όχι», του είπα. «Εγώ τα χάλασα μόνο με τον εαυτό μου τόσα χρόνια.»
Έμεινε σιωπηλός. Ίσως πρώτη φορά δεν ήξερε τι να απαντήσει.
Άρχισα να λέω όχι. Στην αρχή με έπιανε ταχυκαρδία. Ένιωθα ενοχή, λες και έκανα έγκλημα.
«Δεν μπορώ.»
«Δεν θα έρθω.»
«Βρείτε άλλη λύση.»
Η Σταυρούλα έκανε παράπονα στους συγγενείς. Άκουσα ότι είπε πως «η Δήμητρα άλλαξε μόλις ζορίστηκε λίγο». Μόλις ζορίστηκα λίγο. Εγώ που είχα δώσει χρόνια ολόκληρα. Εγώ που πήγαινα με πυρετό να τους βοηθήσω. Εγώ που άφηνα τη ζωή μου στην άκρη για να με πουν καλή νύφη.
Ξέρετε κάτι; Δεν ήθελαν καλή νύφη. Ήθελαν μια γυναίκα διαθέσιμη, αθόρυβη και βολική. Κι όσο εγώ χαμογελούσα και έλεγα «δεν πειράζει», τόσο εκείνοι προχωρούσαν πιο πέρα.
Σήμερα δεν έχω ξαναβρεί ακόμα σταθερή δουλειά. Η υγεία μου είναι καλύτερα, αλλά ακόμα προσέχω. Μαθαίνω ξανά ποια είμαι όταν δεν υπηρετώ τους πάντες. Δεν είναι εύκολο. Καμιά φορά πιάνω τον εαυτό μου να θέλει πάλι να αποδείξει ότι αξίζει. Μετά θυμάμαι το κρεβάτι του νοσοκομείου, το άδειο μου κινητό, και τη σιωπή τους.
Και τότε λέω, ως εδώ.
Αν η καλοσύνη σου μετριέται μόνο όσο βολεύει τους άλλους, είναι όντως αγάπη ή απλά χρήση; Πείτε μου, εσείς πόσο αργά καταλάβατε ότι τα όρια δεν σε κάνουν κακό άνθρωπο, σε κρατάνε ζωντανό;